Με σφραγίδα του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) εγκρίθηκαν οι εθνικές συμβάσεις για το στρατηγικό ευρωπαϊκό έργο Commands, που φέρνει τις αυτόνομες στρατιωτικές φάλαγγες και τα επίγεια drones στο ελληνικό οπλοστάσιο. Σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου επαναφέρει την ανάγκη για ισχυρή αμυντική αποτροπή, κρίνεται αναγκαίο ακόμη ένα νέο τεχνολογικό βήμα. Με δύο διαδοχικές αποφάσεις του ΕΛΚΑΚ εγκρίθηκε η κατακύρωση των σχετικών εθνικών συμβάσεων που ανοίγουν τον δρόμο για την εγχώρια ανάπτυξη στρατιωτικών ρομποτικών συστημάτων επόμενης γενιάς.
Το πρόγραμμα Commands, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας, αποτελεί ένα από τα πιο προηγμένα τεχνολογικά εγχειρήματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Κύριος στόχος του είναι η έρευνα αλλά και η ανάπτυξη συστημάτων που θα επιτρέπουν την αυτόνομη ή ημι-αυτόνομη κίνηση στρατιωτικών φαλάγγων. Μέσω του Commands, επανδρωμένα και μη επανδρωμένα συστήματα (όπως επίγεια ρομποτικά οχήματα και drones) θα συνεργάζονται στο πεδίο των επιχειρήσεων, μειώνοντας δραστικά το ρίσκο για τις ανθρώπινες ζωές και αυξάνοντας την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα των στρατευμάτων.
Οι αποφάσεις που υπέγραψε ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, Παντελής Τζωρτζάκης, επισφραγίζουν μια πολύμηνη διαδικασία αξιολόγησης και διαπραγματεύσεων. Το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης που αποδεσμεύεται για το εγχώριο σκέλος του έργου ανέρχεται σε 237.000 ευρώ. Το αντικείμενο των εργασιών αφορά αποκλειστικά υπηρεσίες υψηλής έρευνας και ανάπτυξης. Οι εγχώριοι επιστημονικοί φορείς καλούνται να αναπτύξουν εξελιγμένο λογισμικό, αρχιτεκτονική συστημάτων και να πραγματοποιήσουν σύνθετες δοκιμές προσομοίωσης, αποδεικνύοντας ότι το ελληνικό δυναμικό μπορεί να σταθεί επάξια στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογίας.
Δωρεάν
Ενα από τα πιο κρίσιμα σημεία της συμφωνίας είναι ότι το ελληνικό κράτος εξασφάλισε το δικαίωμα να χρησιμοποιεί όλα τα αποτελέσματα του έργου για σκοπούς εθνικής ασφάλειας και άμυνας, εντελώς δωρεάν. Αυτό μεταφράζεται σε άμεσα, χειροπιαστά πλεονεκτήματα στο ελληνικό επιχειρησιακό περιβάλλον:
Πρώτον, εισάγεται η φιλοσοφία των ασφαλών εφοδιοπομπών (Μοντέλο «Leader-Follower»). Οι μεταφορές πυρομαχικών και καυσίμων αποτελούν διαχρονικά εύκολο στόχο για τον εχθρό. Με τη νέα τεχνολογία, θα απαιτείται μόνο ένα επανδρωμένο όχημα στην κεφαλή της φάλαγγας. Τα υπόλοιπα στρατιωτικά φορτηγά θα ακολουθούν αυτόματα και χωρίς οδηγό την πορεία του πρώτου, εκμηδενίζοντας το ρίσκο ανθρώπινων απωλειών.
Δεύτερον, εξασφαλίζεται ρομποτική υποστήριξη στην πρώτη γραμμή. Στο ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον του Εβρου και των νησιών του Αιγαίου, επίγεια ρομποτικά οχήματα (UGVs) θα μπορούν να προηγούνται των τμημάτων πεζικού για αναγνώριση απειλών, εξουδετέρωση ναρκών ή ακόμη και για την ασφαλή μεταφορά τραυματιών κάτω από εχθρικά πυρά, χωρίς να εκτίθενται στρατιώτες σε άμεσο κίνδυνο.
Τρίτον, δίνεται μια δεύτερη «ζωή» στο υπάρχον υλικό. Το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσεται μπορεί μελλοντικά να ενσωματωθεί ως «κιτ αναβάθμισης» σε παλαιότερα οχήματα που διαθέτει ήδη ο Στρατός Ξηράς, μετατρέποντάς τα σε τηλεκατευθυνόμενα μέσα με εξαιρετικά χαμηλό κόστος.
Επειδή ο πυρήνας της τεχνολογίας και του πηγαίου κώδικα αναπτύσσεται εντός των συνόρων, οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις δεν θα εξαρτώνται από ξένους οίκους για τη συντήρηση, τις επισκευές ή τις μελλοντικές αναβαθμίσεις του λογισμικού, διασφαλίζοντας την απαραίτητη επιχειρησιακή αυτονομία σε περιόδους κρίσης.
Λόγω της κρίσιμης φύσης του προγράμματος, τα έγγραφα προβλέπουν δρακόντεια μέτρα ασφαλείας. Οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται φέρουν διαβάθμιση «Εμπιστευτικό» ή «Απόρρητο», ενώ το ΕΛΚΑΚ θα πραγματοποιεί αυστηρούς επιτόπιους ελέγχους στις εγκαταστάσεις υλοποίησης του έργου.