Για την Claire Catacouzinos, η Ελλάδα μπήκε στη ζωή της μέσα από τις ιστορίες.
Ήταν οι μύθοι και οι θρύλοι που της μετέδωσαν ο παππούς και ο θείος της, οι επικές ταινίες που αγαπούσε ο πατέρας της, οι επισκέψεις στη βιβλιοθήκη μαζί με τη μητέρα της, αλλά και οι ιστορίες που τη συντρόφευαν μεγαλώνοντας στην ελληνική παροικία του Σίδνεϊ.
Σήμερα, αυτές οι επιρροές των παιδικών της χρόνων έχουν βρει τον δρόμο τους στη γραφή της. Η ιστορία της «Eione», εμπνευσμένη από τις αναμνήσεις της, είναι μια τρυφερή ιστορία για την οικογένεια, την κουλτούρα και τον δεσμό των μεταναστευτικών κοινοτήτων με την πατρίδα, με στοιχεία ελληνικής μυθολογίας και μια δόση μαγείας.
Η «Eione», που δημοσιεύτηκε στο The School Magazine πριν από δύο χρόνια, συστήνεται τώρα σε μια νέα γενιά μικρών αναγνωστών μέσα από το Book Bites Podcast του προγράμματος ανάγνωσης NSW Premier’s Reading Challenge, με την ίδια την κα Catacouzinos να διαβάζει το παραμύθι.
Για την ομογενή συγγραφέα, το γεγονός ότι αυτές οι ιστορίες φτάνουν στα χέρια των μικρών αναγνωστών έχει ιδιαίτερη σημασία.
«Είναι σημαντικό να βλέπουν τον εαυτό τους να εκπροσωπείται στη λογοτεχνία και να μπορούν να συνδεθούν με χαρακτήρες και εμπειρίες με τις οποίες μπορούν να ταυτιστούν», λέει.
«Παράλληλα, ήθελα να προσθέσω και μια πινελιά μαγείας. Πρόκειται, άλλωστε, για μαγικό ρεαλισμό, και άλλωστε ποιος δεν αγαπά την ελληνική μυθολογία;».
Η σχέση της με το The School Magazine τής έδωσε επίσης την ευκαιρία να ανακαλύψει ελληνικές ιστορίες που είχαν κάνει την εμφάνισή τους στις σελίδες του πολλά χρόνια πριν αρχίσει η ίδια να γράφει για το περιοδικό.
Όταν η κα Catacouzinos εξασφάλισε τη δουλειά των ονείρων της στο μακροβιότερο λογοτεχνικό περιοδικό της Αυστραλίας για παιδιά, άρχισε να εξερευνά το αρχείο του, που εκτείνεται σε περισσότερα από 110 χρόνια, θέλοντας να διαπιστώσει αν στις παλαιότερες εκδόσεις είχαν φιλοξενηθεί ελληνικές φωνές και ιστορίες.
Μία ιστορία που ξεχώρισε ήταν το «When the Centaurs Came Down from Pelion» («Όταν οι Κένταυροι κατέβηκαν από το Πήλιο»). Πρόκειται για ένα όμορφο παραμύθι που διαδραματίζεται στην Ελλάδα, γραμμένο από τη Νίτσα Χαρβάτη και μεταφρασμένο από τον σύζυγό της, Edward Fenton, ο οποίος είχε μεταφράσει επίσης έργα της Ελληνίδας συγγραφέα, Άλκης Ζέη.
«Ενθουσιάστηκα τόσο πολύ όταν το βρήκα, γιατί σπάνια συναντούσα ελληνικά λογοτεχνικά κείμενα σε έντυπα ευρείας κυκλοφορίας».
Η ιστορία ξετυλίγεται μέσα από τα μάτια ενός παιδιού σε ένα χωριό στην Ελλάδα. Κοιτάζοντας πέρα από τις σιδηροδρομικές γραμμές νομίζει πως βλέπει σε ένα χωράφι έναν αρχαίο, μυθικό Κένταυρο να στέκεται ακίνητος.
