Προσωπικά δεδομένα υψηλόβαθμων αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι προσβάσιμα σε πλατφόρμες εμπορίας δεδομένων, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Το Βήμα της Κυριακής» και της Νίκης Λυμπεράκη. Το ρεπορτάζ αποκαλύπτει ότι στοιχεία όπως αριθμοί κινητών τηλεφώνων, διευθύνσεις email και βάσεις δεδομένων προσωπικού υπουργείων και κυβερνητικών υπηρεσιών διακινούνται χωρίς ουσιαστικά φίλτρα ή προστασία.
Στο άρθρο επισημαίνεται πως τα προσωπικά δεδομένα πολιτικών, στρατιωτικών και λειτουργών των σωμάτων ασφαλείας εντοπίζονται και αγοράζονται εύκολα, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα. Η δημοσιογράφος επικοινώνησε με τον Ιταλό ειδικό κυβερνοασφάλειας Αντρέα Μαβίλα, ο οποίος υποστηρίζει ότι μπορεί να βρει μέσα σε λίγα λεπτά προσωπικά τηλέφωνα και email σημαντικών προσώπων, παρουσιάζοντας μάλιστα στοιχεία που φέρεται να αντιστοιχούν στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι έχει ενημερώσει τις ελληνικές αρχές, χωρίς να λάβει απάντηση.
Ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μπλέτσας, επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει σχετικό μήνυμα και σημείωσε πως τέτοια στοιχεία εντοπίζονται εύκολα στο Διαδίκτυο. Όπως δηλώνει, «η καθημερινότητά μας αφήνει συνέχεια ψηφιακά ίχνη», τα οποία είτε δημοσιεύονται στα κοινωνικά δίκτυα είτε διαρρέουν από παραβιάσεις βάσεων δεδομένων. Επιπλέον, οι λεγόμενοι «μεταπράτες δεδομένων» (data brokers) συγκεντρώνουν και πωλούν τέτοιες πληροφορίες, συχνά κινούμενοι σε γκρίζες ζώνες νομιμότητας.
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει τους κινδύνους που προκύπτουν από αυτή την κατάσταση, όπως phishing, social engineering, πλαστοπροσωπία, spoofing και στοχευμένες κυβερνοεπιθέσεις. Η κατοχή στοιχείων επικοινωνίας πολιτικών και κρατικών αξιωματούχων μπορεί να διευκολύνει ψεύτικες εντολές ή εξαπάτηση συνεργατών και υπηρεσιών.
Επίσης, εξετάζεται η λειτουργία εταιρειών που διαχειρίζονται τεράστιες βάσεις δεδομένων με εκατοντάδες εκατομμύρια προφίλ. Μία από αυτές υποστηρίζει ότι αξιοποιεί τα δεδομένα για επιχειρηματική πληροφόρηση, μάρκετινγκ και προσλήψεις, επικαλούμενη το «έννομο συμφέρον». Το άρθρο ωστόσο θέτει ερωτήματα ως προς την επάρκεια της προστασίας από κακόβουλη χρήση και την εφαρμογή του GDPR στην πράξη.
Αίσθηση προκαλεί η αναφορά στον τρόπο απόκτησης αριθμών τηλεφώνου, καθώς τα δεδομένα μπορούν να συλλεχθούν ακόμη και μέσω συγχρονισμού επαφών όταν ένας χρήστης δίνει πρόσβαση σε εφαρμογή, με αποτέλεσμα στοιχεία ανθρώπων που δεν έχουν δώσει συγκατάθεση να καταλήγουν σε εμπορικές βάσεις δεδομένων.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά άμεση τοποθέτηση της κυβέρνησης και των αρμόδιων υπηρεσιών. Σε ανακοίνωσή του τονίζει: «Η κυβέρνηση και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να τοποθετηθούν άμεσα: Γνωρίζουν τη διαρροή προσωπικών δεδομένων του Πρωθυπουργού και μελών της κυβέρνησης σε πλατφόρμες;»
Το κόμμα επισημαίνει ότι το δημοσίευμα αποκαλύπτει κενό ασφαλείας στα προσωπικά δεδομένα αξιωματούχων και ότι τα ευαίσθητα στοιχεία διακινούνται μέσω συνδρομητικών πλατφορμών, με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να προειδοποιεί για κινδύνους στην εθνική ασφάλεια. Υπενθυμίζεται και η περίπτωση του γενικού γραμματέα εθνικής ασφάλειας, κ. Ντόκου, ο οποίος προσέφερε πληροφορίες μέσω email σε Ρώσους φαρσέρ.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά δημόσιες απαντήσεις για τα πρωτόκολλα ασφαλείας που ακολουθούνται, τη γνώση των αρμόδιων υπηρεσιών για τις διαρροές και τις ενέργειες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα.
Αντιδράσεις και προτάσεις για θεσμική αντιμετώπιση
Η ΕΛΑΣ σχολιάζοντας το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της 20ης Σεπτεμβρίου, επισημαίνει ότι το θέμα υπερβαίνει την προστασία της ιδιωτικότητας και αγγίζει την κυβερνοασφάλεια και την εθνική ασφάλεια. Όπως αναφέρεται, η δυνατότητα μαζικής συγκέντρωσης και συσχέτισης προσωπικών δεδομένων προσώπων σε κρίσιμες δημόσιες θέσεις μπορεί να αξιοποιηθεί για ηλεκτρονικές απάτες, πλαστοπροσωπία και άλλες μορφές κυβερνοεπίθεσης.
Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ τονίζει το ευρύτερο πρόβλημα της μαζικής συλλογής και εμπορίας προσωπικών δεδομένων πολιτών από μεταπράτες δεδομένων, μέσω πλατφορμών που συχνά εδρεύουν εκτός ΕΕ. Επισημαίνεται ότι τα δεδομένα προέρχονται από ψηφιακά ίχνη, παραβιάσεις και «γκρίζες ζώνες» εμπορίας.
Η ΕΛΑΣ υπογραμμίζει την ανάγκη για θεσμική αντιμετώπιση του προβλήματος και καλεί την Πολιτεία να λάβει μέτρα για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της έκθεσης προσωπικών δεδομένων. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ανάγκη συντονισμού μεταξύ της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας.
Τέλος, η ΕΛΑΣ ζητά από την κυβέρνηση και τις αρμόδιες αρχές να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις σχετικά με τη διαχείριση, τη διακίνηση και την εμπορική διάθεση προσωπικών δεδομένων Ελλήνων πολιτών, τον έλεγχο εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και τα πρωτόκολλα προστασίας για κυβερνητικά στελέχη, στρατιωτικούς και άλλα κρίσιμα πρόσωπα.