Ο Ελλαδίτης καθηγητής, γράφει ωδές για τον ηγέτη της Χαμάς, χαρακτηρίζει «δίκαιη» και «επιτυχημένη» επιχείρηση, την σφαγή άμαχων Ισραηλινών στις 7 Οκτωβρίου 2023 και υπερασπίζεται τη Χεζμπολάχ, το Ιράν και τη «αμυντική» εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Διδάσκει σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο, ενώ δύο χρόνια πριν, βρισκόταν στα χαρακώματα κατά των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα!
Η ακαδημαϊκή ελευθερία έχει νόημα ακριβώς όταν προστατεύει και απόψεις που ενοχλούν, προκαλούν ή βρίσκονται απέναντι από την κυρίαρχη αντίληψη. Διαφορετικά δεν είναι ελευθερία αλλά δικαιολογία για τήρηση των τύπων.
Ωστόσο υπάρχει ένα ζήτημα με τον Επίκουρο καθηγητή Νομικής και μέλος της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Θέμη Τζήμα και αυτό δεν είναι αν δικαιούται να έχει τις όποιες πολιτικές απόψεις, αλλά η αντίφαση απόψεων και πραγματικοτήτων.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στην απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες πολιτικές τοποθετήσεις και στα γεγονότα. Αυτό αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο ένας νομικός αντιμετωπίζει γεγονότα όπως η 7η Οκτωβρίου, τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ ή τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν απαιτούνται χαρακτηρισμοί, καθώς Θέμης Τζήμας έχει αφήσει αρκετό γραπτό υλικό ώστε να μιλήσει ο ίδιος.
«Σινουάρ, Σινουάρ». Η λατρεία του τρομοκράτη
Στις 29 Μαΐου 2025 η ιστοσελίδα Κοσμοδρόμιο δημοσίευσε κείμενό του καθηγητή, στην ενότητα «Άστεγοι στίχοι» με τον λιτό τίτλο «Σινουάρ».
Δεν πρόκειται για πολιτική ανάλυση, αλλά για ποίημα!
Προφανώς δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φιλολογική κατάρτιση για να αντιληφθεί κανείς προς ποια κατεύθυνση κινείται. Ο Γιαχία Σινουάρ παρουσιάζεται ως άνθρωπος που δεν λύγισε, ως μορφή θυσίας, ως φορέας «λεβεντιάς», ως κάποιος που εντάσσεται σε μια ιστορική συνέχεια επαναστατών και αγωνιστών. Σε ένα από τα χαρακτηριστικότερα σημεία ο Τζήμας γράφει: «Το κεφάλι σου δεν έσκυψε για να ζητήσεις χάρη» και μετά τον τοποθετεί νοητά δίπλα στον Τσε και άλλες επαναστατικές μορφές, αμφιλεγόμενες και μη.
Όποιος θέλει μπορεί να το αποκαλέσει ποίηση, όποιος θέλει, πολιτική στράτευση με ομοιοκαταληξία, αλλά το κείμενο υπάρχει και ο καθένας μπορεί να το κρίνει.
Αξίζει όμως να θυμηθούμε ποιος ήταν ο άνθρωπος στον οποίο αφιερώνονται οι στίχοι.
Ο Γιαχία Σινουάρ ήταν ηγέτης της Χαμάς στη Γάζα και ένας από τους βασικούς σχεδιαστές της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου 2023. Η δολοφονική επιχείρηση πριν τρία ακριβώς χρόνια σχεδιάστηκε από τον Μοχάμεντ Ντέιφ μαζί με τον Σινουάρ και αυτό καταγράφηκε από όλα τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία.
Η ανεξάρτητη Επιτροπή Έρευνας του ΟΗΕ κατέληξε ότι κατά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου άμαχοι στοχοποιήθηκαν σκόπιμα, άνθρωποι δολοφονήθηκαν και τραυματίστηκαν, σημειώθηκαν βιασμοί και εκατοντάδες άνθρωποι μεταφέρθηκαν στη Γάζα ως όμηροι. Η Επιτροπή χαρακτήρισε σειρά πράξεων ως εγκλήματα πολέμου.
Η καταγραφή αυτών των εγκλημάτων δεν διαγράφει ούτε νομιμοποιεί παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από το Ισραήλ στη Γάζα. Η ίδια Επιτροπή του ΟΗΕ έχει καταγράψει σοβαρότατες παραβιάσεις και εγκλήματα από ισραηλινές δυνάμεις. Αυτό ακριβώς σημαίνει διεθνές δίκαιο και δεν λειτουργεί με πιρουέτες συμψηφισμού.
