«Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» Έκθεση για την 250ή επέτειο της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ

Η Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασαν την Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας την περιοδεύουσα έκθεση «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική», σε έναν ιδιαίτερα ταιριαστό και βαθιά συμβολικό χώρο για μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία που εξερευνά τις δημοκρατικές ιδέες που συνδέουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελλάδα εδώ και περισσότερους από δύο αιώνες.

Η έκθεση, που διοργανώνεται σε συνεργασία με την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (ASCSA), εντάσσεται στον παγκόσμιο, επετειακό εορτασμό που διαρκεί όλο το έτος και σηματοδοτεί τα 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα αποτελεί φυσικό εταίρο αυτής της έκθεσης. Από το 1931, η ASCSA διευθύνει τις ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά, συμβάλλοντας στην αποκάλυψη, τη μελέτη και τη διατήρηση του χώρου και της δημοκρατικής του κληρονομιάς, ενώ παράλληλα αποτελεί επί δεκαετίες σημαντικό εταίρο στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας. 

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη (Α) και η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλυ Γκιλφόιλ (Δ) παρευρίσκονται στην παρουσίαση της έκθεσης «Δημιουργώντας Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» που πραγματοποιείται στην Στοά Αττάλου με την ευκαιρία του εορτασμού της 250ής επετείου της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ και διοργανώνεται από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα και την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Η έναρξη της έκθεσης στην Αρχαία Αγορά —την καρδιά της δημόσιας ζωής της αρχαίας Αθήνας και έναν από τους τόπους όπου γεννήθηκε η δημοκρατική πρακτική— υπογραμμίζει τον ισχυρό δεσμό ανάμεσα στις δημοκρατικές παραδόσεις της Ελλάδας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Εδώ συγκεντρώνονταν οι Αθηναίοι πολίτες για να συζητούν δημόσια ζητήματα, να απονέμουν δικαιοσύνη και να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση. Αιώνες αργότερα, οι ιδέες της συμμετοχής των πολιτών, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και μιας κυβέρνησης που αντλεί την εξουσία της από τον λαό θα περνούσαν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και θα συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Με τη σειρά του, ο αμερικανικός αγώνας για την ανεξαρτησία ενέπνευσε Έλληνες επαναστάτες και Αμερικανούς φιλέλληνες κατά τον αγώνα της Ελλάδας για τη δική της ανεξαρτησία. 

Κατά την εναρκτήρια ομιλία της, η Πρέσβης κα Γκίλφοϊλ σημείωσε:

«Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει αναφερθεί στην επέτειο Freedom 250 ως μια ευκαιρία να τιμήσουμε την εξαιρετική ιστορία της Αμερικής και να αφιερωθούμε εκ νέου στις αρχές που καθοδηγούν το έθνος μας εδώ και 250 χρόνια. Αυτές οι αρχές διαμορφώθηκαν για πρώτη φορά εδώ ακριβώς, και είναι μεγάλη μου τιμή που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας. Αυτή η έκθεση αφηγείται μια αξιοσημείωτη ιστορία: την ιστορία ιδεών που ταξίδεψαν από την Ελλάδα στην Αμερική και στη συνέχεια από την Αμερική πίσω στην Ελλάδα».

Η Υπουργός κα Μενδώνη υπογράμμισε στον χαιρετισμό της:

«Η έκθεση αυτή αναδεικνύει τον ιδιαίτερα σημαντικό και ιστορικά αξιακό και ιδεολογικό διάλογο ανάμεσα στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία, στην Αμερικανική Επανάσταση και στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Μέσα από ιστορικά τεκμήρια, εικόνες και οπτικοακουστικό υλικό, παρακολουθεί την πορεία θεμελιωδών ιδεών, όπως η ελευθερία, η λαϊκή κυριαρχία, η ισονομία και η ισοπολιτεία, η συμμετοχή των πολιτών στη διακυβέρνηση και στην απονομή δικαιοσύνης, και η ατομική και συλλογική ευθύνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο.

Οι  ιδέες αυτές ταξίδεψαν μέσα στο χώρο και στο χρόνο καταλήγοντας να επηρεάσουν καθοριστικά τη γένεση και τη συγκρότηση του έθνους και του κράτους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Παράλληλα, με τις κοινές δημοκρατικές αξίες και ιστορικές καταβολές, η προστασία και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό πεδίο ελληνοαμερικανικής συνάντησης και συνεργασίας. Η εξαιρετικά σημαντική αυτή κοινή δράση, που διευρύνεται συνεχώς, ενισχύει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την αποτελεσματική διεθνή επιχειρησιακή συνεργασία για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη (Κ), η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλυ Γκιλφόιλ (Δ) και η Δρ. Μπόνα Γουέσκοτ (Α), Αμερικανίδα αρχαιολόγος, καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και Διευθύντρια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα παρευρίσκονται στην παρουσίαση της έκθεσης «Δημιουργώντας Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» που πραγματοποιείται στην Στοά Αττάλου με την ευκαιρία του εορτασμού της 250ής επετείου της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ και διοργανώνεται από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα και την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδείξει ότι μπορούν να συνεργάζονται πολύ αποτελεσματικά, με απτά και ουσιαστικά αποτελέσματα στο συγκεκριμένο τομέα. Η εμπιστοσύνη που έχει οικοδομηθεί και η κοινή μας βούληση αποτελούν ισχυρή βάση για τη συνέχιση και την περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας μας  στο μέλλον». 

