Δέσμη μέτρων για τη Δίκαιη Εργασιακή Κινητικότητα – Η δέσμη μέτρων από την κ. Μίνζατου περιλαμβάνει έξι νομοθετικές προτάσεις – Δειτε αναλυτικά
Η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και τις Δεξιότητες, την Ποιότητα Εργασίας και την Ετοιμότητα, Ροξάνα Μίνζατου, παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την Τρίτη τη δέσμη μέτρων της Επιτροπής για τη Δίκαιη Εργασιακή Κινητικότητα, η οποία είχε υιοθετηθεί νωρίτερα την ίδια ημέρα από το Κολλέγιο των Επιτρόπων που συνεδρίασε στο Στρασβούργο.
Η κ. Μίνζατου υπενθύμισε ότι σχεδόν 20 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζουν σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, μετακινούνται καθημερινά για εργασία πέραν συνόρων ή αποστέλλονται προσωρινά στο εξωτερικό από τον εργοδότη τους. Υπογράμμισε ότι, παρά την πρόσφατη συμφωνία για την αναθεώρηση των κανόνων κοινωνικής ασφάλισης της ΕΕ μετά από δέκα χρόνια διαπραγματεύσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που αντιμετωπίζουν τόσο οι πολίτες όσο και οι επιχειρήσεις, ιδίως οι ΜμΕ, στην πρόσβαση σε ταλέντο και προστασία.
Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει έξι νομοθετικές προτάσεις: κανονισμό για τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Κάρτας Κοινωνικής Ασφάλισης (ESPASS), κανονισμό για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας (ELA), τον «Νόμο για τη Φορητότητα Δεξιοτήτων» (Skills Portability Act), οδηγία για τα επαγγελματικά προσόντα, κατ’ εξουσιοδότηση οδηγία για τους φυσικοθεραπευτές, και πρόταση οδηγίας για την αναγνώριση προσόντων υπηκόων τρίτων χωρών.
Η Επίτροπος συνόψισε το περιεχόμενο της δέσμης σε πέντε κομμάτια, την ψηφιοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης, την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας (ELA), τη φορητότητα δεξιοτήτων, την ταχύτερη αναγνώριση προσόντων εντός ΕΕ, αλλά και την αναγνώριση προσόντων υπηκόων τρίτων χωρών.
Σύμφωνα με την κ. Μινζάτου, με την ESPASS, η διαδικασία αίτησης και έκδοσης εγγράφων κοινωνικής ασφάλισης ψηφιοποιείται πλήρως, ξεκινώντας από το φορητό έγγραφο Α1 για τους αποσπασμένους εργαζομένους και επεκτεινόμενη σταδιακά στην Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας, τις συντάξεις, την ανεργία και τα επιδόματα ασθενείας. Τα έγγραφα θα αποθηκεύονται και θα επαληθεύονται σε πραγματικό χρόνο μέσω του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Πορτοφολιού Ταυτότητας (EUDI Wallet), το οποίο αναμένεται να είναι διαθέσιμο σε πολίτες και επιχειρήσεις έως το τέλος του έτους. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν, βρίσκονται σήμερα σε κυκλοφορία 256 εκατομμύρια κάρτες ασφάλισης και εκδίδονται ετησίως 5,6 εκατομμύρια έγγραφα Α1.
Όσον αφορά την ELA, αυτή αναμένεται να αποκτήσει άμεση πρόσβαση σε δηλώσεις απόσπασης και άλλα επιχειρησιακά δεδομένα από βάσεις όπως το IMI και το ESSI, ώστε να διενεργεί ανάλυση κινδύνου, καθώς και τη δυνατότητα να πραγματοποιεί ελέγχους σε χώρους εργασίας όπου απασχολούνται υπήκοοι τρίτων χωρών, κάτι που μέχρι σήμερα δεν επιτρεπόταν. Θα μπορεί επίσης να δρομολογεί διασυνοριακές επιθεωρήσεις σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη, να χρηματοδοτεί οργανισμούς παροχής συμβουλευτικής σε εργαζομένους και εργοδότες, κατά το πρότυπο του γερμανικού δικτύου για τη Δίκαιη Κινητικότητα, και να απλοποιεί τις διαδικασίες διαμεσολάβησης, η μέση διάρκεια των οποίων σήμερα ανέρχεται σε 45 ημέρες έναντι έως και 1.210 ημερών για τη δικαστική οδό. Η Επίτροπος διευκρίνισε ότι η ELA δεν αποκτά αρμοδιότητες επιθεωρητή, καθώς δεν μπορεί να υποχρεώσει κράτος-μέλος να διενεργήσει έλεγχο, να εισέλθει ανεξάρτητα σε χώρους εργασίας ή να επιβάλει πρόστιμα, ούτε αποκτά γενική αρμοδιότητα επί θεωρήσεων, διαμονής ή απομάκρυνσης.