Η «δίκαιη» και «επιτυχημένη» 7η Οκτωβρίου
Το ποίημα δεν είναι ένα μεμονωμένο λογοτεχνικό ξέσπασμα του καθηγητή του UNIC.
Στις 12 Μαΐου 2024 ο Θέμης Τζήμας είχε γράψει πάλι στο Κοσμοδρόμιο ότι μετά την 7η Οκτωβρίου ήταν λίγοι στη Δύση, όσοι τολμούσαν να πουν ότι η επιχείρηση της «παλαιστινιακής αντίστασης» ήταν «δίκαιη, επιτυχημένη» και ότι θα άλλαζε την περιοχή και τον κόσμο.
Προφανώς εδώ δεν χρειάζεται να συζητάμε για ποιητικούς πειραματισμούς.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση περιλαμβάνει τη Χαμάς, μαζί με τη στρατιωτική πτέρυγα Ιζ αλ Ντιν αλ Κασάμ, στον ευρωπαϊκό κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων. Στον ίδιο κατάλογο βρίσκεται και η στρατιωτική πτέρυγα της Χεζμπολάχ.
Και ενώ υπάρχουν αυτά τα δεδομένα, ένας καθηγητής Νομικής επιλέγει, ασφαλώς με πλήρη γνώση της βαρύτητας και της σημασίας των λέξεων, να χαρακτηρίσει την επιχείρηση της 7ης Οκτωβρίου «δίκαιη» και «επιτυχημένη».
Δεν χρειάζεται να προσθέσει κάποιος κανένα επίθετο, αφού τα επίθετα τα έβαλε ο ίδιος.
Ο Σινουάρ και ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης
Σε δημόσια ανάρτηση του στον λογαριασμό του στο Facebook, εμφανίζεται στις 29 Ιανουαρίου 2024 εικόνα αφιερωμένη στην «7η Οκτωβρίου». Απεικονίζεται μασκοφόρος με παλαιστινιακή μαντίλα και υψωμένη γροθιά μπροστά από παλαιστινιακή σημαία, ενώ στο γραφικό υπάρχει το έμβλημα «Resistance Trench», το οποίο περιλαμβάνει απεικόνιση ενός όπλου.
Δεν χρειάζεται μάλλον κάποια επεξήγηση της εικόνας.
Η ίδια πολιτική αντίληψη εμφανίζεται με ακόμη πιο καθαρό τρόπο τον Οκτώβριο του 2024. Σε άρθρο με τίτλο «ο Γιαχία Σινουάρ στο μπαλκόνι του», ο Θέμης Τζήμας συνδέει συμβολικά τον τρομοκράτη ηγέτη της Χαμάς με τον Τσε Γκεβάρα, τον Μαθιό Πόταγα, τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη και ακόμη τον Κυναίγειρο της Μάχης του Μαραθώνα. Γράφει για την τελευταία του στιγμή ως «πράξη λεβεντιάς» και καταλήγει σε μια σχεδόν ηρωική αποτύπωση του Σινουάρ.
Αυτό δεν είναι ακριβώς ουδέτερη αποτίμηση αλλά αυθαίρετη πολιτική τοποθέτηση και μάλιστα εξαιρετικά σαφής.
Δικαίως η Χεζμπολάχ προειδοποιεί την Κύπρο
Το ίδιο μοτίβο εμφανίστηκε όταν ο πρώην ηγέτης της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα προειδοποίησε δημόσια την Κυπριακή Δημοκρατία ότι η χρησιμοποίηση κυπριακών υποδομών από το Ισραήλ θα μπορούσε να καταστήσει την Κύπρο μέρος της σύγκρουσης.
Ο Τζήμας δημοσίευσε άρθρο στις 20 Ιουνίου 2024 με τίτλο «Η έγκαιρη προειδοποίηση δεν είναι απειλή» και έγραψε κατηγορηματικά ότι η Χεζμπολάχ «δεν απείλησε την Κύπρο», αλλά κατά τη δική του ερμηνεία, «προειδοποίησε».
Οι λέξεις έχουν ενδιαφέρον, ιδίως όταν χρησιμοποιούνται από νομικούς.
Όταν μια ένοπλη τρομοκρατική οργάνωση ενημερώνει ένα κράτος ότι συγκεκριμένες επιλογές του μπορούν να το καταστήσουν στόχο, η διάκριση ανάμεσα στην «απειλή» και στην «προειδοποίηση» αποκτά σίγουρα μεταφυσικές διαστάσεις.
