Βελτιωμένη η εικόνα στα φράγματα Πάφου αλλά χωρίς περιθώρια εφησυχασμού, σύμφωνα με το ΤΑΥ – Για την άδρευση εκτίμησε ότι για το 2026 δεν διαφαίνεται ανάγκη επιβολής πρόσθετων περιοριστικών μέτρων στους γεωργούς – «Διατεθεί επιπρόσθετες ποσότητες νερού για την παραγωγή εποχιακών καλλιεργειών από επαγγελματίες γεωργούς» – Διαμηνύει ότι η ξηρασία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως ένα έκτακτο ή σπάνιο φαινόμενο
Η φετινή εικόνα των φραγμάτων της επαρχίας Πάφου παρουσιάζει σαφή βελτίωση σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Εκτελεστικός Μηχανικός στην Υπηρεσία Λειτουργίας και Συντήρησης Αρδευτικών Έργων του ΤΑΥ, Αλέξιος Φραγκέσκου. Τα συνολικά αποθέματα στα κύρια φράγματα να ανέρχονται σήμερα σε περίπου 43,3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού (ΕΚΜ), ωστόσο το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) εξακολουθεί να τηρεί συντηρητικό και πολυετή σχεδιασμό, καθώς η παρατεταμένη ανομβρία και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής καθιστούν τη διαχείριση των υδατικών πόρων ιδιαίτερα απαιτητική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της 7ης Σεπτεμβρίου 2026, στα φράγματα του Μεγάλου Αρδευτικού Έργου Πάφου, δηλαδή τον Ασπρόκρεμμο, την Κανναβιού και τον Μαυροκόλυμπο, είναι αποθηκευμένα περίπου 30,9 ΕΚΜ νερού, ποσότητα που αντιστοιχεί σε πληρότητα 39,2%, έναντι μόλις 9,4 ΕΚΜ την αντίστοιχη περίοδο πέρσι.
Αντίστοιχα, στα φράγματα του Αρδευτικού Έργου Χρυσοχούς -Ευρέτου, Αργάκα, Πωμός και Αγία Μαρίνα – τα αποθέματα ανέρχονται σε περίπου 12,4 ΕΚΜ, με την πληρότητα να φτάνει το 42,5%, έναντι 3,8 ΕΚΜ το 2025.
Ο κ. Φραγκέσκου απέδωσε τη βελτίωση στις αυξημένες εισροές που καταγράφηκαν κατά το υδρολογικό έτος 2025-2026. Παρά τη θετική εξέλιξη, είπε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού, καθώς η διαχείριση των αποθεμάτων εξακολουθεί να γίνεται με ορίζοντα περισσότερων του ενός ετών.
Σε ό,τι αφορά την άρδευση, ο κ. Φραγκέσκου εκτίμησε ότι για το 2026 δεν διαφαίνεται ανάγκη επιβολής πρόσθετων περιοριστικών μέτρων στους γεωργούς.
Όπως ανέφερε, οι ανάγκες επιβίωσης των μόνιμων φυτειών και των θερμοκηπίων έχουν καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ έχουν διατεθεί επιπρόσθετες ποσότητες νερού για την παραγωγή εποχιακών καλλιεργειών από επαγγελματίες γεωργούς.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν, σύμφωνα με τον ίδιο, οι ευεργετικές βροχοπτώσεις της άνοιξης, αλλά και οι μεμονωμένες καλοκαιρινές βροχές, οι οποίες περιόρισαν τις αρδευτικές ανάγκες.
Η κατανομή του νερού, όπως εξήγησε, γίνεται με βασική προτεραιότητα τη διασφάλιση της ύδρευσης και ακολούθως την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η αξιοποίηση των ποσοτήτων νερού που προέκυψαν από τις υπερχειλίσεις. Στις περιοχές όπου υπερχείλισαν τα φράγματα Αργάκας, Πωμού και Αγίας Μαρίνας, παραχωρήθηκαν πρόσθετες ποσότητες νερού υπερχείλισης, οι οποίες δεν προσμετρώνται στις ετήσιες εγκεκριμένες ποσότητες των γεωργών, ενισχύοντας έτσι τη γεωργική παραγωγή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Εκτελεστικός Μηχανικός του ΤΑΥ και στη μακροπρόθεσμη εικόνα, τονίζοντας ότι η ξηρασία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως ένα έκτακτο ή σπάνιο φαινόμενο.
Η αυξημένη συχνότητα περιόδων ανομβρίας, η μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις βροχοπτώσεις και οι υψηλότερες θερμοκρασίες συνθέτουν, όπως σημείωσε, μια νέα πραγματικότητα για την Κύπρο και ευρύτερα για την Ανατολική Μεσόγειο.
