Η ελληνική παροικία της Βικτώριας, με τη μακρά ιστορία κοινωνικών αγώνων και πολιτικής συμμετοχής, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις επερχόμενες πολιτικές εξελίξεις, συμβάλλοντας ώστε το Εργατικό Κόμμα να αποφύγει ένα δυσμενέστερο εκλογικό αποτέλεσμα.
Πολλοί υπολογίζουν ότι οι κάτοικοι ελληνικής καταγωγής στη Βικτώρια ενδέχεται να πλησιάζουν τις 300.000 έως 350.000. Σύμφωνα, ωστόσο, με την απογραφή του 2021, 181.184 άτομα δήλωσαν ελληνική καταγωγή. Εάν λάβουμε υπόψη ότι αρκετοί άνθρωποι δεύτερης και τρίτης γενιάς ενδέχεται να μην καταγράφουν πλέον την ελληνική καταγωγή τους, τότε η εκτίμηση για μια παροικία που πλησιάζει τις 300.000 ή ακόμη και τις 350.000 δεν μπορεί να αποκλειστεί, χωρίς όμως να επιβεβαιώνεται από τα επίσημα απογραφικά στοιχεία.
Πέρα, όμως, από τους αριθμούς, εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι η ιστορική διαδρομή της ελληνικής παροικίας και η βαθιά πολιτική και κοινωνική παράδοση που τη συνδέει με το εργατικό κίνημα και το Εργατικό Κόμμα.
Από τους κοινωνικούς αγώνες στην πολιτική εκπροσώπηση
Η ελληνική παροικία είχε από πολύ νωρίς στελέχη που ενδιαφέρονταν ενεργά για τα κοινά και αγωνίζονταν για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των μεταναστών. Ο αείμνηστος πρωθυπουργός της Αυστραλίας Γκοφ Γουίτλαμ είχε αποδώσει στους Έλληνες μια χαρακτηριστική αναγνώριση, λέγοντας ότι οι Έλληνες είναι “the most public-spirited people in the community” — δηλαδή, «οι Έλληνες είναι πολίτες με την εντονότερη διάθεση προσφοράς στα κοινά».
Η δήλωση αυτή συμπυκνώνει μια σημαντική πτυχή της ιστορίας της παροικίας: τη συμμετοχή της στην πολιτική, τη συνδικαλιστική και την κοινωνική ζωή της Αυστραλίας.
Από πολύ παλιά, πολλοί Έλληνες, ιδιαίτερα όσοι κινούνταν στον χώρο της Αριστεράς, είχαν έντονη παρουσία στα πολιτικά δρώμενα της χώρας. Μέσα από τις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος Αυστραλίας, τα συνδικάτα, τον Εργατικό Σύνδεσμο Δημόκριτο και την Κοινότητα, προωθούσαν αιτήματα που αφορούσαν τόσο τους Έλληνες μετανάστες όσο και το σύνολο των εργαζομένων.
Βοήθησαν τους συμπατριώτες τους να οργανωθούν συνδικαλιστικά, να ενταχθούν στα εργατικά συνδικάτα και να διεκδικήσουν καλύτερους μισθούς, ασφαλέστερες συνθήκες εργασίας και περισσότερα δικαιώματα. Τους παρότρυναν να συμμετέχουν σε απεργίες και εργατικούς αγώνες, ενώ παράλληλα πρωτοστάτησαν στην καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων.
Στις διεκδικήσεις τους περιλαμβάνονταν η δωρεάν παιδεία, η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα κρατικά σχολεία, η προάσπιση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και η δημιουργία ραδιοφωνικών προγραμμάτων στα ελληνικά, αλλά και σε άλλες γλώσσες, ώστε οι μετανάστες να έχουν τη δική τους φωνή στην αυστραλιανή κοινωνία.
Σημαντική ήταν και η συμβολή του Νέου Κόσμου, ο οποίος επί δεκαετίες ενημέρωνε την παροικία, προέβαλλε τις διεκδικήσεις της και συνέβαλλε στην πολιτική και κοινωνική της αφύπνιση.
Ο Δημόκριτος και η δύναμη της οργανωμένης παροικίας
Ο Εργατικός Σύνδεσμος Δημόκριτος υπήρξε για δεκαετίες ένας από τους σημαντικούς φορείς πολιτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής δραστηριότητας των προοδευτικών Ελλήνων της Μελβούρνης.
Η απήχησή του αποτυπωνόταν και στη μαζικότητα των εκδηλώσεών του. Οι χοροεσπερίδες του συγκέντρωναν περισσότερους από 800 ανθρώπους, ενώ στο Oakleigh, το 1982, εκδήλωση του ΚΚΑ στη μνήμη του Νίκου Μπελογιάννη προσέλκυσε πάνω από 600 άτομα. Στην εκδήλωση, την κύρια ομιλία είχε κάνει ο Νίκος Δημόπουλος, πατέρας του υπουργού Steve Demopoulos.
