Τέσσερις νεκροί, δεκάδες τραυματίες και ένα αυστηρό πλαίσιο που μένει σε σημαντικό βαθμό στα χαρτιά. Τι ισχύει στην Κύπρο, τι άλλαξε στην Ελλάδα και ποια μέτρα εφαρμόζει ήδη η Ευρώπη
Το ηλεκτρικό πατίνι μπήκε στη ζωή των κυπριακών πόλεων πολύ πιο γρήγορα από όσο μπόρεσαν να προσαρμοστούν οι δρόμοι, οι δήμοι και η Αστυνομία. Στη Λευκωσία, στη Λεμεσό, στη Λάρνακα και στην Πάφο, μικρά ηλεκτρικά δίκυκλα κινούνται καθημερινά ανάμεσα σε αυτοκίνητα, ανεβαίνουν σε πεζοδρόμια, διασχίζουν λεωφόρους και εγκαταλείπονται ακόμα και σε σημεία διέλευσης πεζών, ράμπες αναπήρων κλπ. Τα πατίνια που κινούνται στους δρόμους είναι μια ευέλικτη και φτηνή λύση μετακίνησης, αλλά δεν είναι ασφαλής καθώς το οδικό μας δίκτυο σχεδιασμένο σχεδόν αποκλειστικά για τα αυτοκίνητα και οι μηχανισμοί ελέγχου τους κράτους τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις.
Η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί στο αν τα πατίνια είναι χρήσιμα ή ενοχλητικά, αλλά και στο αν μπορεί ένας άνθρωπος χωρίς άδεια οδήγησης, χωρίς στοιχειώδη πιστοποίηση γνώσης των σημάτων και ενδεχομένως χωρίς προηγούμενη εμπειρία του οδικού δικτύου στην Κύπρο, να βρεθεί με ταχύτητα 25 χιλιομέτρων την ώρα δίπλα σε αυτοκίνητα, λεωφορεία και φορτηγά.
Δύο θάνατοι του 2026
Η απάντηση έχει ήδη ανθρώπινο κόστος. Μέχρι το τέλος του 2025 είχαν δημοσιοποιηθεί δύο θάνατοι χρηστών ηλεκτρικού πατινιού, ενώ μέσα στο 2026 χάθηκαν ακόμη δύο ζωές, όσες δηλαδή είχαν χαθεί τα προηγούμενα χρόνια συνολικά.
Τον Φεβρουάριο υπέκυψε η 26χρονη Lakpadoma Sherpa από το Νεπάλ, ύστερα από σύγκρουση στη Λεμεσό και πριν λίγες μέρες πέθανε ο 24χρονος Ibrahim Al Aawad από τη Συρία, ο οποίος είχε συγκρουστεί με αυτοκίνητο και είχε εγκαταλειφθεί τραυματισμένος στη σκηνή. Επίσης παγκυπρίως το 2026 είχαν καταγραφεί και 40 τραυματισμοί οδηγών ηλεκτρικών πατινιών.
Ακόμη και αυτοί οι αριθμοί δεν είναι ενδεικτικοί για την έκταση του προβλήματος, καθώς ατυχήματα, κυρίως από πτωσεις, χωρίς εμπλοκή άλλου οχήματος συχνά δεν καταγράφονται. Ευρωπαϊκή έρευνα έδειξε ότι στη Γερμανία το 74% των νοσηλειών έπειτα από ατύχημα με πατίνι δεν είχε καταγραφεί από την Αστυνομία. Η Κύπρος, υστερεί και σε αυτό τον τομέα, καθώς δεν διαθέτει μητρώο που να συνδέει τα στοιχεία της Τροχαίας με τα Τμήματα Πρώτων Βοηθειών.
Το 2023 έγιναν περισσότερες από 1.500 καταγγελίες χρηστών – οδηγών πατινιών στην Κύπρο. Περίπου 630 αφορούσαν κίνηση σε χώρους όπου τα πατίνια απαγορεύονται. Το παράδοξο είναι ότι για το 2024 και 2025 δεν δημοσιοποιήθηκαν ανάλογα στοιχεία. σε κανέναν να μην αξιολογεί αν τα μέτρα αποδίδουν.
Τι επιτρέπει ο νόμος
Η Βουλή αυστηροποίησε το πλαίσιο τον περασμένο Απρίλιο και η χρήση επιτρέπεται πλέον σε άτομα άνω των 17 ετών και όχι σε 14χρονους όπως ίσχυες. Τα πατίνια μπορούν να κινούνται σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας είναι 30 χιλιόμετρα την ώρα, σε ποδηλατόδρομους και σε ειδικά σηματοδοτημένους κοινόχρηστους χώρους.
