Περίπου 200.000 αυτοκίνητα και φορτηγά περνούν καθημερινά από τη γέφυρα West Gate της Μελβούρνης, αλλά για ορισμένους επιβάτες με αίσθηση της ιστορίας, η 15η Οκτωβρίου είχε μεγαλύτερη σημασία, ειδικά στις 11:50 π.μ., όταν αποτέλεσε αφορμή για να αναλογιστούν τη στιγμή που συνέπεσε με ένα φρικτό γεγονός πριν από περισσότερα από 50 χρόνια, το οποίο έβαλε τέλος σε ζωές και μεταξύ των θυμάτων περιλαμβανόταν ένας φιλόδοξος, σκληρά εργαζόμενος Έλληνας μετανάστης.
Ακριβώς αυτή την ώρα την περασμένη Πέμπτη έγινε συγκέντρωση κάτω από τη γέφυρα, στην τσιμεντένια κολόνα αριθμός 10 στην οδό Hyde, η οποία στηρίζει μια αναμνηστική πλάκα στο παρακείμενο πάρκο μνήμης West Gate, στο Douglas Parade, στο Spotswood, για την ετήσια τιμή της μνήμης των 35 εργατών που πέθαναν όταν κατέρρευσε η γέφυρα κατά την κατασκευή της το 1970.
Ο Γιώργος Τσιχιλίδης, ένας 30χρονος κατασκευαστής λεβήτων, ήταν μεταξύ εκείνων των οποίων η ζωή κόπηκε απότομα από αυτό που έκτοτε έγινε γνωστό ως το χειρότερο βιομηχανικό ατύχημα της Αυστραλίας. Ο συμπατριώτης και συνάδελφός του, ελληνικής καταγωγής, Γιώργος Στασουλάκος, 32 ετών, εργαζόταν επίσης ως λεβητοποιός/συγκολλητής στη γέφυρα και ήταν μεταξύ των 18 εργατών που επέζησαν από αυτό το τραγικό γεγονός.
Δούλευαν 50 μέτρα πάνω από το επίπεδο του εδάφους, σε ένα άνοιγμα 112 μέτρων της γέφυρας μεταξύ των κολόνων 10 και 11, με πολλούς από αυτούς να βρίσκονται στο διάλειμμα για μεσημεριανό γεύμα, όταν η γέφυρα κατέρρευσε και τους έριξε κάτω.
ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΕΙ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΤΟΝ ΘΑΨΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ο κ. Τσιχιλίδης ήταν παντρεμένος και είχε δύο παιδιά, τον Κώστα, 14 ετών, και τον Φώτη, 8 ετών. Ο συνάδελφός του, ο κ. Στασουλάκος, είχε μεταναστεύσει έξι χρόνια νωρίτερα από το ελληνικό χωριό Οίτυλο, στη χερσόνησο της Μάνης, στην Πελοπόννησο.
Ήταν παντρεμένος και είχε έναν τρίχρονο γιο, ενώ η οικογένειά του ζούσε στο Northcote.
Πέντε ημέρες μετά την κατάρρευση της γέφυρας, ο «Νέος Κόσμος» αφηγήθηκε την τραγωδία, τόσο μέσα από τη μαρτυρία του επιζώντα όσο και μέσα από τα λόγια της Άννας, χήρας του Έλληνα μετανάστη κ. Τσιχιλίδη, η οποία μίλησε για την απώλειά της, τα διαλυμένα όνειρά της και μια δέσμευση που ήθελε πολύ να εκπληρώσει. «Το μόνο που μας μένει είναι να τον θάψουμε στην Ελλάδα, την πατρίδα μας», είπε. Η κ. Τσιχιλίδη ζούσε με τον σύζυγό της και τους δύο γιους της στην Altona North. Η οικογένεια βασιζόταν στο εισόδημά του για να καλύπτει το στεγαστικό της δάνειο και τα έξοδα διαβίωσης. «Για οκτώ χρόνια αποταμιεύαμε για αυτό το σπίτι (στην οδό Freemans) και ακόμα δεν το έχουμε αποπληρώσει. Το μόνο μας εισόδημα ήταν ο μισθός του συζύγου μου και τώρα δεν έχουμε τίποτα. Δεν έχουμε κανέναν να μας στηρίξει», είπε στον «Νέο Κόσμο».