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΙΚΝΙΚ
Φέτος, η ομογενής συγγραφέας επέστρεψε στο Ελληνικό Κοινοτικό Πικνίκ στο Gunnamatta Bay όπου διαδραματίζεται η ιστορία της «Eione», και μοιράστηκε αντίτυπα του περιοδικού με την επόμενη γενιά Ελληνοαυστραλών.
«Τα χρησιμοποιήσαμε επίσης ως βραβεία για τα παιδιά που συμμετείχαν στις δραστηριότητες του πικνίκ, κάτι που με χαροποίησε ιδιαίτερα», λέει.
Για την συγγραφέα, η σημασία των ιστοριών που αντικατοπτρίζουν το πολιτισμικό υπόβαθρο των παιδιών πηγάζει από τη δική της προσωπική εμπειρία.
«Ο παππούς μου, ο Περικλής, που έφυγε από τη ζωή το 2019, αγαπούσε την ελληνική μυθολογία. Στο σπίτι του υπήρχαν παντού αναφορές στην κλασική Ελλάδα — από εικόνες του Παρθενώνα μέχρι τις ιστορίες που μοιραζόταν μαζί μας. Παρακολουθούσαμε μαζί σειρές με τα θρυλικά ταξίδια του Ηρακλή (Hercules: The Legendary Journeys) και της Ζήνας (Xena: Warrior Princess), και αυτές οι αναμνήσεις έχουν μείνει μέσα μου. Όταν μεγάλωνα, δεν είχαμε την ευχέρεια της ελληνικής γλώσσας για να επικοινωνήσουμε εύκολα με τους παππούδες μας, οπότε δεθήκαμε μέσα από τη μυθολογία και παρακολουθώντας μαζί αυτές τις σειρές».
Την φαντασία της καλλιέργησε και ο πατέρας της. Είχε μεταναστεύσει στην Αυστραλία σε μικρή ηλικία και, όταν ήταν περίπου οκτώ ή εννέα ετών, δούλευε σε ένα milk bar μαζί με τη θεία και τον θείο του. Ακριβώς απέναντι υπήρχε ένας κινηματογράφος, όπου περνούσε αμέτρητες ώρες.
«Χάρη στην αγάπη του για τον κινηματογράφο, μεγάλωσα βλέποντας επικές ιστορικές ταινίες, όπως τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες, τον Μπεν Χουρ και την Κλεοπάτρα».
Την αγάπη της για τη λογοτεχνία, από την άλλη, της την ενέπνευσε η μητέρα της, η οποία συνήθιζε να την παίρνει μαζί με τα αδέλφια της στη βιβλιοθήκη, ενθαρρύνοντάς τα να διαβάζουν.
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΝΑΜΕΣΑ
ΣΕ ΔΥΟ ΧΩΡΕΣ
Η ελληνοαυστραλιανή της ταυτότητα απέκτησε νέα διάσταση μετά τον χρόνο που πέρασε στην Ελλάδα.
«Την πρώτη φορά που επισκέφθηκα τη Λέσβο, όπου γεννήθηκαν τρεις από τους παππούδες μου, ήμουν 14 ετών. Έμεινα εκεί τρεις εβδομάδες και ο τόπος με μάγεψε ολοκληρωτικά. Παράλληλα, άρχισα να αντιλαμβάνομαι τις διαφορές ανάμεσα στους ντόπιους Έλληνες και τους Ελληνοαυστραλούς — από τη διάλεκτο μέχρι τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν και εξέφραζαν την ταυτότητά τους. Αυτές οι εμπειρίες επηρέασαν βαθιά τον τρόπο με τον οποίο κατανοώ τη δική μου ταυτότητα ως Ελληνοαυστραλή».