Σε πλατείες και πεζόδρομους επιτρέπονται μόνο με απόφαση της τοπικής αρχής και με ανώτατη ταχύτητα 10 χιλιομέτρων. Στα πεζοδρόμια και στους περισσότερους αστικούς δρόμους, όπου το όριο είναι 50, απαγορεύονται.
Το ανώτατο όριο ταχύτητας του πατινιού είναι 25 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ απαιτούνται κράνος, φωσφορίζον γιλέκο και διακριτικά τη νύχτα, φώτα, φρένα, κουδούνι, κατάλληλα ελαστικά, σήμανση CE και συμμόρφωση με συγκεκριμένο ευρωπαϊκό πρότυπο. Ο χρήστης οφείλει να γνωρίζει και να τηρεί τα σήματα, τα φώτα τροχαίας, την προτεραιότητα των πεζών και τα σήματα αλλαγής πορείας με το χέρι.
Αν και ο νόμος απαιτεί γνώση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, δεν απαιτεί άδεια, εξέταση ή έστω ένα σύντομο υποχρεωτικό μάθημα. Το όριο ηλικίας αποδεικνύει ότι κάποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει το όχημα, δεν αποδεικνύει ότι γνωρίζει ποιος έχει προτεραιότητα σε μια διασταύρωση.
Τα εξώδικα ανέρχονται στα €85 για χρήση από άτομο κάτω των 17, κίνηση σε απαγορευμένο χώρο, υπέρβαση ταχύτητας ή παραβίαση σημάτων. Για μη χρήση κράνους και παράνομη στάθμευση το πρόστιμο είναι €50. Οι εταιρείες ενοικίασης χρειάζονται ετήσια άδεια από κάθε δήμο και κάθε αδειοδοτημένο πατίνι πρέπει να έχει μοναδικό αριθμό, αλλά αυτό δεν ισχύει για τα ιδιωτικά πατίνια.
Κατακράτηση… όταν και αν
Ο τροποποιητικός νόμος έδωσε στην αστυνομία και στους δημοτικούς τροχονόμους δυνατότητα κατακράτησης όταν ο χρήστης είναι κάτω των 17, κινείται σε απαγορευμένο χώρο ή ξεπερνά την ταχύτητα των 25 χιλιομέτρων. Η διαδικασία, όμως, πρέπει να καθοριστεί με διάταγμα του υπουργικού συμβουλίου.
Το προσχέδιο βρίσκεται ακόμη σε δημόσια διαβούλευση, με προτεινόμενη κατακράτηση από 30 έως 90 ημέρες.
Στις 30 Ιουλίου η Τροχαία Πάφου ανακοίνωσε 31 καταγγελίες και κατακράτηση 23 πατινιών, ωστόσο μετά αναφέρθηκε ότι η διαδικασία δεν είχε ακόμη ενεργοποιηθεί λόγω απουσίας του διατάγματος!
Στη Λευκωσία προγραμματίζονται περισσότερα από 100 σημεία στάθμευσης. Ο Δήμος δηλώνει επίσης ότι τα ενοικιαζόμενα πατίνια θα κινούνται μόνο σε συγκεκριμένες διαδρομές, με αυτόματη απενεργοποίηση όταν βγαίνουν από αυτές. Έχουν, ωστόσο, εντοπιστεί περιπτώσεις απενεργοποίησης του GPS ώστε τα πατίνια να κινούνται παντού. Οι νέοι όροι προβλέπουν ανάκληση άδειας εταιρείας όταν το πατίνι εντοπίζεται εκτός εξουσιοδοτημένης διαδρομής.
Ούτε ασφάλεια, ούτε ταυτότητα
Το μεγαλύτερο κενό που εντοπίζεται είναι η ευθύνη μετά από κάποιο ατύχημα. Ο νόμος αναφέρει ρητά ότι ιδιοκτήτης και χρήστης δεν υποχρεούνται να έχουν ασφάλιση έναντι τρίτου ενώ τα ιδιωτικά πατίνια δεν εγγράφονται σε μητρώο και δεν φέρουν αριθμό αναγνώρισης.
Αν ο χρήστης τραυματίσει πεζό, προκαλέσει ζημιά ή εγκαταλείψει τη σκηνή, η ταυτοποίηση και η αποζημίωση μετατρέπονται σε δικαστικό Γολγοθά που μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια.