Η Διευθύντρια της ASCSA, κα Μπόνα Γουέσκοουτ, δήλωσε:

«Εμείς, στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, θελήσαμε να συμμετάσχουμε στη δημιουργία της έκθεσης «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική», γιατί αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στους ισχυρούς πνευματικούς δεσμούς που συνδέουν τις δύο χώρες μας. Η έκθεσή μας αποτελεί μια μικρή αλλά ουσιαστική συμβολή στη συνέχιση ενός διαλόγου που ξεκίνησε πριν από 250 χρόνια. Ο διάλογος αυτός για τη δημοκρατία ήταν τότε, και παραμένει και σήμερα, ένα από τα πιο ζωτικά ζητήματα που μας απασχολούν».

Η έναρξη της έκθεσης ανέδειξε επίσης την ισχυρή και μακρόχρονη συνεργασία Ηνωμένων Πολιτειών–Ελλάδας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς η Πρέσβης κα Γκίλφοϊλ και η Υπουργός κα Μενδώνη ανακοίνωσαν μια ακόμη νέα πρωτοβουλία που θα εμβαθύνει περαιτέρω τη διμερή συνεργασία. Μέσω της Επιχορήγησης για την Εφαρμογή της Συμφωνίας για τα Πολιτιστικά Αγαθά (Cultural Property Implementation Grant), η Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Ελληνική Εθνική Επιτροπή του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM), θα υλοποιήσει το πρόγραμμα «Επιστροφή στο Φως: Μια Σύμπραξη Ηνωμένων Πολιτειών–Ελλάδας για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς». Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει μία έκθεση επαναπατρισμένων αρχαιοτήτων στην Αρχαία Αγορά, ένα σεμινάριο Πολιτιστικής Κληρονομιάς που θα ενισχύσει τη συνεργασία των αρχών επιβολής του νόμου για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, καθώς και μία εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού που θα αναδεικνύει τη συνεργασία Ηνωμένων Πολιτειών–Ελλάδας για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. 

Μετά την έναρξή της στην Αθήνα, η έκθεση «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» θα ταξιδέψει στα American Spaces στη Θεσσαλονίκη, τη Βέροια, την Ξάνθη, την Κέρκυρα, τη Σπάρτη και τον Πειραιά, μεταφέροντας αυτή την ιστορία σε μαθητές, εκπαιδευτικούς, νέους και τοπικές κοινότητες σε ολόκληρη την Ελλάδα. Τα American Spaces στην Ελλάδα αποτελούν χώρους δημόσιας συμμετοχής και μάθησης, προσφέροντας σε νέους και τοπικές κοινότητες ευκαιρίες να γνωρίσουν καλύτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσα από εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και επαγγελματικά προγράμματα και πόρους. 

Σχεδιασμένη τόσο ως εκπαιδευτικό εργαλείο όσο και ως έκθεση, η «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» αξιοποιεί ιστορική αφήγηση, αρχειακό και οπτικό υλικό, καθώς και βίντεο, ώστε να φέρει την ιστορία της δημοκρατίας πιο κοντά στο κοινό σε ολόκληρη την Ελλάδα. Η έκθεση θα αποτελέσει πλατφόρμα για εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις και δράσεις με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων, ενθαρρύνοντας τους συμμετέχοντες να εξερευνήσουν την εξέλιξη των δημοκρατικών ιδεών και τη διαχρονική σημασία τους. Αναδεικνύει την πνευματική ανταλλαγή μεταξύ του Τόμας Τζέφερσον και του Αδαμάντιου Κοραή, καθώς και τις διασυνδέσεις στην πολιτική σκέψη, την τέχνη και τον δημόσιο λόγο που καταδεικνύουν πώς οι δημοκρατικές ιδέες εξακολουθούν να ταξιδεύουν ανάμεσα στις δύο χώρες. 

Η έκθεση «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» δημιουργήθηκε από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η οποία πραγματοποιεί ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας από το 1931, σε συνεργασία με την Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Η έκθεση χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Πρόγραμμα Έκθεσης: 

American Space Θεσσαλονίκη: 24 Σεπτεμβρίου – 2 Οκτωβρίου 2026

American Space Βέροια: 5 – 16 Οκτωβρίου 2026

American Space Ξάνθη: 19 – 30 Οκτωβρίου 2026

American Space Κέρκυρα: 3 – 16 Νοεμβρίου 2026

American Space Σπάρτη: 19 Νοεμβρίου – 4 Δεκεμβρίου 2026

American Space Πειραιάς: 7 – 31 Δεκεμβρίου 2026

Pop-Up American Space στο Στάδιο «Γ. Καραϊσκάκης» : 11 – 30 Ιανουαρίου 2027