Ακριβότερη κατά 26% η έξοδος σε εστιατόρια την τελευταία τριετία – Σε αύξηση κόστους ενέργειας και αλκοολούχων ποτών αποδίδει την αύξηση ο ΠΑΣΙΚΑ
Αισθητά ακριβότερη είναι σήμερα μια έξοδος για φαγητό για μια οικογένεια στην Κύπρο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, μία έξοδος που στοίχιζε το 2023 εκατό ευρώ σήμερα στοιχίζει κατά μέσο όρο €126. Μετά από έρευνα στα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, το ΚΥΠΕ απευθύνθηκε στον Σύνδεσμο Καταναλωτών, που επιβεβαίωσε το φαινόμενο, αλλά και στον ΠΑΣΙΚΑ, που αναφέρθηκε στους κυριότερους λόγους αυξήσεων των τιμών.
Σύμφωνα με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, με μήνα αναφοράς τον Αύγουστο, οι τιμές στην κατηγορία «εστίαση και παροχή καταλύματος» το 2026 είναι αυξημένες κατά 45,6% σε σχέση με το 2020, κατά 26% σε σύγκριση με το 2023 και κατά 13% σε σύγκριση με πέρσι.
Δηλαδή, για αντίστοιχες υπηρεσίες που σήμερα κάποιος πληρώνει €100, το 2020 πλήρωνε μόλις €68,68 και το 2023 €79,37.
Μπορεί την ίδια ώρα να αυξήθηκαν και τα λειτουργικά κόστη των επιχειρήσεων εστίασης, αλλά, σύμφωνα με τον ίδιο δείκτη, η αύξηση που σημειώθηκε σε τρόφιμα και ποτά, αλλά και σε ενοίκια, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και καύσιμα είναι κατά πολύ μικρότερη.
Συγκεκριμένα, τον Αύγουστο 2026 καταγράφηκε αύξηση 29% σε σύγκριση με το 2020 στις τιμές των τροφίμων και ποτών, αλλά μόλις 4,7% αύξηση από το 2023 μέχρι σήμερα.
Αντίστοιχα, στην κατηγορία «στέγαση, ύδρευση, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα», παρατηρείται μεν αύξηση 36% από το 2020, αλλά μόλις 2,7% από το 2023.
Η έξοδος γίνεται όλο και πιο δύσκολη και σπάνια υπόθεση για μια οικογένεια στην Κύπρο, από τη στιγμή που οι μέσες μηνιαίες απολαβές δεν φαίνεται να αυξήθηκαν με τον ίδιο ρυθμό.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από τη Στατιστική Υπηρεσία, οι μέσες μηνιαίες απολαβές, διορθωμένες ως προς τις εποχικές διακυμάνσεις, το πρώτο τρίμηνο του 2026 ήταν αυξημένες κατά 31,8% σε σύγκριση με το 2020, και 14,9% σε σύγκριση με το 2023, με τις αυξήσεις στις τιμές εστίασης να παρουσιάζονται δυσανάλογες.
Ο Πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριος Δρουσιώτης, ανέφερε στο ΚΥΠΕ ότι όντως παρατηρείται σημαντική αύξηση στις τιμές εστίασης. Σημείωσε, ωστόσο, ότι φέτος ο Σύνδεσμος δεν ήταν σε θέση να διεξάγει την έρευνα που είχε πραγματοποιήσει τα προηγούμενα χρόνια, λαμβάνοντας στοιχεία από 200 εστιατόρια.
Ερωτηθείς σε τι αφορούν τυχόν παράπονα που λαμβάνει ο Σύνδεσμος για τον τομέα της εστίασης, ο κ. Δρουσιώτης είπε ότι τα κυριότερα παράπονα αφορούν σε χρέωση ειδών που δεν παράγγειλαν ή σε αυξημένες χρεώσεις.
