Χωρίς ενδείξεις ελλείψεων εκπαιδευτικών η Κύπρος, σύμφωνα με μελέτη που παρουσιάστηκε στο ΕΚ – Συστημικό πρόβλημα οι ελλείψεις στα περισσότερα κράτη μέλη
Η Κύπρος δεν εμφανίζεται να αντιμετωπίζει προβλήματα ελλείψεων εκπαιδευτικών, σύμφωνα με τους δείκτες που εξετάστηκαν σε μελέτη για την κρίση ελλείψεων εκπαιδευτικών στην ΕΕ.
Η μελέτη παρουσιάστηκε την Τρίτη στην Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας (CULT) του Ευρωκοινοβουλίου από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, Τόρε Σόρενσεν, ο οποίος τόνισε πως η Κύπρος και η Ελλάδα είναι τα μόνα κράτη μέλη που δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η περιορισμένη κάλυψη των διαθέσιμων δεικτών δυσχεραίνει τη σύγκριση της κατάστασης σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συνεδρίασης της CULT, υπό την προεδρία της Νέλα Ριλ, η οποία υπογράμμισε ότι οι ελλείψεις εκπαιδευτικών αποτελούν πρόκληση για τα εκπαιδευτικά συστήματα της ΕΕ, καθώς μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα και τη συνέχεια της εκπαίδευσης. Όπως σημείωσε, το πρόβλημα συνδέεται με την ελκυστικότητα του επαγγέλματος, τις συνθήκες εργασίας, την πρόσληψη και τη διατήρηση εκπαιδευτικών, καθώς και την αρχική και συνεχιζόμενη κατάρτισή τους.
Η Πρόεδρος της CULT αναφέρθηκε επίσης στα τελευταία αποτελέσματα της διεθνούς αξιολόγησης PISA για τις επιδόσεις των 15χρονων στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες, τα οποία ήταν τα χαμηλότερα από την έναρξη της αξιολόγησης το 2000. Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε τη σημασία της εξέτασης του ρόλου των εκπαιδευτικών στη συζήτηση για τις μαθησιακές επιδόσεις.
Συστημικό πρόβλημα οι ελλείψεις στα περισσότερα κράτη μέλη
Παρουσιάζοντας τα βασικά ευρήματα της μελέτης, ο κ. Σόρενσεν ανέφερε ότι οι ελλείψεις εκπαιδευτικών αποτελούν συστημικό και επίμονο πρόβλημα στα περισσότερα κράτη μέλη, το οποίο συνδέεται τόσο με την πρόσληψη όσο και με τη διατήρηση του προσωπικού. Τόνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των εκπαιδευτικών, αλλά και τη διαθεσιμότητα προσωπικού με πλήρη προσόντα, η οποία επηρεάζει την ποιότητα και την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Ο καθηγητής παρουσίασε τρεις χαρτογραφήσεις της κατάστασης στην ΕΕ, οι οποίες βασίζονται σε διαφορετικούς δείκτες. Η πρώτη αξιοποίησε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας και του ΟΟΣΑ για τις ελλείψεις διδακτικού προσωπικού και τις κενές θέσεις εργασίας, ενώ η δεύτερη εξέτασε τη χρήση εκπαιδευτικών χωρίς πλήρη προσόντα και τις εκτιμήσεις διευθυντών σχολείων για τις ελλείψεις καταρτισμένου προσωπικού.
Η τρίτη χαρτογράφηση βασίστηκε στα εθνικά προφίλ που περιλαμβάνονται σε πρόσφατη έκθεση της Κομισιόν, με στοιχεία από την έρευνα TALIS 2024 του ΟΟΣΑ.
Σύμφωνα με την παρουσίαση, η Εσθονία, η Ολλανδία και η Σουηδία συγκαταλέγονται στις χώρες όπου καταγράφονται προβλήματα με βάση περισσότερους από έναν δείκτες.
Παράλληλα, οι ελλείψεις συχνά αφορούν συγκεκριμένες περιοχές, διδακτικά αντικείμενα ή ειδικότητες, ενώ στα περισσότερα κράτη μέλη δεν πραγματοποιείται τακτικός προγραμματισμός ή πρόβλεψη των μελλοντικών αναγκών σε εκπαιδευτικό προσωπικό.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε ακόμη στη γήρανση του εκπαιδευτικού προσωπικού στα περισσότερα κράτη μέλη, σημειώνοντας ότι σε ορισμένες χώρες οι αποχωρήσεις οφείλονται περισσότερο σε παραιτήσεις παρά σε συνταξιοδοτήσεις.
Μισθοί και συνθήκες εργασίας
Αναφερόμενος στους παράγοντες που επηρεάζουν την ελκυστικότητα του εκπαιδευτικού επαγγέλματος, ο κ. Σόρενσεν ανέδειξε τη σημασία των ανταγωνιστικών αποδοχών, του φόρτου εργασίας, των σχέσεων με τη σχολική διεύθυνση, καθώς και των δυνατοτήτων επαγγελματικής εξέλιξης.
Ο κ. Σόρενσεν επισήμανε την ανάγκη συγκέντρωσης διαχρονικών στοιχείων για το εκπαιδευτικό προσωπικό, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να προγραμματίζουν τις ανάγκες τους. Ανέφερε επίσης ότι η αύξηση των διαθέσιμων πόρων, δεν οδηγεί αυτομάτως σε βελτίωση των συνθηκών εργασίας.
Πρότεινε επίσης την εξέταση του κατά πόσο οι εμπλεκόμενοι φορείς συμμετέχουν στις διαδικασίες του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου στον τομέα της εκπαίδευσης.
Πηγή: ΚΥΠΕ