Τι σηματοδοτεί η σαρωτική νίκη της ακροδεξιάς AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ – Το οδυνηρό πλήγμα στον Μερτς και η επόμενη μέρα – Παρότι δεν εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία, η AfD κατατρόπωσε τους συντηρητικούς
Το λαϊκίστικο, ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) σημείωσε σαρωτική νίκη στις κρατιδιακές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ την Κυριακή, αλλά δεν κατάφερε για λίγο να εξασφαλίσει την πλειοψηφία που θα του επέτρεπε να σχηματίσει την πρώτη ακροδεξιά περιφερειακή κυβέρνηση στη Γερμανία από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παρότι δεν εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία, η AfD κατατρόπωσε τους συντηρητικούς του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, αντανακλώντας τη βαθιά αντιδημοτικότητα του κυβερνητικού συνασπισμού της Γερμανίας μέσα σε ένα πολιτικό σκηνικό που κατακερματίζεται.
Η AfD είναι ήδη το δημοφιλέστερο κόμμα της Γερμανίας σε εθνικό επίπεδο και επιδιώκει να αποκτήσει ερείσματα για την προώθηση της ατζέντας της, η οποία περιλαμβάνει αυστηρούς περιορισμούς στη μετανάστευση, αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία, περικοπή της στήριξης προς την Ουκρανία και έξοδο από το ευρώ.
Σαρωτική νίκη χωρίς αυτοδυναμία
Ο υποψήφιος του AfD για την Πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ούλριχ Ζίγκμουντ, δήλωσε: «Γράψαμε ιστορία» και υποστήριξε ότι το κόμμα έλαβε σαφή εντολή να κυβερνήσει. «Ο λαός κατέστησε απολύτως σαφές ότι επιτέλους θέλει πολιτική αλλαγή και, πάνω απ’ όλα, έδειξε ότι θέλει αυτή την αλλαγή μαζί μας», είπε ο Ζίγκμουντ.
Καθώς δημοσιεύονταν τα πρώτα exit polls, στεκόταν αγκαζέ με τους δύο εθνικούς ηγέτες του κόμματός του, οι οποίοι γελούσαν ενθουσιασμένοι καθώς γινόταν σαφές το μέγεθος της νίκης. Ενθουσιώδεις πανηγυρισμοί ξέσπασαν στη συγκέντρωση της AfD για την εκλογική βραδιά στην πόλη του Μαγδεμβούργου, όπου οι παρευρισκόμενοι κυμάτιζαν γερμανικές σημαίες και αγκαλιάζονταν θριαμβευτικά.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανάρτησε ένα στιγμιότυπο των αποτελεσμάτων χωρίς σχόλιο στον ιστότοπό του Truth Social, ενώ ακροδεξιοί ηγέτες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες χαιρέτισαν το εκλογικό αποτέλεσμα ως εντολή για αλλαγή.
Το AfD επιδίωκε την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο του κρατιδίου, ώστε να κυβερνήσει μόνο του και να ξεπεράσει το λεγόμενο «τείχος προστασίας» (firewall), δηλαδή την άρνηση των παραδοσιακών κομμάτων να συνεργαστούν μαζί του.
Τα τελικά αποτελέσματα έδειξαν ότι το AfD υπολείπεται κατά τρεις έδρες της πλειοψηφίας, καθώς εξασφάλισε 39 βουλευτές σε ένα κοινοβούλιο 83 εδρών. Ο 35χρονος Ζίγκμουντ δήλωσε ότι το κόμμα δεν πρόκειται να εμπλακεί σε «παιχνίδια», όπως ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας. Ωστόσο, δεν ήταν σαφές πώς οι διαιρεμένοι αντίπαλοί του θα μπορούσαν να σχηματίσουν οποιαδήποτε σταθερή κυβέρνηση χωρίς τη συμμετοχή του AfD.
Το ακροδεξιό κόμμα συγκέντρωσε το 43,8% των ψήφων, ποσοστό υπερδιπλάσιο από εκείνο που είχε λάβει πριν από πέντε χρόνια, στην περιοχή των 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων δυτικά του Βερολίνου.
Το αποτέλεσμα αυτό ήταν πολύ μπροστά από το CDU του Μερτς, το οποίο συγκέντρωσε 17,2% — χάνοντας περίπου τη μισή εκλογική του δύναμη — και κέρδισε 15 έδρες. Οι κεντροαριστεροί Σοσιαλδημοκράτες (SPD) έλαβαν 9,3%, οι Πράσινοι 8,9% και το κόμμα Die Linke (Η Αριστερά) 8,6%, εξασφαλίζοντας από οκτώ έδρες το καθένα.
Το κόμμα BSW, το οποίο έχει δηλώσει ότι δεν θα εκλέξει ούτε τον Ζίγκμουντ ούτε τον εν ενεργεία πρωθυπουργό του κρατιδίου, Σβεν Σούλτσε, αλλά επικρίνει το «τείχος προστασίας» απέναντι στο AfD, συγκέντρωσε 5,3% και κέρδισε πέντε έδρες.