ΝΟΜΙΖΑ ΟΤΙ ΗΤΑΝ ΣΕΙΣΜΟΣ
Οι αναμνήσεις του κ. Στασουλάκου από την κατάρρευση της γέφυρας αποκάλυψαν τη φρίκη και το τραύμα του αγώνα του να κατανοήσει πώς επέζησε. «Είδα τον Χάρο με τα ίδια μου τα μάτια και βρέθηκα στην άκρη του τμήματος της γέφυρας που έπεσε. Η ώρα ήταν 11:50 π.μ. Εκείνη τη στιγμή ο βοηθός μου (Νίκος, Ιταλός μετανάστης) με κάλεσε να πάμε για μεσημεριανό, για το οποίο έπρεπε να ανεβούμε μια σπειροειδή σκάλα στο κατάστρωμα της γέφυρας. Ο βοηθός μου άρχισε να σκαρφαλώνει πρώτος. Ήταν έτοιμος να φτάσει στην κορυφή κι εγώ ήμουν έτοιμος να τον ακολουθήσω, όταν ξαφνικά άκουσα έναν παράξενο θόρυβο που έμοιαζε με τράνταγμα. Νόμιζα ότι ήταν σεισμός. Κοίταξα προς το κέντρο της γέφυρας και έμεινα άφωνος».
Η κατασκευή άρχισε να πέφτει προς τον ποταμό Yarra από κάτω. Ο κ. Στασουλάκος κρατιόταν από μια σκάλα που οδηγούσε σε έναν θάλαμο φαγητού, σε μια πλατφόρμα από πάνω τους, προς το σημείο όπου κατευθυνόταν με τον συνάδελφό του, αλλά άρχισε να σφίγγει το χέρι του όταν συνειδητοποίησε τι συνέβαινε, καθώς κατρακυλούσε προς το θολό ποτάμι από κάτω. «Νόμιζα ότι είχα πεθάνει. Ήταν μια φρικτή στιγμή, κολλημένος στη λάσπη, στο σκοτάδι, πίστευα ότι ήμουν νεκρός», είπε. «Σκέφτηκα τη σύζυγό μου, τη Μαίρη, και το παιδί μου, και αυτό με έπεισε ότι δεν ήμουν νεκρός, οπότε βούτηξα στα λασπωμένα νερά και προχώρησα όσο πιο δυνατά μπορούσα, όταν είδα τα συντρίμμια της γέφυρας. Ήταν ένα τρομερά απίστευτο θέαμα. Φώναξα τον Νίκο και τον είδα. Είχε επίσης σωθεί και μου είπε ότι ήταν καλά. Ο Νίκος κι εγώ προχωρήσαμε μέσα από τη λάσπη και ακούγαμε φωνές να ζητούν βοήθεια, αλλά ήταν αδύνατο να πλησιάσουμε», είπε. «Κολυμπήσαμε μέσα στη λάσπη και βγήκαμε στην άκρη».
Ο κ. Στασουλάκος υπέστη τραύματα στο κεφάλι, στην πλάτη και στο πόδι, τα οποία δεν απειλούσαν τη ζωή του. Αυτός και ο κ. Τσιχιλίδης είχαν εκφράσει στο παρελθόν ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια της γέφυρας, τις οποίες συμμερίστηκε και η σύζυγος του κ. Τσιχιλίδη μετά τον θάνατό του. «Ο σύζυγός μου συχνά παραπονιόταν για τις εργασίες στη γέφυρα. Έλεγε ότι δεν ήταν ασφαλής», θυμήθηκε η κ. Τσιχιλίδη. «Αλλά, παρά όλους τους φόβους του, παρέμεινε επειδή ο μισθός ήταν καλός». Ο κ. Στασουλάκος εξέφρασε παρόμοια άποψη στον «Νέο Κόσμο». «Αν οι σχεδιαστές της δεν ήταν σίγουροι ότι η γέφυρα ήταν ασφαλής, γιατί προχώρησαν στην κατασκευή της;» ρώτησε.
ΕΝΙΩΣΑΝ ΠΙΕΣΜΕΝΟΙ ΝΑ ΜΗΝ ΑΠΕΡΓΗΣΟΥΝ
Πέντε δεκαετίες αργότερα, η ακαδημαϊκός και συγγραφέας Ένζα Γκαντόλφο απέτισε φόρο τιμής στο μεταναστευτικό εργατικό δυναμικό της γέφυρας West Gate με το μυθιστόρημά της με τίτλο «Η Γέφυρα», στο οποίο υπογράμμισε τις αμφιβολίες για τη δομική ακεραιότητα και τον σχεδιασμό της, αλλά ανέφερε ότι το εργατικό δυναμικό της παρέμεινε στωικό και απτόητο. «Ήταν πραγματικά περήφανοι που έχτισαν τη γέφυρα, αλλά μετά υπήρξαν διακοπές εργασιών και όλα έμειναν πίσω από το χρονοδιάγραμμα», είπε. «Ένιωθαν πιεσμένοι να μην απεργήσουν, αλλά χρειάζονταν τους μισθούς τους και ένιωθαν υποχρέωση απέναντι στην εργασιακή ηθική, την εργασιακή ηθική των μεταναστών».
