Η άνοια, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Alzheimer, ευθυνόταν για λίγο περισσότερους από το 10% των θανάτων στην Αυστραλία το 2025, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (ABS).
«Είναι η πρώτη φορά που η άνοια (ήδη η κυριότερη αιτία θανάτων στη χώρα) ευθύνεται για περισσότερο από το 10% του συνόλου» απωλειών ανθρώπινης ζωής, δήλωσε η επικεφαλής του τμήματος Στατιστικών Θνησιμότητας της ABS, Lauren Moran.
«Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο από εκείνο του 2006, όταν η άνοια ήταν η τέταρτη κυριότερη αιτία θανάτου και αντιστοιχούσε στο 5% του συνόλου των θανάτων».
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Dementia Australia**, καθηγήτρια Tanya Buchanan, σχολιάζοντας τα νέα στοιχεία δήλωσε πως επιβεβαιώνουν την επείγουσα ανάγκη για άμεση δράση κατά της άνοιας και για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με τη νόσο, η οποία αποτελεί μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας.
«Υπογραμμίζουν την επιτακτική ανάγκη για μεγαλύτερη αναγνώριση του προβλήματος και περισσότερη χρηματοδότηση, ώστε να υποστηρίζονται οι άνθρωποι που ζουν με άνοια, οι οικογένειές τους και οι φροντιστές τους», τόνισε.
«Παρά τον αυξανόμενο αντίκτυπο της άνοιας, οι επενδύσεις σε εξειδικευμένες υπηρεσίες, υποστηρικτικές δομές και την πρόληψη δεν έχουν ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό, ενώ το κοινωνικό στίγμα που περιβάλλει τη νόσο εξακολουθεί να υφίσταται. Αυτό πρέπει να αλλάξει».
Επισήμανε πως εκτιμάται ότι 446.500 άνθρωποι στην Αυστραλία ζουν σήμερα με άνοια, ενώ άλλα 1,7 εκατομμύρια άτομα συμμετέχουν στη φροντίδα τους.
Χωρίς σημαντική παρέμβαση, ο αριθμός των ανθρώπων που θα ζουν με άνοια αναμένεται να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο έως το 2065.
ΟΙ ΘΑΝΑΤΟΙ
Σύμφωνα με την ABS, το 2025 καταγράφηκαν στην Αυστραλία 188.421 θάνατοι (+1.153 σε σύγκριση με το 2024), εκ των οποίων οι 19.019 λόγω άνοιας.
Ωστόσο, μετά την προσαρμογή των στοιχείων με βάση την ηλικιακή σύνθεση και το μέγεθος του πληθυσμού, ο ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης θνησιμότητας*** μειώθηκε σε 495,5 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, από 507,8 το προηγούμενο έτος.
Για τους άνδρες υποχώρησε στο ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 581,3 θανάτων ανά 100.000 κατοίκους το 2025. Για τις γυναίκες, ο αντίστοιχος δείκτης ήταν ο δεύτερος χαμηλότερος που έχει καταγραφεί, με 418,4 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους.
Τα σχετικά χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας το 2025 υποδηλώνουν επιστροφή προς τις τάσεις που επικρατούσαν πριν από την πανδημία.
«Καθώς ο πληθυσμός γερνά, αναμένουμε ότι ο αριθμός των θανάτων θα αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου, ακόμη και όταν τα ποσοστά θνησιμότητας μειώνονται σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού», εξήγησε η κα Moran.
«Η πανδημία COVID-19 διέκοψε προσωρινά αυτή την τάση, αλλά οι δείκτες δείχνουν ότι τα πρότυπα θνησιμότητας στην Αυστραλία επιστρέφουν στη μακροχρόνια πορεία μείωσης των ποσοστών θανάτου».
ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ
Η άνοια, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Alzheimer, όπως προαναφέρθηκε, ήταν η κυριότερη αιτία θανάτου, αντιπροσωπεύοντας το 10,1% του συνόλου (για πρώτη φορά το ποσοστό αυτό για την άνοια ήταν διψήφιο).