Η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε σε επίπεδο-ρεκόρ, στο 76,5%.
Πλήγμα για τον Μερτς
Το αποτέλεσμα αποτελεί μεγάλο πλήγμα για τον Μερτς, του οποίου η προσωπική δημοτικότητα έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς οι ψηφοφόροι απομακρύνονται τόσο από τις προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις του στην οικονομία όσο και από τον προσωπικό τρόπο επικοινωνίας του, ο οποίος συχνά χαρακτηρίζεται από γκάφες, επισημαίνει το Reuters.
Δημοσκόπηση του τηλεοπτικού δικτύου ARD έδειξε ότι το 87% των ψηφοφόρων του κρατιδίου ήταν δυσαρεστημένο με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Ο Ζίγκμουντ έχει χαρακτηρίσει τον Μερτς «τον καλύτερο προεκλογικό αγωνιστή της AfD», λόγω της αντιδημοτικότητάς του στο κρατίδιο.
«Αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα αποτελεί, πάνω απ’ όλα, ψήφο δυσπιστίας προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση», δήλωσε στο Reuters ο Μαρσέλ Φράτσχερ, πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών.
Ο Μερτς έχει δεσμευτεί να αναζωογονήσει τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης μέσω μεταρρυθμίσεων φιλικών προς τις επιχειρήσεις και αυξημένων κρατικών δαπανών, ενώ έχει προειδοποιήσει ότι μια νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ θα έβλαπτε το κρατίδιο και θα απέτρεπε ξένες εταιρείες από το να επενδύσουν εκεί.
«Έπειτα από αυτές τις εκλογές, φαίνεται σχεδόν αδύνατο το CDU να διεκδικήσει άλλη μια ομοσπονδιακή προεκλογική εκστρατεία με (επικεφαλής) τον Φρίντριχ Μερτς. Το ερώτημα τώρα είναι: Πόσο ακόμα μπορεί να αντέξει;», τονίζει στην ψηφιακή έκδοσή του το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD αναφερόμενο σε «εκκλήσεις για παραιτήσεις» από τα «πίσω έδρανα» του CDU/CSU.
«Στο CDU μιλούν ήδη για πρόβλημα καγκελαρίου», σημειώνει το περιοδικό Der Spiegel. Στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα τα στελέχη είναι σοκαρισμένα κι επιρρίπτουν ευθύνες στον αρχηγό, επέμεινε, όπως αναφέρει το ΑΠΕ. «Για το CDU σε ομοσπονδιακό επίπεδο και ιδιαίτερα για τον καγκελάριο και αρχηγό του CDU Φρίντριχ Μερτς, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε άβολες, ακόμη και υπαρξιακές, συζητήσεις, το αργότερο όταν εκλεγούν νέα κοινοβούλια κρατιδίων στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο, σε δύο εβδομάδες. Όσοι βρίσκονται στην κορυφή του κόμματος και στον στενό κύκλο του καγκελάριου γνωρίζουν τον κίνδυνο», συμπληρώνει σε ανάλυσή του το περιοδικό.
«Σοκ! Απογοήτευση! Αγωνία! Ανατριχιαστική σιωπή και αμηχανία βασιλεύουν στο CDU μετά το εκλογικό φιάσκο», υπερθεμάτισε η Die Zeit. «Η σιωπή που σάρωσε το ξενοδοχείο Maritim στο Μαγδεμβούργο την Κυριακή ήταν διαφορετική. Όχι η συνηθισμένη σιωπή απογοήτευσης, αλλά η σιωπή μετά από μια δραστική μετατόπιση στη θέση του εκλογικού σώματος. Εκεί όπου τα κακά εκλογικά αποτελέσματα συνήθως αντιμετωπίζονται με ρητορικές στρεβλώσεις, χρησιμοποιώντας το συνηθισμένο λεξιλόγιο, από ‘δύσκολη μέρα’ ως ‘επιθυμούσαμε καλύτερο αποτέλεσμα’, τώρα επικρατεί διαφορετικό είδος σιωπής. Φέρει μέσα του το σοκ αναπόφευκτων γεγονότων που πρέπει να αναγνωριστούν: το εκλογικό αποτέλεσμα πολύ πάνω από 40% για την AfD και κάτω από 20% για το CDU, τις απώλειες, τον κατακερματισμό προς όλες τις κατευθύνσεις, όπως θα αποκαλύψει η μετακίνηση ψηφοφόρων», αναφέρει σε ανάλυσή της η Zeit.
Δύσκολη εξίσωση ο σχηματισμός κυβέρνησης
Όλα τα κυρίαρχα γερμανικά κόμματα έχουν αρνηθεί να συνεργαστούν με την AfD, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως ακροδεξιά εξτρεμιστική από το τοπικό γραφείο της γερμανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών.