Αντίστοιχα, την εποχή του Θόδωρου Σιδηρόπουλου, το Εργατικό Κόμμα αριθμούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της περιόδου, περισσότερα από χίλια μέλη. Ο αριθμός αυτός καταδεικνύει την ισχυρή οργανωτική παρουσία που είχε αναπτυχθεί γύρω από το εργατικό κίνημα και την ελληνική παροικία.
Μέσα από τη Νεολαία Λαμπράκη και, αργότερα, την Προοδευτική Νεολαία ΕΠΝΑ, ο Δημόκριτος προωθούσε αιτήματα για την εκπαίδευση, την κοινωνική ασφάλιση και τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών. Η ένταξη των ελληνικών στα κρατικά σχολεία, η κατοχύρωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και η καθιέρωση του 35ωρου αποτελούσαν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για μια δικαιότερη κοινωνία.
Η δράση αυτή ξεπερνούσε τα όρια της ελληνικής παροικίας. Εντασσόταν σε ένα ευρύτερο κίνημα αλληλεγγύης και κοινωνικής δικαιοσύνης, με επίκεντρο την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των οικονομικά ασθενέστερων.
Η εποχή Γουίτλαμ και οι δεσμοί με το Εργατικό Κόμμα
Η δυναμική της Αριστεράς και του εργατικού κινήματος συνέβαλε ώστε το Εργατικό Κόμμα να υιοθετήσει σημαντικές διεκδικήσεις υπέρ των μεταναστών. Το Εργατικό εκείνης της εποχής εξέφραζε, σε αρκετά ζητήματα, πιο ριζοσπαστικές κοινωνικές και οικονομικές θέσεις από ό,τι σήμερα.
Στο εσωτερικό του συνυπήρχαν διαφορετικές τάσεις: η σοσιαλιστική Αριστερά, το Κέντρο και η Δεξιά. Μέσα από την ευρύτερη αριστερή πτέρυγα αναπτύσσονταν επίσης συνεργασίες με ανθρώπους που προέρχονταν από το Κομμουνιστικό Κόμμα Αυστραλίας.
Για ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής παροικίας, το Εργατικό Κόμμα δεν αποτελούσε απλώς μια εκλογική επιλογή. Συνδεόταν με τους προσωπικούς αγώνες των μεταναστών, την προσπάθειά τους να αποκτήσουν ίσα δικαιώματα και την προσδοκία μιας καλύτερης ζωής για τις οικογένειές τους.
Η εποχή του Γκοφ Γουίτλαμ αποτέλεσε το αποκορύφωμα αυτής της σχέσης. Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, η κοινωνική πολιτική και η μεγαλύτερη αναγνώριση των αναγκών των μεταναστευτικών κοινοτήτων άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων της Αυστραλίας.
Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που, ακόμη και αν στην Ελλάδα προέρχονταν από συντηρητικά πολιτικά περιβάλλοντα, στην Αυστραλία επέλεγαν να στηρίξουν το Εργατικό Κόμμα. Οι κοινωνικές συνθήκες της νέας τους πατρίδας και η εμπειρία της εργασίας διαμόρφωναν διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες.
Αυτή η ιστορική σχέση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πολιτικής παράδοσης της παροικίας, παρά το γεγονός ότι οι νεότερες γενιές δεν έχουν πάντοτε την ίδια οργανωτική συμμετοχή με τους παλαιότερους.
Μια παροικία που αλλάζει, αλλά δεν ξεχνά
Σήμερα, η ελληνική παροικία δεν διαθέτει την οργανωτική ζωντάνια και την πολιτική κινητοποίηση που τη χαρακτήριζαν σε προηγούμενες δεκαετίες. Η υποχώρηση των παραδοσιακών αριστερών οργανώσεων, ιδιαίτερα μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και οι κοινωνικές και δημογραφικές αλλαγές, έχουν επηρεάσει τη φυσιογνωμία της.
Παράλληλα, το Εργατικό Κόμμα έχει μετακινηθεί σε αρκετά ζητήματα προς πιο μετριοπαθείς θέσεις, παρουσιάζοντας σήμερα σημαντικές ομοιότητες με τους Φιλελεύθερους. Αυτό προκαλεί απογοήτευση σε ένα τμήμα των παραδοσιακών υποστηρικτών του, οι οποίοι θεωρούν ότι έχει απομακρυνθεί από τις κοινωνικές διεκδικήσεις που κάποτε το χαρακτήριζαν.
Ωστόσο, θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι οι ιστορικοί δεσμοί της παροικίας με το Εργατικό Κόμμα έχουν χάσει τη σημασία τους. Οι πολιτικές παραδόσεις διαμορφώνονται μέσα από δεκαετίες κοινωνικών αγώνων, προσωπικών εμπειριών και συλλογικής μνήμης.