Αυτή η αναζήτηση διατρέχει και το συγγραφικό της έργο.
«Μεγάλο μέρος της γραφής μου αφορά το πώς είναι να μεγαλώνεις ως Ελληνοαυστραλός. Έχω γράψει πέντε χειρόγραφα. Αυτό πάνω στο οποίο δουλεύω αυτή την περίοδο έχει τίτλο ‘Layna & Thanos’ και αφηγείται την ιστορία δύο Ελληνοαυστραλών millennials που μεγαλώνουν στην Αυστραλία. Η ιστορία διαδραματίζεται το 2015 και οι δύο ήρωες γνωρίζονται στο ελληνικό φεστιβάλ στο Darling Harbour».
Η σχέση της με την ελληνική γλώσσα αποτυπώνεται και στην ποίηση της. Ποιήματά της έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό «Αντίποδες» που εκδίδει ο Ελληνο-Αυστραλιανός Πολιτιστικός Σύνδεσμος Μελβούρνης, ενώ το ποίημα της Mnemosyne’s Amaranthos κατέκτησε την πρώτη θέση το 2015.
«Μέσα από την ποίηση μου εξερευνώ τη σχέση μου με την ελληνική γλώσσα και τι σημαίνει για μένα να ξανασυνδέομαι μαζί της. Σταδιακά μιλάω με όλο και μεγαλύτερη ευφράδεια, αλλά συνειδητοποιώ, ότι αυτή η προσπάθειά μου να ξαναβρώ τη γλώσσα της πολιτιστικής μου κληρονομιάς είναι ένα ταξίδι ζωής. Προσπαθώ να μεταδώσω την ελληνική γλώσσα και στα παιδιά μου — τραγουδώντας τους ελληνικά νανουρίσματα, και διαβάζοντάς τους ελληνικά παραμύθια».
Η επαφή με άλλους Έλληνες είναι κάτι που επιδιώκει ενεργά — ακόμη και μέσα από μαθήματα ελληνικού Zumba, OPA.
«Μεγάλωσα στο Brighton-Le-Sands και το Monterey, κοντά στο Ramsgate, σε μια περιοχή με έντονη ελληνοαυστραλιανή παρουσία. Καθώς ήμασταν τόσο κοντά στη θάλασσα, πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στην παραλία, μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο ελληνικό πολιτισμό και κοινοτική ζωή. Όταν αργότερα μετακομίσαμε προς την ενδοχώρα, στην Panania, θυμάμαι να λέω στον σύζυγό μου: ‘Μα πού είναι όλοι οι Έλληνες;’».
«Είχα μεγαλώσει σε ένα τόσο έντονα ελληνοαυστραλιανό περιβάλλον, που μου έλειψε πραγματικά».
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ
ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ
Το NSW Premier’s Reading Challenge — που απευθύνεται σε όλους τους μαθητές από το Νηπιαγωγείο έως και την Α’ Λυκείου (τάξη Year 10) — συμπλήρωσε φέτος 25 χρόνια και το γιόρτασε με την έναρξη του Book Bites Podcast, μιας σειράς ηχητικών εκπομπών για μαθητές, στην οποία Αυστραλοί συγγραφείς διαβάζουν οι ίδιοι τις ιστορίες τους ή το πρώτο κεφάλαιο των βιβλίων τους, με στόχο να βοηθήσουν τα παιδιά να ανακαλύψουν ένα βιβλίο που θα αγαπήσουν.
Στο podcast φιλοξενείται και μία ακόμη ιστορία της κας Catacouzinos, με τίτλο «When Hatchlings Take Off!», η οποία εξερευνά τα πρώτα βήματα και τις πρώτες πτήσεις των νεογέννητων ζώων καθώς ανακαλύπτουν τον κόσμο.
Όπως λέει, η ακρόαση αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στον τρόπο με τον οποίο απολαμβάνουμε σήμερα τις ιστορίες, μέσα από τα ηχητικά βιβλία (audiobooks) και τα podcasts.