Μία εξαίρεση αποτελεί το μικρό κόμμα «Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ» (BSW), που ωστόσο εκφράζει μεν την πρόθεσή του να συνεργαστεί, αλλά μόνο κατά περίπτωση, «με βάση κάθε φορά το πολιτικό ζήτημα» που θα κρίνεται. Η επικεφαλής της BSW στο κρατίδιο Κλαούντια Βίτινγκ έκρινε ότι «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακεί η AfD στην κυβέρνηση με κάποιο τρόπο».
Προς το παρόν, στο Μαγδεμβούργο κυβερνά συνασπισμός του CDU, του SPD και του FDP, αλλά η συνέχιση αυτής της συμμαχίας δεν είναι δυνατή.
Ανέφικτος θα ήταν επίσης συνασπισμός CDU-SPD-Πρασίνων.
Σε περίπτωση που το AfD δεν μπορέσει να κυβερνήσει μόνο, μια επιλογή θα ήταν μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό την ηγεσία του CDU, με την ανοχή της λεγόμενης «Αριστεράς» – κατάσταση παρόμοια με την Θουριγγία και τη Σαξονία. Κάτι το οποίο αντιμετωπίζεται με έντονες επιφυλάξεις στο εσωτερικό του CDU.
Ζίγκμουντ: Νέες εκλογές αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις
Σε περίπτωση που οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ αποτύχουν, ο επικεφαλής υποψήφιος της AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, εκτιμά ότι οι νέες εκλογές είναι πιθανές. «Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, θα υπάρξουν απλώς νέες εκλογές, τότε θα πάρουμε 50 ή 55%», δήλωσε ο Ζίγκμουντ στην τηλεόραση του ZDF, μεταδίδει η DW. «Επειδή το μέλλον είναι η Εναλλακτική για τη Γερμανία», είπε.
Πρόσθεσε ότι είναι ανοιχτός σε συνεργασία με μεμονωμένα μέλη του κοινοβουλίου ή ακόμα και με ολόκληρες κοινοβουλευτικές ομάδες. «Αν υπάρχει κάποιος με τον οποίο μπορούμε να το εφαρμόσουμε αυτό (το πρόγραμμά του), τότε θα το κάνουμε. Έχουμε σαφή εντολή να κυβερνήσουμε», είπε ο Ζίγκμουντ. «Αλλά δεν θα εγκαταλείψουμε τις αρχές μας και δεν θα προδώσουμε τους εαυτούς μας».
Σκληρή αντιμεταναστευτική γραμμή
Ενώ τα κόμματα της σκληρής δεξιάς έχουν κερδίσει έδαφος και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το ναζιστικό παρελθόν της Γερμανίας έχει συμβάλει στην απροθυμία των κυρίαρχων κομμάτων να συνεργαστούν με την AfD, στην οποία προσδίδουν χαρακτηριστικά ακροδεξιού εκτρεμισμού.
Η AfD έχει απορρίψει τις κατηγορίες περί εξτρεμισμού, χαρακτηρίζοντάς τες κινδυνολογία και προσβολή προς τα εκατομμύρια των υποστηρικτών της.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, η AfD αξιοποίησε την αυξανόμενη απογοήτευση από τα παραδοσιακά κόμματα, τα οποία χαρακτηρίζει κουρασμένα και αποκομμένα από την πραγματικότητα. Αντί αυτών, προσέφερε μια σειρά πολιτικών σκληρής γραμμής και μια νοσταλγική εικόνα «επιστροφής σε πιο καθαρούς και ασφαλείς δρόμους, καθώς και υπερηφάνειας για τη γερμανική ταυτότητα», αναφέρει το Reuters.
«Είναι σαφές ότι χρειαζόμαστε αλλαγή στη Γερμανία και στη Δυτική Ευρώπη. Και πιστεύω ότι από εδώ ξεκινά οπωσδήποτε ένα μήνυμα αλλαγής — είτε σας αρέσει είτε όχι», δήλωσε ο Άντονι Λι, ένας από τους παρευρισκόμενους στην εκλογική συγκέντρωση της AfD. «Είμαι πατέρας, είμαι επιχειρηματίας και γνωρίζω ότι τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχιστούν έτσι στη Γερμανία».
Το πρόγραμμα της AfD περιλαμβάνει σχέδια για την προώθηση στα σχολεία και τα πολιτιστικά ιδρύματα αυτού που το κόμμα θεωρεί πιο παραδοσιακές αξίες, ενώ παράλληλα προβλέπει περιορισμό της μετανάστευσης και αναμόρφωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Θέλει τα παιδιά των προσφύγων να διδάσκονται σε ξεχωριστές τάξεις.
Έχει ζητήσει να απαγορευτούν οι σημαίες του ουράνιου τόξου στα σχολεία και να υψώνεται καθημερινά η γερμανική εθνική σημαία. Ο εθνικός ύμνος θα τραγουδιέται από μαθητές και εκπαιδευτικούς στις σχολικές γιορτές. Άλλες προτάσεις περιλαμβάνουν περιπολίες πολιτών, περισσότερη διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας στα σχολεία και αναστολή της κατασκευής νέων αιολικών πάρκων.
Πηγή: in.gr