
«Δεν θα σκύψουμε ποτέ το κεφάλι. Είμαστε έτοιμοι για διάλογο, χωρίς όμως να αποδεχόμαστε τη γλώσσα της ισχύος», ήταν το μήνυμα που εξέπεμψε ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σε μια ομιλία που αποτέλεσε ευθεία απάντηση στις απειλές του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ μία ημέρα νωρίτερα. Απορρίπτοντας τον χαρακτηρισμό των Ιρανών ως τρομοκρατών, παρουσίασε αντίθετα τη χώρα του ως θύμα της αμερικανικής και ισραηλινής επίθεσης και, ταυτόχρονα, επιχείρησε να κρατήσει ανοιχτό τον δρόμο των διαπραγματεύσεων. Η αμερικανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από την αίθουσα στη διάρκεια της ομιλίας του.
«Ο πρόεδρος των ΗΠΑ μάς χαρακτήρισε τρομοκράτες. Είμαστε θύματα τρομοκρατίας», είπε ο Πεζεσκιάν, αναφερόμενος στις επιθέσεις εναντίον του Ιράν και υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη απάντησε αμυνόμενη και όχι στοχεύοντας αμάχους ή πολιτικούς στόχους. Παράλληλα, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν σέβονται το διεθνές δίκαιο, αντιστρέφοντας ουσιαστικά το επιχείρημα της Ουάσιγκτον περί ιρανικής απειλής.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι το Ιράν δεν έχει ιστορικά επιδιώξει επιθετικούς πολέμους και ότι η στρατιωτική του ισχύς έχει αποκλειστικά αμυντικό χαρακτήρα. «Θα υπερασπιστούμε το αγαπημένο μας Ιράν μέχρι την τελευταία μας πνοή», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα του «δεν πρόκειται να υποταχθεί».
Κεντρικό σημείο της ομιλίας του ήταν και το πυρηνικό ζήτημα. Ο Πεζεσκιάν επανέλαβε ότι το Ιράν επιδιώκει την πυρηνική τεχνολογία για ειρηνικούς και ενεργειακούς σκοπούς και όχι για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Ταυτόχρονα, απέρριψε οποιαδήποτε απαίτηση που θα ισοδυναμούσε, όπως είπε, με εγκατάλειψη του δικαιώματος της χώρας στην ειρηνική πυρηνική τεχνολογία. Επέκρινε μάλιστα την άνιση, κατά την άποψη της Τεχεράνης, μεταχείριση Ιράν και Ισραήλ: «Το Ισραήλ διαθέτει πυρηνικά όπλα, αλλά οι επιθεωρητές βρίσκονται στο Ιράν. Το Ισραήλ σκοτώνει, αλλά το Ιράν υφίσταται κυρώσεις».
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στα Στενά του Ορμούζ, συνδέοντας ευθέως το ζήτημα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της χώρας του. Υποστήριξε ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποδέχεται την ελεύθερη πρόσβαση στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό από χώρες που, όπως είπε, τη χρησιμοποιούν παράλληλα για να ασκούν επιθετικότητα εναντίον του.
«Ανοιχτή πληγή» η Γάζα
Ο Πεζεσκιάν δεν παρέλειψε τη Γάζα, την οποία χαρακτήρισε «ανοιχτή πληγή» και σύμβολο της αποτυχίας της διεθνούς κοινότητας να προστατεύσει τους αμάχους. Υποστήριξε ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ειρήνη στη Μέση Ανατολή χωρίς λύση για το παλαιστινιακό ζήτημα.
Οι ομιλίες Πεζεσκιάν και Τραμπ στη Γενική Συνέλευση πλαισίωσαν τις πρώτες εδώ και μήνες έμμεσες συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ – Ιράν, οι οποίες δεν φάνηκε να έχουν οδηγήσει σε παραχωρήσεις στη δημόσια στάση καμιάς από τις δύο πλευρές. Μάλιστα η διπλωματική επαφή στη Νέα Υόρκη προκάλεσε αντιδράσεις σε ιρανικά μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με τους σκληροπυρηνικούς.
Παράλληλα, σε μια πιθανή νέα εστία έντασης, το Ιράν απείλησε επίσης να αναλάβει δράση εναντίον γειτονικών του χωρών, εάν αυτές εφαρμόσουν τις νέες αμερικανικές κυρώσεις που έχουν στόχο να καθηλώσουν τα ιρανικά πολιτικά αεροσκάφη παγκοσμίως. Η Ουάσιγκτον έχει δηλώσει ότι θα επιβάλει τις λεγόμενες δευτερογενείς κυρώσεις σε οποιαδήποτε χώρα επιτρέπει πτήσεις του Ιράν μετά την Τετάρτη. Ο Μοχσέν Ρεζάι, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, δήλωσε πως η Τεχεράνη θα διασφαλίσει πως τα αεροδρόμια των γειτονικών χωρών δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν, εάν σταματήσουν τις ιρανικές πτήσεις.