Η κατάρρευση της γέφυρας αποκάλυψε επίσης την απουσία διαδικασιών ασφάλειας στον χώρο εργασίας, η οποία ήταν διαδεδομένη σε ένα ανεπαρκώς προετοιμασμένο ή εξοπλισμένο εργατικό δυναμικό μεταναστών ελληνικής, ιταλικής, μαλτέζικης, βρετανικής και κροατικής καταγωγής. Οι περισσότεροι δεν είχαν επίσημη εκπαίδευση στους επαγγελματικούς τους ρόλους και δεν γνώριζαν καλά την αγγλική γλώσσα.
ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
Μια Βασιλική Επιτροπή για την κατάρρευση της γέφυρας West Gate απέδωσε την ευθύνη από κοινού στην εταιρεία μηχανικών Freeman Fox and Partners, με έδρα το Λονδίνο, στον εργολάβο οικοδομών John Holland and Co. και στον συνεργολάβο World Services and Construction. Εντόπισε τις αστοχίες στον δομικό σχεδιασμό και τις μη συμβατικές διαδικασίες κατασκευής ως τα βασικά ελαττώματα. Τα ευρήματά της πυροδότησαν μεταρρυθμίσεις για την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης του Νόμου για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία της Βικτώριας, ο οποίος οδήγησε στην υποχρεωτική εκπαίδευση, στην εισαγωγή συμβουλευτικής πένθους, στις υποχρεωτικές επιτόπιες επιθεωρήσεις και στις υποχρεώσεις αναφοράς.
Οι πρόσφατες προσπάθειες για τον εντοπισμό των μελών των οικογενειών Τσιχιλίδη και Στασουλάκου ήταν ανεπιτυχείς, αλλά οι δεσμοί με τη γέφυρα West Gate κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής μεταναστευτικής άνθησης άφησαν μια διαχρονική κληρονομιά, η οποία συνεχίζει να εμπνέει και να αντηχεί από γενιά σε γενιά. Ανάμεσα σε όσους συνδέονται με αυτή την ιστορία είναι και ο γεννημένος στην Κροατία Bob Setka, ένας μηχανουργός που επέζησε ενώ εργαζόταν μέσα σε μια δοκό της γέφυρας που έπεσε στο έδαφος. Ο γιος του, John, ο οποίος ήταν έξι ετών εκείνη την εποχή, ανέλαβε αργότερα επικεφαλής του CFMEU. Ο Danny Gardiner ήταν άλλος ένας εργάτης της γέφυρας που έγινε ιδρυτικός πρόεδρος της Επιτροπής Μνήμης του West Gate, μαζί με τους επιζώντες Pat Preston και Tommy Watson, οι οποίοι ανέλαβαν ρόλους στην Ομοσπονδιακή Ένωση Εργατών Σιδήρου (FIA) και στην CFMEU.
ΜΙΑ ΠΛΗΓΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΠΟΥΛΩΘΕΙ ΠΟΤΕ
Τώρα, περίπου μισό αιώνα αργότερα, αυτό το καταστροφικό γεγονός συνεχίζει να στοιχειώνει όσους έχουν ξαναζήσει την κατάρρευση, ενώ άλλοι ανακαλύπτουν την ιστορία του μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό έγινε επίσης αντιληπτό μέσα από την πρόσφατη παραγωγή της Melbourne Theatre Company, με τίτλο «West Gate», η οποία παίχτηκε σε κατάμεστες αίθουσες κατά τη διάρκεια της εξαήμερης σεζόν της. Ο θεατρικός συγγραφέας, δρ Dennis McIntosh, δήλωσε ότι παρακινήθηκε από το πόσο ευρέως έχει επηρεάσει τους ανθρώπους. «Ένας από τους λόγους που το έγραψα αυτό ήταν επειδή ένιωθα ότι ήταν μια πληγή που δεν έχει επουλωθεί ποτέ».
Ο δρ McIntosh είπε ότι το έργο του πρόσφερε ένα παράθυρο στις ζωές των εργατών της γέφυρας που πέθαναν και εκείνων που επέζησαν. «Ήθελα το κοινό να νιώσει πώς θα ήταν να βρίσκεται στη γέφυρα. Επιτρέπει σε άλλους ανθρώπους να νιώσουν τον πόνο των εργατών της γέφυρας και να αναγνωρίσουν τι πέρασαν, επειδή όλοι έχουμε βιώσει πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια ενός μέλους της οικογένειάς μας. Είναι παγκόσμιο».
Ο διευθυντής του MTC, Iain Sinclair, περιέγραψε το «West Gate» ως ένα «έργο-ορόσημο στον πολιτισμό μας, που θα μελετάται στο μέλλον στα σχολεία».
Στις 15 Οκτωβρίου συνεχίζουμε να τιμούμε τον Γιώργο Τσιχιλίδη και τον Γιώργο Στασουλάκο, τις οικογένειές τους και τους άλλους εργάτες που συμμετείχαν στην κατασκευή της γέφυρας West Gate, θυμούμενοι τη θυσία τους.
The post Η ελληνική τραγωδία της γέφυρας West Gate appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.