«Ας διασφαλίσουμε ότι τα επόμενα 30 χρόνια θα μείνουν στη μνήμη όχι για τις υποσχέσεις που δώσαμε, αλλά για τις παραβιάσεις που αποτρέψαμε και τα παιδιά που προστατεύσαμε», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, προεδρεύοντας της σημερινής συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις.
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η προστασία των παιδιών πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα της πρόληψης των συγκρούσεων, της οικοδόμησης της ειρήνης και της ανάκαμψης. Ζήτησε σταθερή πολιτική βούληση, συγκεκριμένες επενδύσεις και ουσιαστικές συνεργασίες, ώστε να αποδειχθεί ότι η προστασία τους «δεν αποτελεί απλώς μια προσδοκία, αλλά απαραίτητο θεμέλιο για διαρκή ειρήνη».
Τριάντα χρόνια μετά την εμβληματική έκθεση της Γκράσα Μασέλ για τις επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων στα παιδιά, ο κ. Γεραπετρίτης αναγνώρισε τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Αναφέρθηκε στη δημιουργία του Γραφείου του ειδικού αντιπροσώπου για τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις, του Μηχανισμού Παρακολούθησης και Υποβολής Εκθέσεων και της σχετικής Ομάδας Εργασίας του Συμβουλίου Ασφαλείας. Επισήμανε επίσης τη συμβολή των σχεδίων δράσης με μέρη σε συγκρούσεις στην απομάκρυνση χιλιάδων παιδιών από τα πεδία των συγκρούσεων και στην πρόληψη παραβιάσεων.
Ωστόσο, τόνισε ότι «τα επιτεύγματα αυτά βρίσκονται σε έντονη αντίθεση με την πρωτοφανή κλίμακα και πολυπλοκότητα των παραβιάσεων και κακοποιήσεων σε βάρος παιδιών που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια». Όπως σημείωσε, η φετινή ετήσια έκθεση του γενικού γραμματέα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καταγράφοντας τον υψηλότερο αριθμό παιδιών των οποίων τα δικαιώματα παραβιάστηκαν σε συγκρούσεις από τότε που θεσπίστηκε η σχετική εντολή.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις απειλές που δημιουργούν οι ψηφιακές τεχνολογίες. «Τα παιδιά στρατολογούνται και γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης μέσω έξυπνων κινητών τηλεφώνων. Η φυσική τους εξοικείωση με την τεχνολογία μετατρέπεται σε όπλο εναντίον τους», ανέφερε. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στην προστασία τους, μέσω της εκπαίδευσης, του ψηφιακού γραμματισμού και της ανάπτυξης δεξιοτήτων που τους επιτρέπουν να αναγνωρίζουν διαδικτυακές απειλές.
Ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε την κοινή ευθύνη για τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος και την ενίσχυση της ικανότητας των χωρών να ανταποκρίνονται στις νέες απειλές, προστατεύοντας τα παιδιά στο ψηφιακό περιβάλλον και επιτρέποντάς τους παράλληλα να επωφελούνται από τις νέες τεχνολογίες.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο ψήφισμα που πρότεινε η Ελλάδα και υιοθετήθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο Ασφαλείας λίγες ημέρες νωρίτερα, με 93 κράτη μέλη να το συνυποστηρίζουν. Όπως εξήγησε, το ψήφισμα διαφυλάσσει τις βάσεις του υφιστάμενου πλαισίου προστασίας, εισάγοντας παράλληλα μια κρίσιμη νέα διάσταση: τις επιπτώσεις των ψηφιακών τεχνολογιών στα παιδιά, την αντιμετώπιση των κινδύνων και την αξιοποίησή τους προς όφελός τους.
Για τα επόμενα βήματα, ο κ. Γεραπετρίτης ζήτησε στενότερη συνεργασία μεταξύ κρατών, ΟΗΕ, περιφερειακών οργανισμών και κοινωνίας των πολιτών, καθώς και συστηματική ενσωμάτωση της προστασίας των παιδιών στην πρόληψη των συγκρούσεων, τη διαμεσολάβηση, τις ειρηνευτικές διαδικασίες και τις στρατηγικές ανάκαμψης. Τόνισε επίσης την ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι φωνές των παιδιών και των νέων στη διαμόρφωση των πολιτικών, με κατάλληλες εγγυήσεις για την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και την ευημερία τους.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η αποτελεσματική εφαρμογή των σχεδίων δράσης απαιτεί «σαφείς αρμοδιότητες, μετρήσιμα βήματα, διαρκή δέσμευση και υποστήριξη για την απελευθέρωση και επανένταξη των παιδιών». Ζήτησε διασφάλιση της λειτουργίας του μηχανισμού παρακολούθησης, ενίσχυση των συνεργασιών με τοπικούς φορείς, διευκόλυνση της ανθρωπιστικής πρόσβασης και επαρκείς, προβλέψιμους πόρους, ιδίως στο πεδίο.