Ως εκ τούτου, συνέχισε, η διαχείριση των υδατικών πόρων δεν μπορεί να στηρίζεται στην προσδοκία ότι κάθε τόσο θα ακολουθεί ένα καλό υδρολογικό έτος. Αντίθετα, απαιτείται σχεδιασμός που να λαμβάνει υπόψη την πιθανότητα επαναλαμβανόμενων και παρατεταμένων ξηρών περιόδων.
Στο πλαίσιο αυτό, είπε, το ΤΑΥ εφαρμόζει πολυετή σχεδιασμό, ενισχύει τις μη συμβατικές πηγές νερού, όπως η αφαλάτωση και η επαναχρησιμοποίηση ανακτημένου νερού, και προωθεί τη συνετή αξιοποίηση των διαθέσιμων αποθεμάτων.
Οι μειωμένες βροχοπτώσεις έχουν άμεσο αντίκτυπο στις εισροές των φραγμάτων και, κατ’ επέκταση, στις διαθέσιμες ποσότητες για ύδρευση και άρδευση.
Ο κ. Φραγκέσκου εξήγησε ότι όταν οι περίοδοι ανομβρίας επαναλαμβάνονται ή διαρκούν πέραν του ενός έτους, το υδατικό σύστημα δέχεται μεγαλύτερη πίεση, καθώς τα αποθέματα δεν προλαβαίνουν να αναπληρωθούν επαρκώς μεταξύ των υδρολογικών ετών.
Για τον λόγο αυτό, η διαχείριση δεν μπορεί να περιορίζεται στις ανάγκες μιας μόνο χρονιάς. Σε περιόδους μειωμένων αποθεμάτων, προτεραιότητα έχει η ύδρευση, ενώ η κατανομή νερού για άρδευση προσαρμόζεται στις διαθέσιμες ποσότητες και στις ανάγκες των καλλιεργειών.
Καθοριστικό ρόλο στη νέα στρατηγική διαχείρισης του νερού διαδραματίζουν οι μη συμβατικές πηγές.
Όπως ανέφερε ο κ. Φραγκέσκου, οι μονάδες αφαλάτωσης και η επαναχρησιμοποίηση ανακτημένου νερού αποτελούν πλέον βασικούς πυλώνες της υδατικής ασφάλειας της Κύπρου, περιορίζοντας την εξάρτηση από τις βροχοπτώσεις και τα αποθέματα των φραγμάτων.
Ειδικότερα για την επαρχία Πάφου, περίπου τα μισά από τα 20 ΕΚΜ νερού που διατίθενται ετησίως για ύδρευση προέρχονται πλέον από μονάδες αφαλάτωσης.
Παράλληλα, σημαντική είναι η συμβολή του ανακτημένου νερού στη γεωργία. Για το 2026 διατέθηκαν περίπου 5 ΕΚΜ ανακτημένου νερού για γεωργική χρήση στην επαρχία Πάφου, ποσότητα η οποία, διαφορετικά, θα έπρεπε να αντληθεί από τα φράγματα.
Οι δύο αυτές πηγές, σύμφωνα με τον κ. Φραγκέσκου, αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής του ΤΑΥ για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ανομβρίας και τη διασφάλιση της επάρκειας νερού.
Σε σχέση με το κατά πόσο η επαρχία βρίσκεται κοντά σε ένα σημείο όπου τα φράγματα δεν θα επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών, ο κ. Φραγκέσκου ξεκαθάρισε ότι η επάρκεια νερού δεν μπορεί να αξιολογείται με βάση αποκλειστικά τα αποθέματα των φραγμάτων.
Η υδροδότηση της Πάφου στηρίζεται πλέον σε ένα συνδυασμό πηγών όπως φράγματα, αφαλάτωση και ανακτημένο νερό γεγονός που καθιστά το υδατικό σύστημα πιο ανθεκτικό σε σχέση με το παρελθόν, είπε.
Με τα σημερινά δεδομένα, σημείωσε, δεν διαφαίνεται κίνδυνος ανεπάρκειας νερού, καθώς ο σχεδιασμός του ΤΑΥ γίνεται με ορίζοντα αρκετών ετών και όχι μόνο της επόμενης υδρολογικής περιόδου.
Παρά ταύτα, οι αυξημένες καταναλώσεις ύδρευσης που καταγράφηκαν το 2026, η παρατεταμένη ανομβρία και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής καθιστούν, όπως ανέφερε, αναγκαία την ορθολογική χρήση του νερού και τη συνεχή ενίσχυση των μη συμβατικών πηγών, ώστε να διασφαλιστεί η υδατική επάρκεια της επαρχίας και τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: ΚΥΠΕ