Για τις γυναίκες, οι θάνατοι από άνοια ανήλθαν σε 11.628. Ήταν σχεδόν διπλάσιοι από τους θανάτους λόγω ισχαιμικής καρδιοπάθειας, η οποία ήταν η δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες, με 5.965 θανάτους.
Η άνοια αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες εδώ και μία δεκαετία, από το 2016. Το 2025, οι γυναίκες αντιστοιχούσαν στο 61,1% του συνόλου των θανάτων από άνοια.
Η ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν η δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου, αντιπροσωπεύοντας το 8,6% του συνόλου.
Από τότε που η άνοια ξεπέρασε την ισχαιμική καρδιοπάθεια και αναδείχθηκε στην κυριότερη αιτία θανάτου στην Αυστραλία, η διαφορά μεταξύ των δύο αιτιών διευρύνεται. Οι θάνατοι από άνοια αυξάνονται διαχρονικά, ενώ εκείνοι από ισχαιμική καρδιοπάθεια μειώνονται. Το 2025, η διαφορά μεταξύ των δύο κυριότερων αιτιών ανήλθε σε 2.791 θανάτους.
Ο δείκτης θνησιμότητας από ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν ο χαμηλότερος που έχει καταγραφεί από την κορύφωσή του το 1968.
Σε ποσοστό, το 2023, η άνοια αντιστοιχούσε στο 9,1% του συνόλου των θανάτων, έναντι 9,3% για την ισχαιμική καρδιοπάθεια. Το 2024, το ποσοστό των θανάτων από άνοια αυξήθηκε στο 9,4%, ενώ εκείνο της ισχαιμικής καρδιοπάθειας μειώθηκε στο 8,7%.
Την πρώτη πεντάδα των κυριότερων αιτιών θανάτου συμπλήρωσαν τα αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα, ο καρκίνος του πνεύμονα και τα χρόνια νοσήματα του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.
Η γρίπη και η πνευμονία ήταν η 11η κυριότερη αιτία θανάτου, αντιπροσωπεύοντας το 2,3% του συνόλου. Η τελευταία φορά που η γρίπη και η πνευμονία ευθύνονταν για περισσότερο από το 2% των θανάτων ήταν το 2019.
Η αυτοκτονία ήταν η 15η κυριότερη αιτία θανάτου και η κυριότερη αιτία πρόωρου θανάτου. Η διάμεση ηλικία θανάτου των ανθρώπων που πέθαναν από αυτοκτονία ήταν τα 45 έτη.
Ακόμη, οι πέντε κυριότερες αιτίες θανάτου αντιστοιχούσαν στο ένα τρίτο (33,3%) του συνόλου των καταγεγραμμένων θανάτων.
ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ KAI OI… ΠΤΩΣΕΙΣ
Κατά την περίοδο 2016-2025, σύμφωνα πάντα με την ABS:
-O αριθμός των θανάτων από άνοια αυξήθηκε κατά 37,3%.
-Οι θάνατοι από ισχαιμική καρδιοπάθεια και αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα μειώθηκαν κατά 16,2% και 12,1%, αντίστοιχα.
-Οι θάνατοι από τυχαίες πτώσεις αυξήθηκαν κατά 59,5%.
Οι τυχαίες πτώσεις ήταν η έβδομη κυριότερη αιτία θανάτου το 2025, έναντι της ένατης θέσης που κατείχαν μία δεκαετία νωρίτερα. Αποτελούσαν την κυριότερη εξωτερική αιτία θανάτου, δηλαδή αιτία που δεν οφείλεται σε ασθένεια αντιπροσωπεύοντας το 56,6%.
Καταγράφηκαν 5.519 θάνατοι από τυχαίες πτώσεις, εκ των οποίων 2.810 άνδρες και 2.709 γυναίκες, έναντι 5.197 θανάτων το 2024.
Μετά την προσαρμογή με βάση την ηλικιακή σύνθεση και το μέγεθος του πληθυσμού, ο ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης θνησιμότητας από τυχαίες πτώσεις ανήλθε σε 13,5 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 13,2 το 2024.