Η καθημερινή εικόνα δείχνει ότι αυτοί που χρησιμοποιούν κυρίως τα πατίνια είναι φοιτητές και αλλοδαποί εργαζόμενοι, ενώ και οι δύο νεκροί του 2026 ήταν αλλοδαποί. Το πρόβλημα είναι ότι το κράτος επιτρέπει τη χρήση χωρίς εκπαίδευση και χωρίς ενημέρωση, παρότι γνωρίζει ότι αρκετοί χρήστες δεν έχουν εμπειρία από τους κυπριακούς δρόμους.
Επίσης όταν τα πατίνια κινούνται παράνομα σε δρόμους των 50 χιλιομέτρων, η μεγάλη διαφορά ταχύτητας δημιουργεί ουρές, απότομα προσπεράσματα και κυκλοφοριακό κομφούζιο, ιδιαιτέρως τις ώρες αιχμής.
Κάνε το όπως η Ελλάδα
Η Ελλάδα, μετά τα 109 καταγεγραμμένα ατυχήματα και τους δύο θανάτους του 2025, άλλαξε ξανά τη νομοθεσία τον περασμένο Ιούλιο. Το κατώτατο όριο ανέβηκε στα 17 έτη και θεσπίστηκε υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης με κάλυψη τουλάχιστον €50.000.
Ο οδηγός πρέπει να φέρει ταυτότητα και αποδεικτικό ασφάλισης. Προβλέπεται ηλεκτρονικό μητρώο, πρόστιμο €150 για χρήση από ανήλικο, €250 για ανασφάλιστο πατίνι, €350 για κίνηση σε δρόμο με όριο άνω των 50 χιλιομέτρων και €1.000 για επιχείρηση που πουλάει ή νοικιάζει πατίνι σε άτομο κάτω των 17. Για ανήλικο οδηγό προβλέπεται ακινητοποίηση και κατακράτηση του πατινού για 20 ημέρες.
Ωστόσο ούτε η Ελλάδα απαιτεί κανονική άδεια οδήγησης. Έκλεισε, όμως, δύο κενά που η Κύπρος διατηρεί ανοικτά, την ασφάλιση και την αναγνώριση του πατινιού και του χρήστη.
Η Γερμανία επιτρέπει χρήση από τα 14 και δεν απαιτεί δίπλωμα, περιορίζει όμως την ταχύτητα στα 20 χιλιόμετρα, απαιτεί έγκριση του τύπου του πατινιού, υποχρεωτική ασφάλιση και ειδική ασφαλιστική πινακίδα.
Η Γαλλία έχει όριο ηλικίας 14 ετών, ταχύτητα 25 χιλιομέτρων και υποχρεωτική ασφάλιση, ενώ το Παρίσι απαγόρευσε από το 2023 τα κοινόχρηστα ενοικιαζόμενα πατίνια μετά από ψηφοφορία των κατοίκων.
Η Ισπανία ενεργοποίησε τον Ιανουάριο του 2026 εθνικό μητρώο, υποχρεωτική ασφάλιση, πιστοποιητικό κυκλοφορίας και αναγνωριστική ετικέτα.
Η Κύπρος δεν χρειάζεται άλλη μία αποσπασματική απαγόρευση, αλλά σύστημα με ενιαίο μητρώο για ιδιωτικά και ενοικιαζόμενα πατίνια, εμφανή αριθμό αναγνώρισης και υποχρεωτική ασφάλιση έναντι τρίτου.
Απαιτείται επίσης εξέταση σημάτων και βασικών κανόνων οδήγησης, διαθέσιμη τουλάχιστον στα ελληνικά και στα αγγλικά, πριν από την εγγραφή ιδιωτικού πατινιού ή την πρώτη ενοικίαση. Για τις εταιρείες απαιτούνται υποχρεωτική ταυτοποίηση ηλικίας, γεωπερίφραξη, τεχνικός αποκλεισμός απαγορευμένων διαδρομών και αυτόματη μείωση ταχύτητας.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών εισηγείται εργοστασιακό κόφτη ταχύτητας στα 20 χιλιόμετρα, κράνος, ελάχιστη ηλικία 16 ετών, απαγόρευση μεταφοράς δεύτερου ατόμου, απαγόρευση χρήσης σε πεζοδρόμια και χρήσης υπό την επήρεια αλκοόλ.