Oι κτηνιατρικές υπηρεσίες στη Λέσβο περνούν τελικά στον έλεγχο του Στρατού με νέα τροπολογία καθώς η κατάσταση στο νησί λόγω του αφθώδους πυρετού κρίνεται πολύ σοβαρή. Έτσι, η Περιφέρεια πλέον θα έχει εκτελεστικό και όχι κεντρικό λόγο στις αποφάσεις που θα λάμβάνονται τόσο για τη θανάτωση όσο και για τη διαχείριση της κρίσης.
Η κυβέρνηση προσπερνά τις αντιδράσεις των κτηνοτρόφων
Ήδη 90.000 ζώα έχουν θανατωθεί, ενώ οι κτηνοτρόφοι που αναμένεται να λάβουν αποζημιώσεις για το χαμένο γάλα και τις ζωοτροφές είναι δυσαρεστημένοι. Η κυβέρνηση προσπαθεί να ξεπεράσει τις αντιδράσεις που έχουν μπλοκάρει την εφαρμογή των μέτρων για τον αφθώδη πυρετό με την νέα τροπολογία να δίνει επί τους ουσίας τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης στον Στρατό.
Οι κτηνοτρόφοι είναι δυσαρεστημένοι με τις μαζικές θανατώσεις και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου αποφάσισε να «παγώσει» τις διαδικασίες. Σύμφωνα με τους κτηνοτρόφους, η παραγωγή γάλακτος έχει μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να καταγράφονται καθημερινά μεγάλες οικονομικές απώλειες. Παράλληλα, επισημαίνουν πως μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί καμία οικονομική ενίσχυση ή αποζημίωση από την πολιτεία, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Mega.
Γιατί η Περιφέρεια λαμβάνει εκτελεστικό ρόλο
Η τροπολογία με αριθμό 537/11 της 1ης Σεπτεμβρίου 2026 έχει ήδη ενταχθεί στο νομοθετικό έργο της Βουλής και προβλέπει ειδικό άρθρο για τον «Επιχειρησιακό συντονισμό στη διαχείριση του αφθώδους πυρετού». Η Βουλή καταγράφει τη ρύθμιση ως έτοιμη προς συζήτηση.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει τονίσει ότι τα μέτρα πρέπει να συνεχιστούν. Από την πλευρά του ΥΠΕΘΑ, ο χειρισμός της επιχείρησης έχει ήδη ανατεθεί στον Στρατό ενώ εκδόθηκε και χθες 1 Σεπτεμβρίου και η σχετική τροπολογία. Όπως αναφέρει και το lesvosnews.net επί της ουσίας η Περιφέρεια δεν καταργείται ούτε εξαφανίζεται από τη διαχείριση, ωστόσο παύει να έχει αυτόνομο επιχειρησιακό τιμόνι.
Επιπλέον, το Lesvosnews.net σε προηγούμενο δημοσίευμα ανέφερε ότι, μετά τη σύγκρουση με την Περιφέρεια, στην Αθήνα είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται σχέδιο ώστε οι ιχνηλατήσεις και οι θανατώσεις να μπορούν να συνεχιστούν χωρίς να εξαρτώνται από την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου. Έτσι, η τροπολογία εξυπηρετεί ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να προχωρήσουν άμεσα χωρίς την… άδεια της Περιφέρεια.
Με ειδικό καθεστώς καθορίζονται οι αρμοδιότητες ΥΠΕΘΑ, ΥΠΑΑΤ και Περιφέρειας
Το άρθρο 4 της τροπολογίας εξηγεί ότι στις Περιφερειακές Ενότητες που πλήττονται από αφθώδη πυρετό και υπάγονται στο ειδικό καθεστώς των έκτακτων μέτρων, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας «αναλαμβάνει και υλοποιεί τον επιχειρησιακό συντονισμό» όλων των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων.
Και αυτό γίνεται, όπως αναγράφεται χαρακτηριστικά, «κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης». Έτσι, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αποφασίζει τη στρατηγική, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας οργανώνει και διοικεί την εφαρμογή της και η Περιφέρεια εκτελεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο.
Αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων θα δίνει εντολές στο νησί
Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, μετά από εισήγηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, θα ορίζεται σε κάθε πληττόμενη Περιφερειακή Ενότητα αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων ως επικεφαλής συντονιστής, μαζί με τον αναπληρωτή του.
Ο αξιωματικός αυτός θα ασκεί την επιτόπου διεύθυνση και τον συντονισμό ενώ θα δίνει εντολές στις υπηρεσίες και στους φορείς που συμμετέχουν στη διαχείριση της κρίσης. Έτσι, οι υπηρεσίες της Περιφέρειας είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν τις εντολές.
Όποιος δεν… συμμορφώνεται εκτελεί πειθαρχικό παράπτωμα – Οι κτηνίατροι εκτελούν εντολές
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες των Περιφερειών, οι υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές και οι υπόλοιποι δημόσιοι φορείς υποχρεώνονται να συνεργάζονται με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και να συμμορφώνονται προς τις επιχειρησιακές οδηγίες του.
Η μη συμμόρφωση στις συγκεκριμένες υποχρεώσεις χαρακτηρίζεται από την τροπολογία πειθαρχικό παράπτωμα. Πρόκειται για διάταξη που ουσιαστικά κλείνει το ενδεχόμενο μια υπηρεσία να επικαλεστεί πολιτική απόφαση της Περιφέρειας και να αρνηθεί την εφαρμογή επιχειρησιακής εντολής.
Έτσι το ΥΠΕΘΑ θα έχει επίσης τον πρώτο λόγο ακόμα και με τις εξής διαδικασίες:
α) τη μεταφορά ζώων, σφαγίων και ζωικών υποπροϊόντων και τη διακίνηση υλικών, μηχανημάτων και εφοδίων,
β) την επίβλεψη θανάτωσης ζώων, την υγειονομική ταφή και την καύση των νεκρών ζώων και των ζωικών υποπροϊόντων, καθώς και τη διαμόρφωση, λειτουργία και φύλαξη των οικείων χώρων,
γ) την εγκατάσταση, λειτουργία και επίβλεψη σημείων υγειονομικού ελέγχου και τις απολυμάνσεις οχημάτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού,
δ) τον καθορισμό των ζωνών προστασίας και κάθε άλλης επιτήρησης σε συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές.»
Πρόσβαση του Στρατού ακόμη και στις βάσεις δεδομένων χωρίς την άδεια της Περιφέρειας
Παράλληλα, η νέα ρύθμιση προβλέπει επίσης ότι τόσο το ΥΠΑΑΤ όσο και η Περιφέρεια πρέπει να παρέχουν στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας πρόσβαση στα μητρώα, στους καταλόγους και στις βάσεις δεδομένων που απαιτούνται για την ιχνηλάτηση. Επιπλέον, υποχρεούνται να ανταποκρίνονται άμεσα σε αιτήματα για έγγραφα και πληροφορίες.
Ο νέος επιχειρησιακός μηχανισμός δεν θα εξαρτάται ούτε από την καλή θέληση ούτε και από την πολιτική στάση μιας υπηρεσίας για να αποκτήσει τα στοιχεία που χρειάζεται. Η κυβέρνηση του δίνει πρόσβαση στην πληροφορία, ανθρώπινο δυναμικό, μέσα και εξουσία έκδοσης επιχειρησιακών εντολών.
Τα μέτρα αυτά μπορεί να κρατήσουν μήνες
Τα έκτακτα μέτρα που προβλέπει η τροπολογία παύουν να ισχύουν μόνο αφού περάσουν 3 μήνες από το τελευταίο επιβεβαιωμένο εργαστηριακά κρούσμα αφθώδη πυρετού με φάση την απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Σε κάθε περίπτωση, το ειδικό καθεστώς δεν μπορεί να ισχύει πέρα από την 31η Δεκεμβρίου 2027.