Η διάμεση ηλικία θανάτου ήταν τα 87,5 έτη, έναντι 81,9 ετών για το σύνολο των αιτιών θανάτου. Οι περισσότερες θανατηφόρες πτώσεις αφορούσαν άτομα ηλικίας άνω των 75 ετών (87,2%).
Το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων από τυχαίες πτώσεις καταγράφηκε σε άτομα ηλικίας 85-94 ετών, τα οποία αντιπροσώπευαν το 46,7% του συνόλου. Στην ίδια ηλικιακή ομάδα σημειώθηκε και η μεγαλύτερη αύξηση σε σύγκριση με το 2024: 129 επιπλέον θάνατοι ανδρών και 90 επιπλέον θάνατοι γυναικών.
Οι συχνότεροι τραυματισμοί που καταγράφηκαν στους θανάτους από τυχαίες πτώσεις ήταν τα κατάγματα ισχίου και οι ενδοκρανιακές κακώσεις.
ΧΡΗΣΗ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ
Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών παρέμειναν σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας το 2025, αυξανόμενοι σε 2.063, από 2.007 το 2024.
«Ο δείκτης θνησιμότητας από θανάτους που σχετίζονται με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών ανήλθε σε 7,4 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους το 2025, ενώ η διάμεση ηλικία θανάτου ήταν τα 48,2 έτη. Όταν ο συγκεκριμένος δείκτης είχε φθάσει προηγουμένως στην κορύφωσή του, το 1999, η διάμεση ηλικία θανάτου ήταν τα 33,8 έτη», δήλωσε η κα Moran.
«Τα οπιοειδή και οι βενζοδιαζεπίνες εξακολουθούν να είναι οι συχνότερες κατηγορίες ουσιών που εμπλέκονται σε αυτούς τους θανάτους, ωστόσο έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση των θανάτων που σχετίζονται με διεγερτικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένης της μεθαμφεταμίνης».
Το 2025 καταγράφηκαν 779 θάνατοι που σχετίζονταν με τη χρήση διεγερτικών ουσιών, έναντι 504 το 2021.
ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ
Η αυτοκτονία παρέμεινε το 2025 η κυριότερη αιτία πρόωρου θανάτου τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.
Καταγράφηκαν 3.283 θάνατοι από αυτοκτονία, αριθμός που αντιστοιχεί σε 11,9 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους. Οι άνδρες αντιστοιχούσαν σχεδόν στα τρία τέταρτα των θανάτων αυτών.
Η διάμεση ηλικία των ανθρώπων που πέθαναν από αυτοκτονία ήταν τα 45 έτη.
*Εάν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε χρειάζεται βοήθεια ή υποστήριξη, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τις ακόλουθες υπηρεσίες στην Αυστραλία: Lifeline: 13 11 14, Beyond Blue: 1300 224 636, Suicide Call Back Service: 1300 659 467, MensLine Australia: 1300 789 978, 13YARN: 13 92 76, Kids Helpline (για νέους ηλικίας 5 έως 25 ετών): 1800 551 800, National Alcohol and Other Drugs Hotline: 1800 250 015.
**Η Εθνική Γραμμή Βοήθειας για την Άνοια (National Dementia Helpline) λειτουργεί όλο το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα, παρέχοντας εμπιστευτική ενημέρωση και υποστήριξη, στο τηλέφωνο 1800 100 500 ή μέσω του ιστότοπου dementia.org.au.
***Οι ηλικιακά τυποποιημένοι δείκτες θνησιμότητας (Standardised Death Rates – SDRs) προσαρμόζονται ώστε να λαμβάνουν υπόψη την ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού ενός έτους αναφοράς. Επιτρέπουν τη σύγκριση των προτύπων θνησιμότητας διαχρονικά, καθώς συνυπολογίζουν τις μεταβολές στο μέγεθος και την ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού.
The post Η άνοια ευθύνεται πλέον για περισσότερους από έναν στους δέκα θανάτους στην Αυστραλία appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.