«Η λογοδοσία και η πρόληψη πρέπει να υποστηρίζονται από συνεπή πολιτική δέσμευση και αποτελεσματικούς εθνικούς μηχανισμούς δικαιοσύνης», ανέφερε.
Κλείνοντας, μετέφερε το μήνυμα ενός παιδιού στο πλαίσιο της εκστρατείας «Prove It Matters», την οποία στηρίζει η Ελλάδα. «Ένα προστατευμένο παιδί είναι ένα ασφαλές μέλλον» τόνισε.
Πάνω από 38.000 παραβάσεις το 2025
Στην ενημέρωσή της, η ειδική αντιπρόσωπος του γενικού γραμματέα για τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις, Βανέσα Φρέιζερ, ανέφερε ότι ο ΟΗΕ επαλήθευσε 38.558 σοβαρές παραβιάσεις το 2025, οι οποίες έπληξαν 24.174 παιδιά. «Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό παιδιών που έχουν πληγεί από τότε που θεσπίστηκε η εντολή», τόνισε.
Η ίδια επισήμανε ότι, για πρώτη φορά στην ιστορία της εντολής, κυβερνητικές δυνάμεις ευθύνονταν για την πλειονότητα των επαληθευμένων σοβαρών παραβιάσεων. «Αυτό είναι βαθιά ανησυχητικό», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι ο Μηχανισμός Παρακολούθησης και Υποβολής Εκθέσεων παρέχει «μια αξιόπιστη εικόνα των σοβαρών παραβιάσεων, επαληθευμένη από τα Ηνωμένα Έθνη».
Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας ετήσιας έκθεσης του γενικού γραμματέα που παρατέθηκαν, οι περισσότεροι αριθμοί επαληθευμένων παραβιάσεων καταγράφηκαν στο Ισραήλ και τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, με 12.445, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό με 4.114, στη Νιγηρία με 2.560, στη Μιανμάρ με 2.203 και στη Σομαλία με 2.195.
Από την πλευρά της, η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ, περιέγραψε ένα «βαθιά ανησυχητικό παράδοξο»: ενώ η διεθνής κοινότητα έχει οικοδομήσει ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας, η πραγματικότητα για τα παιδιά που ζουν σε συγκρούσεις γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνη. Από το 2005, ο ΟΗΕ έχει επαληθεύσει περισσότερες από 430.000 σοβαρές παραβιάσεις. «Και αυτές είναι μόνο οι παραβιάσεις που τα Ηνωμένα Έθνη μπόρεσαν να επαληθεύσουν. Η πραγματική κλίμακα είναι αναμφίβολα μεγαλύτερη», υπογράμμισε.
Η κ. Ράσελ σημείωσε ότι έχουν υπογραφεί περισσότερα από 40 σχέδια δράσης με μέρη σε συγκρούσεις και περισσότερα από 220.000 παιδιά έχουν απελευθερωθεί από ένοπλες δυνάμεις και ένοπλες ομάδες. Παράλληλα, προειδοποίησε για τα εμπόδια στην ανθρωπιστική πρόσβαση, με περισσότερα από 8.000 επαληθευμένα περιστατικά άρνησης πρόσβασης μόνο το 2025. Ανέφερε επίσης ότι πάνω από το 70% των επαληθευμένων θανάτων και τραυματισμών παιδιών το ίδιο έτος, προκλήθηκαν από εκρηκτικά όπλα.
Χαιρετίζοντας την υιοθέτηση του Ψηφίσματος 2832 για τις επιπτώσεις των ψηφιακών τεχνολογιών στις παραβιάσεις σε βάρος παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις, τόνισε ότι «η πρόοδος της τεχνολογίας πρέπει να ενισχύει την προστασία των παιδιών, όχι να τα εκθέτει σε νέες μορφές βλάβης».
«Η ανθρωπιστική βοήθεια σώζει ζωές» και οι μηχανισμοί προστασίας μπορούν να αποτρέψουν παραβιάσεις και να στηρίξουν τους επιζώντες, ανέφερε, υπογραμμίζοντας όμως ότι «κανένα από τα δύο δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις πολιτικές λύσεις στις συγκρούσεις».