Την ίδια στιγμή, οι πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη, από τη Γαλλία και τη Γερμανία μέχρι τη Βρετανία και την Ισπανία, αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη αναζήτηση εναλλακτικών πολιτικών προτάσεων. Η πορεία των προοδευτικών δυνάμεων διαφέρει από χώρα σε χώρα, όμως η συζήτηση για την κοινωνική δικαιοσύνη, την προστασία των εργαζομένων και την αντιμετώπιση των ανισοτήτων παραμένει επίκαιρη.
Η ελληνική ψήφος και οι εκλογικές ισορροπίες
Στις επερχόμενες εκλογές της Βικτώριας, η ελληνική παροικία αναμένεται να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο. Δεν πρέπει, βεβαίως, να θεωρείται δεδομένο ότι όλοι οι Έλληνες θα ψηφίσουν με τον ίδιο τρόπο. Οι πολιτικές προτιμήσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία, την κοινωνική θέση, τις οικονομικές συνθήκες και τις προτεραιότητες κάθε ψηφοφόρου.
Ωστόσο, η ιστορική σύνδεση σημαντικού τμήματος της παροικίας με το Εργατικό Κόμμα εξακολουθεί να αποτελεί ένα πολιτικό κεφάλαιο. Σε μια εκλογική αναμέτρηση όπου ορισμένες περιφέρειες μπορεί να κριθούν με μικρές διαφορές, η συμμετοχή των Ελλήνων ψηφοφόρων ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την έκβαση της αναμέτρησης.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν η ελληνική παροικία θα συνεχίσει να στηρίζει το Εργατικό Κόμμα. Είναι και αν το ίδιο το κόμμα θα μπορέσει να ανανεώσει τους δεσμούς του με τις κοινότητες που το στήριξαν ιστορικά, παρουσιάζοντας πειστικές πολιτικές για τους εργαζομένους, τους συνταξιούχους, τους νέους και τις οικογένειες που δοκιμάζονται από το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Η ιστορική παράδοση δεν εγγυάται από μόνη της την εκλογική στήριξη. Αποτελεί, όμως, μια σημαντική παρακαταθήκη, την οποία το Εργατικό Κόμμα θα χρειαστεί να διατηρήσει με συγκεκριμένες πολιτικές και έμπρακτη ανταπόκριση στις κοινωνικές ανάγκες.
Η ανάγκη για μια ισχυρή Αριστερά
Η ιστορία της ελληνικής παροικίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα και καλύτερες συνθήκες ζωής. Αυτή η παράδοση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη διατήρηση μιας ιστορικής σχέσης με το Εργατικό Κόμμα, ιδιαίτερα όταν οι πολιτικές του επιλογές απομακρύνονται από τις ανάγκες των εργαζομένων.
Η ουσιαστική μετατόπιση της αυστραλιανής πολιτικής προς μια φιλολαϊκή κατεύθυνση δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην εναλλαγή κυβερνήσεων. Χρειάζεται μια ισχυρή Αριστερά, με σαφές κοινωνικό πρόγραμμα, οργανωμένη παρουσία στους χώρους εργασίας και ενεργή συμμετοχή στα κοινωνικά κινήματα. Χρειάζεται, επίσης, ένα ισχυρό Κομμουνιστικό Κόμμα, ικανό να συμβάλει στην ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος και να ασκεί ουσιαστική πίεση για βαθύτερες κοινωνικές αλλαγές.
Μόνο μέσα από την ενίσχυση της Αριστεράς και την ανάπτυξη ενός ισχυρού Κομμουνιστικού Κόμματος μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για την ανατροπή της δεξιόστροφης πορείας της αυστραλιανής πολιτικής και τη μετατόπισή της προς μια πραγματικά φιλολαϊκή κατεύθυνση. Μια πολιτική που θα υπηρετεί τα συμφέροντα της συντριπτικής πλειοψηφίας των εργαζομένων, οι οποίοι σήμερα δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να ανταποκριθούν στο κόστος στέγασης, στους λογαριασμούς, στα τρόφιμα και στις καθημερινές ανάγκες των οικογενειών τους.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αλλάξει η κυβέρνηση, αλλά να αλλάξει η ίδια η πολιτική κατεύθυνση της χώρας. Και αυτό απαιτεί ισχυρές, οργανωμένες και αγωνιστικές δυνάμεις που θα διεκδικούν μια κοινωνία με λιγότερες ανισότητες, περισσότερα δικαιώματα και πραγματική προτεραιότητα στις ανάγκες των πολλών.
The post Η ελληνική παροικία και η ιστορική της σχέση με το Εργατικό Κόμμα appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.