Ο Νόμος για τη Φορητότητα Δεξιοτήτων προβλέπει την ψηφιοποίηση όλων των εκπαιδευτικών προσόντων στην ΕΕ, από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση έως το διδακτορικό, συμπεριλαμβανομένων των προσόντων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (VET), σε ενιαία μορφή εντός του ψηφιακού πορτοφολιού. Θα δημιουργηθεί επίσης νέο εργαλείο σύγκρισης προσόντων σε επίπεδο ΕΕ, ώστε εργοδότες και εργαζόμενοι να μπορούν να κατανοούν και να συγκρίνουν προσόντα μεταξύ κρατών-μελών χωρίς μεταφράσεις ή πρόσθετο κόστος πιστοποίησης.
Ως προς την ταχύτερη αναγνώριση προσόντων εντός ΕΕ, η αναθεωρημένη Οδηγία για τα Επαγγελματικά Προσόντα θα προβλέπει ενιαία ψηφιακή διαδικασία αναγνώρισης, μειώνοντας τον μέσο χρόνο από τρεις μήνες σε πέντε εβδομάδες, με ενιαία ηλεκτρονική θυρίδα σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ και αυτόματη μετάφραση μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, με κατ’ εξουσιοδότηση οδηγία, προστέθηκε σήμερα το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή στον κατάλογο των επαγγελμάτων αυτόματης αναγνώρισης, ανεβάζοντας τον αριθμό τους από επτά σε οκτώ. Ανακοινώθηκε παράλληλα η έναρξη εργασιών για ακόμη δέκα επαγγέλματα που αντιμετωπίζουν ελλείψεις, μεταξύ των οποίων πολιτικοί μηχανικοί, τεχνολόγοι βιοϊατρικών εργαστηρίων, αρχιτέκτονες τοπίου και ηλεκτρολόγοι.
Τέλος, η νέα πρόταση οδηγίας θεσπίζει κοινούς κανόνες και προθεσμίες για την αναγνώριση προσόντων υπηκόων τρίτων χωρών, μειώνοντας τον μέσο χρόνο αναγνώρισης από 14 σε 4 μήνες, με δικαίωμα προσφυγής και κοινές απαιτήσεις εγγράφων. Προβλέπεται επίσης σύστημα πιστοποίησης ιδρυμάτων εκτός ΕΕ, ώστε απόφοιτοι ιδρυμάτων που πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα να τυγχάνουν αυτόματης αναγνώρισης σε επτά επαγγέλματα. Η κ. Μίνζατου ανέφερε ότι το 40% των υψηλού μορφωτικού επιπέδου υπηκόων τρίτων χωρών στην ΕΕ εργάζεται σήμερα κάτω από το επίπεδο των προσόντων τους, έναντι 20% για τους πολίτες της ΕΕ, διευκρινίζοντας ότι η πρόταση αφορά αποκλειστικά την αναγνώριση προσόντων και όχι ζητήματα θεωρήσεων ή μετανάστευσης, αρμοδιότητες που παραμένουν στα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η πλήρης εφαρμογή της δέσμης αναμένεται να αποφέρει όφελος ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ έως το 2040. Η ψηφιοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης θα ξεκινήσει με το έγγραφο Α1 έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού ESPASS, ενώ η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας και τα υπόλοιπα έγγραφα θα ενταχθούν εντός τριών ετών. Η απλούστευση της αναγνώρισης προσόντων υπηκόων τρίτων χωρών προβλέπεται εντός δύο ετών από την έγκριση, ενώ η πλήρης ψηφιοποίηση προσόντων και η ευκολότερη αναγνώριση ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων εντός τριών ετών. Οι βελτιώσεις στη λειτουργία της ELA αναμένεται να υλοποιηθούν σταδιακά την περίοδο 2028-2030.
Κλείνοντας την τοποθέτησή της στο Κοινοβούλιο, η κ. Μίνζατου κάλεσε σε ταχεία έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επί των πέντε νομοθετικών πρωτοβουλιών, εκφράζοντας την ελπίδα να υπάρξει πολιτική συμφωνία εντός του επόμενου έτους. Ανακοίνωσε επίσης τη σύσταση ομάδας εργασίας με τα κράτη μέλη για την ψηφιοποίηση των προσόντων.
Τη νομοθετική πρόταση καλωσόρισαν με ανακοινώσεις τους η Ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι Πράσινοι, καθώς και εκ μέρους της βιομηχανίας η Business Europe, επικροτώντας μεταξύ άλλων τα μέτρα ψηφιοποίησης, όπως το προτεινόμενο Ευρωπαϊκό Δελτίο Κοινωνικής Ασφάλισης.
Πηγή: ΚΥΠΕ