«Αναγνωρίζουμε ότι τα παιδιά μαθαίνουν με διαφορετικούς τρόπους. Κάποια είναι κιναισθητικοί μαθητές, που μαθαίνουν μέσα από την πράξη, άλλα είναι οπτικοί μαθητές, ενώ άλλα είναι ακουστικοί μαθητές, που μαθαίνουν καλύτερα ακούγοντας.
«Ως γονιός, μου αρέσει επίσης το γεγονός ότι τα podcasts και τα audiobooks δεν απαιτούν οθόνη. Είναι σαν να έχεις ανοιχτό το ραδιόφωνο — με τα παιδιά να μπορούν να ακούν ενώ παίζουν ή ζωγραφίζουν, χωρίς να αποσπώνται από μια συσκευή».
Η κα Catacouzinos, πιστεύει ότι όλοι μπορούν να αγαπήσουν το βιβλίο.
«Το σημαντικό είναι να βρεις το είδος που σου δίνει χαρά. Για μένα ήταν πάντα η μυθοπλασία. Ο σύζυγός μου, από την άλλη, ανακάλυψε ότι αγαπά βιβλία γνώσεων, δοκίμια και από τότε έχει γίνει φανατικός αναγνώστης».
Ενθαρρύνει τους γονείς να πηγαίνουν τα παιδιά τους στη βιβλιοθήκη και να τα αφήνουν να διαλέγουν βιβλία ελεύθερα, χωρίς πίεση.
«Καθίστε μαζί τους και ανακαλύψτε τις ιστορίες παρέα. Το υπέροχο με τις δημόσιες βιβλιοθήκες είναι ότι είναι δωρεάν. Υπάρχουν εικονογραφημένα βιβλία, μυθιστορήματα, graphic novels και βιβλία σε κάθε μορφή. Τα graphic novels, ειδικότερα, είναι ένας υπέροχος τρόπος για να αναπτύξουν τα παιδιά την ικανότητά τους να κατανοούν και να ‘διαβάζουν’ τις εικόνες. Στην ουσία, το θέμα είναι να ανακαλύψει κάθε παιδί τι του αρέσει και τι του ταιριάζει».
ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΧΩΡΙΣ ΤΕΛΟΣ
Παράλληλα με τη δουλειά της στο The School Magazine και την ανατροφή των μικρών παιδιών της, η κα Catacouzinos βρίσκει χρόνοα να εργαστεί πάνω στα χειρόγραφά της, ενώ παράλληλα γράφει άρθρα και αφιερώματα.
Ένα από τα αφιερώματά της, με θέμα τα αρχαία ελληνικά παιχνίδια, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Portes που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Μέσα από τον ρόλο της στο The School Magazine, έχει επίσης την ευκαιρία να συνδυάσει την αγάπη της για την ιστορία με τη δημιουργία περιεχομένου που φέρνει τα παιδιά σε επαφή με διαφορετικούς πολιτισμούς.
«Αυτή την περίοδο ανακαλύπτω ξανά πτυχές του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ιστορίας. Διαβάζω περισσότερα για τον Έλληνα καλλιτέχνη Αλέκο Φασιανό και ελπίζω να γράψω ένα άρθρο γι’ αυτόν για το περιοδικό. Πριν από μερικά χρόνια, είχα γράψει επίσης ένα κείμενο για τη Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα.
«Είναι ένα ταξίδι μάθησης που μου έχει προσφέρει πολλά. Το υπέροχο είναι ότι μπορώ να μοιράζομαι αυτή τη γνώση με μαθητές του Δημοτικού και να τους βοηθώ να βλέπουν την ελληνική ιστορία μέσα από το ευρύτερο πλαίσιο των ιστοριών και των θεμάτων που εξετάζουν στην τάξη».
The post Η ιστορία της «Eione» ζωντανεύει στο Book Bites appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.