Σε αύξηση κόστους ενέργειας και αλκοολούχων ποτών αποδίδει ο ΠΑΣΙΚΑ
Ο Γενικός Γραμματέας του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής (ΠΑΣΙΚΑ), Φάνος Λεβέντης, ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ, ανέφερε ότι «το ότι υπάρχουν αυξήσεις είναι αδιαμφισβήτητο. Το ότι δικαιολογούνται οι αυξήσεις είναι επίσης αδιαμφισβήτητο».
Όπως σημείωσε, μετά την πανδημία παρατηρείται μια «συνεχής αύξηση των πρώτων υλών». Αναφέρθηκε, επίσης, στις γεωπολιτικές προκλήσεις των τελευταίων ετών, που, όπως σημείωσε, συμβάλλουν στη συνεχή αύξηση των τιμών και «στην κατακόρυφη αύξηση και συνεχή διατήρηση σε πολύ ψηλά επίπεδα των τιμών της ενέργειας».
Σημείωσε, ακόμα, ότι το μέτρο του μηδενικού ΦΠΑ σε κάποια προϊόντα δεν φαίνεται να βοήθησε τις επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς σημειώθηκαν αυξήσεις.
Από την άλλη, επισήμανε ότι έχει καταγραφεί «κατακόρυφη αύξηση» και στα αλκοολούχα ποτά, κάτι που, όπως ανέφερε, αυξάνει αισθητά την κατά κεφαλή δαπάνη των επισκεπτών στους χώρους εστίασης.
Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες παρέμεινε ψηλότερος, ακόμη κι όταν στους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας είχε ομαλοποιηθεί, ο κ. Λεβέντης είπε ότι το πολύ ψηλό κόστος ενέργειας διαδραματίζει καθοριστικό παράγοντα.
«Στις πράξεις που έκανε παλαιότερα μια επιχείρηση, μέσα στην κοστολόγηση των τροφίμων και των ποτών δεν λαμβανόταν υπόψη η ενέργεια, γιατί θεωρούταν δεδομένη. Σήμερα όμως, εάν κάποιος δεν τη λάβει υπόψη, θα έχει πολύ σοβαρή απόκλιση», σημείωσε.
Ο κ. Λεβέντης είπε ότι ενδεχομένως κάποιες αυξήσεις να μη δικαιολογούνται. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι «σε αυτό το πολύ δύσκολο σκηνικό αυξήσεων, έχουμε περιπτώσεις που διαπιστώνουμε προσφορές και μειώσεις, σε μια επιχειρηματική προσπάθεια να προσελκύσει κάποιος κόσμο».
Σύμφωνα με τον ΓΓ του ΠΑΣΙΚΑ, οι επιχειρηματίες «ακροβατούν» μεταξύ του να παρέχουν τέτοιες τιμές που να τους καθιστούν βιώσιμους και του να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την αγοραστική δύναμη του κοινού. «Είναι μια δύσκολη εξίσωση θα έλεγα, είναι μία επιλογή που δεν έχουν πολλοί την πολυτέλεια να τη διαχειριστούν με τον ορθότερο τρόπο», είπε.
Επισήμανε, ωστόσο, ότι υπάρχει εύρος τιμών ανάμεσα στις επιχειρήσεις, και οι καταναλωτές έχουν επιλογές.
Ανέφερε, ακόμη, ότι ο τομέας της φιλοξενίας είναι «ευεπίφορος» και «ό,τι προκύψει είναι ο πρώτος τομέας που θα πληγεί», αν και «βρίσκει τα πόδια του γρήγορα».
Ερωτηθείς για το μέσο ποσοστό κέρδους των επισιτιστικών επιχειρήσεων, ο κ. Λεβέντης είπε ότι μία επιχείρηση για να είναι υγιής πρέπει να έχει καθαρό κέρδος γύρω στο 10%. «Αυτή την περίοδο αρκετές επιχειρήσεις σίγουρα δεν το φτάνουν και ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει επισκεψιμότητα, πασκίζει για τη βιωσιμότητα», είπε καταληκτικά.
Πηγή: ΚΥΠΕ