Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρέθηκαν στο επίκεντρο των δηλώσεων του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ τόνισε την ανάγκη να αποφεύγονται κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, χωρίς όμως η Αθήνα να υποχωρεί από τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Ο υπουργός Εξωτερικών απηύθυνε σαφές μήνυμα τόσο προς την Άγκυρα όσο και προς το εσωτερικό της χώρας, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που εγκυμονεί η πολεμική ρητορική. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει σχέδια και επιχειρησιακή ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επισήμανε ότι «ανιστόρητοι και πολεμοχαρείς υπάρχουν πολλοί. Οι οποίοι θα βγουν και θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν έναν τόνο εχθροπάθειας και ματαιοδοξίας, η οποία είναι πραγματικά επικίνδυνη για την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή».
Διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη ρητορική δεν αφορά αποκλειστικά την Τουρκία, σημειώνοντας: «Για να είμαστε δίκαιοι, δεν υπάρχουν μόνο στην Τουρκία. Υπάρχουν και στην Ελλάδα, υπάρχουν και παντού». Τόνισε πως καθήκον μιας υπεύθυνης κυβέρνησης είναι να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στις κρίσεις.
Ο υπουργός Εξωτερικών παραδέχθηκε ότι το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί περαιτέρω ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την οποία απέδωσε σε σειρά παραγόντων, όπως οι ελληνικές θέσεις και οι διεθνείς συμμαχίες της χώρας.
Υπογράμμισε ότι η κλιμάκωση δημιουργεί πάντοτε κινδύνους, επαναλαμβάνοντας πως η ελληνική πλευρά επιδιώκει την ειρήνη και την καλή γειτονία.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο κρίσης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης εμφανίστηκε καθησυχαστικός για την κατάσταση επί του πεδίου, χωρίς να αφήσει αμφιβολίες για την ετοιμότητα της Ελλάδας.
Όπως ανέφερε: «Η αίσθησή μας είναι ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επί του πεδίου. Πάντοτε, βεβαίως, αγρυπνούμε. Εμείς έχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια για την οποιαδήποτε ένταση, για την οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης».
Και πρόσθεσε: «Προφανώς και είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε στο πεδίο».
Ο υπουργός Εξωτερικών έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην έννοια της πραγματικής ισχύος, συνδέοντάς την όχι με τη ρητορική ένταση, αλλά με τη διπλωματική παρουσία, την αμυντική θωράκιση και την οικονομική ανθεκτικότητα.
Όπως χαρακτηριστικά είπε: «Εξάλλου, η πραγματική ισχύς δεν είναι στα λόγια. Η πραγματική ισχύς είναι στη διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος, στην αμυντική ανθεκτικότητα, στην ισχυρή οικονομία».
Σημείωσε ότι «την τελευταία τριετία η Ελλάδα έχει αναπτύξει όλα αυτά τα πεδία», επισημαίνοντας ότι η υπερένταση που παρατηρείται από κύκλους της γειτονικής Τουρκίας οφείλεται και στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει μια πραγματική ισχύ, μια φωνή που ακούγεται περισσότερο από ποτέ.
Κατέληξε λέγοντας: «Όποιος φωνάζει δεν είναι πάντοτε εκείνος ο οποίος είναι ο πιο ισχυρός. Μάλλον ο αδύναμος είναι».
Τα 12 ναυτικά μίλια και το διεθνές δίκαιο
Ειδική αναφορά έκανε ο υπουργός Εξωτερικών στο θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, το οποίο βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Τόνισε ότι «η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί προνόμιο της ελληνικής πολιτείας που απορρέει από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας» και πως ουδέποτε έχει απεμποληθεί το δικαίωμα αυτό.
Ο υπουργός υπογράμμισε πως «θα το ασκήσει η ελληνική πολιτεία στον χρόνο και με τον τρόπο που κρίνει σκόπιμο. Όπως το πράξαμε για το Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Έτσι θα γίνει πραγματικότητα και όταν κριθεί από την ελληνική πολιτεία», αποφεύγοντας ωστόσο να δώσει οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα.
Όπως σημείωσε: «Δεν μπορώ προφανώς να σας δώσω χρονοδιάγραμμα για το ζήτημα αυτό. Είναι όμως ένα μονομερές δικαίωμα».
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα επαναφέρει με ένταση το ζήτημα των 12 ναυτικών μιλίων, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να χαρακτηρίζει την επέκταση αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας. Οι σχετικές δηλώσεις έχουν προκαλέσει νέες αντιδράσεις στην Τουρκία, με τουρκικά μέσα να επαναφέρουν το casus belli και την αντίθεση της Άγκυρας στην επέκταση πέραν των έξι μιλίων στο Αιγαίο.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης συνέδεσε ευθέως την επιλογή για τα 12 μίλια με τη συνολική στρατηγική της Αθήνας υπέρ του διεθνούς δικαίου.
Τόνισε: «Η Ελλάδα είναι η χώρα εκείνη η οποία σέβεται απολύτως το διεθνές δίκαιο», απορρίπτοντας τη λογική εγκατάλειψης της νομικής επιχειρηματολογίας υπέρ της επίδειξης ισχύος.
Επισήμανε πως «το μεγαλύτερο προσόν που μπορεί να έχεις στη διεθνή αρένα μια χώρα, της τάξεως της Ελλάδας, που δεν είναι υπερδύναμη, είναι ακριβώς η συνέπεια και η αξιοπιστία της».
Συμπλήρωσε: «Ό,τι πράττουμε, το πράττουμε με βάση το διεθνές δίκαιο. Και η επέκταση των χωρικών υδάτων και τα θαλάσσια πάρκα και το θαλάσσιο χωροταξικό και οι εξορύξεις, τις οποίες κάνουμε, τα πάντα γίνονται με γνώμονα το διεθνές δίκαιο».
Κατά τον υπουργό, η διαφοροποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περίπτωση κρίσης, καθώς «όταν μια χώρα είναι απολύτως συμβατή με το διεθνές δίκαιο και το επικαλείται διαρκώς, ενώ μια άλλη απλά το αγνοεί και το παραβιάζει, αν έρθει μια κρίσιμη ώρα, εκείνος που είναι με το διεθνές δίκαιο θα έχει πολύ μεγαλύτερα ερείσματα».