Η επικίνδυνη οδήγηση, η μετατροπή των τροχαίων παραβάσεων σε «viral» περιεχόμενο στα social media, αλλά και η ανάγκη εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης και αξιολόγησης των οδηγών βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης σε εκπομπή της ΕΡΤ.
Ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών και αστυνομικός της Τροχαίας Νίκος Ρήγας και ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης Άρης Ζωγράφος περιέγραψαν τις επικίνδυνες συμπεριφορές που καταγράφονται καθημερινά στους δρόμους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι Αρχές αξιοποιούν πλέον το υλικό που αναρτούν οι ίδιοι οι παραβάτες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πώς η Τροχαία εντοπίζει τους παραβάτες από τα social media
Όπως εξήγησε ο Νίκος Ρήγας, η Ομάδα Ελέγχου και Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (Ο.Ε.Π.Τ.Α.) επικεντρώνεται στον έλεγχο των οδηγών που παραβιάζουν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ υπάρχει συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες για την αντιμετώπιση του ηλεκτρονικού εγκλήματος.
Μέσω αυτής της διαδικασίας, οι Αρχές μπορούν να εντοπίσουν οδηγούς που καταγράφουν και στη συνέχεια δημοσιοποιούν οι ίδιοι επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως υπερβολική ταχύτητα, επικίνδυνους ελιγμούς ή οδήγηση χωρίς κράνος.
Μάλιστα, το φαινόμενο δεν αφορά πλέον αποκλειστικά νεαρούς οδηγούς. Αντίστοιχα περιστατικά καταγράφονται και σε μεγαλύτερες ηλικίες, ακόμη και μεταξύ επαγγελματιών οδηγών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση 46χρονου οδηγού ταξί, ο οποίος εντοπίστηκε να κινείται με ταχύτητα περίπου 200 χλμ./ώρα.
Ο κ. Ρήγας επισήμανε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η επικίνδυνη οδήγηση δεν αποτελεί απλώς τροχαία παράβαση, αλλά μπορεί να έχει και ποινικές συνέπειες, ιδιαίτερα όταν δημιουργείται κίνδυνος πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος ή δυστυχήματος.
«Η παρανομία γίνεται viral για λίγα likes»
Ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία του φαινομένου είναι ότι αρκετοί οδηγοί καταγράφουν οι ίδιοι τις παραβάσεις τους και τις ανεβάζουν στα social media, αναζητώντας προβολή, αναγνωρισιμότητα και likes.
Ο Άρης Ζωγράφος έδωσε στο ζήτημα και μια ευρύτερη κοινωνική διάσταση, υποστηρίζοντας ότι η οδική συμπεριφορά δεν επηρεάζεται πλέον μόνο από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλά και από την ανάγκη προβολής.
«Το αυτοκίνητο γίνεται status symbol, ψηφιακή προέκταση του εγώ», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι για ένα μέρος των οδηγών η επικίνδυνη συμπεριφορά μετατρέπεται σε μέσο επίδειξης.
Παράλληλα, έκανε λόγο για «τεχνολογική αντινομία», δηλαδή για το χάσμα ανάμεσα στις δυνατότητες των σύγχρονων αυτοκινήτων και στο επίπεδο εκπαίδευσης των οδηγών.
Όπως σημείωσε, η οδική εκπαίδευση πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα τεχνολογικά δεδομένα, καθώς πρόκειται πλέον όχι μόνο για εκπαιδευτική πρόκληση, αλλά για θεσμική αναγκαιότητα.
«Στα 200 χλμ./ώρα διανύεις 60 μέτρα χωρίς να το αντιληφθείς»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην απόσπαση της προσοχής λόγω της χρήσης κινητού τηλεφώνου, με αφορμή βίντεο στο οποίο οδηγός κινείται με ταχύτητα περίπου 200 χλμ./ώρα και ταυτόχρονα καταγράφει την οδήγησή του.
Όπως εξήγησε ο κ. Ζωγράφος, σε αυτή την ταχύτητα το όχημα διανύει περίπου 60 μέτρα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Εάν ο οδηγός έχει στραμμένη την προσοχή του στο κινητό, μπορεί να διανύσει αυτή την απόσταση χωρίς να έχει ουσιαστικά αντιληφθεί τι συμβαίνει μπροστά του.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της απόστασης ακινητοποίησης. Ένα όχημα που κινείται με 200 χλμ./ώρα μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες, τα χαρακτηριστικά του οχήματος και του δρόμου, να χρειαστεί περίπου 400 μέτρα για να ακινητοποιηθεί.
«Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι αυτή η διαδικασία, έτσι όπως αυτή τη στιγμή φαντάζει στα social media, είναι κάτι πολύ βαθύτερο», σημείωσε ο κ. Ζωγράφος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνολικής αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύονται και αξιολογούνται οι οδηγοί.
Ανανέωση διπλώματος και επικαιροποίηση γνώσεων
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα της επανεξέτασης των οδηγών σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Ο Νίκος Ρήγας επισήμανε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει δίπλωμα στα 18 του χρόνια και στη συνέχεια να περάσουν πολλές δεκαετίες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο των γνώσεων και των δεξιοτήτων του.
Ο Άρης Ζωγράφος διευκρίνισε ότι από το 2013 έχει θεσμοθετηθεί η ανανέωση της άδειας οδήγησης ανά 15ετία. Όπως ανέφερε, ωστόσο, οι εκπαιδευτές οδήγησης έχουν θέσει στον δημόσιο διάλογο και την ανάγκη επικαιροποίησης των γνώσεων και των δεξιοτήτων των οδηγών, καθώς και της ενημέρωσής τους για τις νέες διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο των αλγορίθμων των social media, οι οποίοι μπορούν να επιβραβεύουν την απερισκεψία, όταν επικίνδυνες και παράνομες συμπεριφορές μετατρέπονται σε δημοφιλές περιεχόμενο.
Έτσι, όπως υποστήριξε, διαμορφώνεται σταδιακά μια κουλτούρα στην οποία η ασφάλεια μπορεί να παρουσιάζεται ως αδυναμία, ενώ η αντικοινωνική συμπεριφορά προβάλλεται ως πρότυπο επιτυχίας.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η ταχύτητα στην Αττική Οδό, με αφορμή περιστατικά οδηγών που έχουν καταγραφεί να κινούνται με περισσότερα από 200 χλμ./ώρα.
Ο κ. Ζωγράφος υπενθύμισε ότι το όριο ταχύτητας αποτελεί το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο και δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη ταχύτητα είναι ασφαλής ή κατάλληλη υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Παράλληλα, τόνισε ότι τα όρια ταχύτητας δεν είναι ίδια σε ολόκληρο το οδικό δίκτυο, αλλά διαφοροποιούνται ανάλογα με το σημείο, τα χαρακτηριστικά του δρόμου και τις συνθήκες που επικρατούν.