Η Ρωσία επιτίθεται, αλλά… αμύνεται
Η περίπτωση της Ουκρανίας είναι ένα ακόμα παράδειγμα της αντίληψης ενός καθηγητή Νομικής για το διεθνές δίκαιο.
Τον Μάρτιο του 2022, λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ο Θέμης Τζήμας δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «να ηττηθεί το ΝΑΤΟ!».
Εκεί παρουσίαζε τις ΗΠΑ ως την επιθετική πλευρά της αντιπαράθεσης και υποστήριζε ότι η ήττα του ΝΑΤΟ περνούσε μέσα από τη ρωσική νίκη στην Ουκρανία.
Εδώ απαιτείται υπενθύμιση της πραγματικότητας. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ είχε ήδη χαρακτηρίσει τις ενέργειες της Ρωσίας «επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας» και είχε απαιτήσει από τη Μόσχα να αποσύρει άμεσα και άνευ όρων τις δυνάμεις της. Η σχετική απόφαση υπερψηφίστηκε από 141 κράτη, με την Ελλάδα και τη Κύπρο ανάμεσα τους.
Οι αναρτήσεις στο Facebook ολοκληρώνουν την εικόνα. Στις 2 Ιανουαρίου 2025 ο λογαριασμός του καθηγητή αναδημοσίευσε άρθρο του Κοσμοδρομίου με τίτλο «Και η Λευκωσία στέλνει όπλα στην Ουκρανία», κάτι το οποίο δεν είναι αληθές και έχει διαψευστεί δεκάδες φορές από την κυβέρνηση, ενώ δεν έχει υπάρξει κανένα στοιχείο που να επιβεβαιώνει μια τέτοια ψευδή θεωρία. Στις 16 Νοεμβρίου 2025 αναρτήθηκε αφίσα συγκέντρωσης με τη φράση «Ζελένσκι ανεπιθύμητος», συνοδευόμενη από διαγραμμένα σύμβολα του ΝΑΤΟ και της σβάστικας, ώστε να μην μένει κάποια αμφιβολία για την στήριξη της εισβολής και προσπάθειας υπονόμευσης της Ουκρανίας που αμύνεται.
Το Ιράν και το «μέτωπο»
Τον περασμένο Ιούνιο ο καθηγητής δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «γιατί η νίκη του Ιράν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο», στο οποίο αντιμετώπιζε μια πιθανή ήττα αυτού που αποκαλεί «ιμπεριαλισμό» ως εξέλιξη ιστορικής σημασίας. Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε γράψει για την ανάγκη «ενοποίησης του μετώπου» Ρωσίας και Ιράν.
Οι απόψεις αυτές όταν συνδυαστούν με αυτές για την Χαμάς, την Χεζμπολάχ, την ρωσική νίκη και ήττα του ΝΑΤΟ, δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι πρόκειται για μεμονωμένες παρεμβάσεις χωρίς κοινό πολιτικό νήμα. Το παράδοξο είναι η σύγκρουση με το Διεθνές Δίκαιο.
Κατά των ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά…
Εδώ η υπόθεση έχει μια σχεδόν θεατρική διάσταση.
Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2024 ο Θέμης Τζήμας στεκόταν αναφανδόν απέναντι στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Οι αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι αρκετά εύγλωττες.
Στις 5 Φεβρουαρίου προωθούσε εκδήλωση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια», συνοδευόμενη από εικόνα με κεντρικό σύνθημα «Όχι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια».
Στις 8 Φεβρουαρίου αναδημοσίευσε βίντεο με δήλωση του πρώην πρύτανη του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, γράφοντας ότι ήταν «ό,τι καλύτερο έχω ακούσει για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια». Το «καλύτερο» ήταν το «όχι στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια».
Την ίδια ημέρα προώθησε δικό του κείμενο με τίτλο «Το μίσος του Μητσοτακισμού για το δημόσιο πανεπιστήμιο και τους φοιτητές».
Και στις 10 Μαρτίου 2024, μετά την ψήφιση του νόμου στην Ελλάδα, έγραφε στην ιστοσελίδα Κοσμοδρόμιο για τον «αντισυνταγματικό νόμο της κυβέρνησης και των ολιγαρχών για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια».
Δύο χρόνια μετά από αυτά αργότερα είναι Επίκουρος Καθηγητής στο ιδιωτικό Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Και υπάρχει ακόμη μια λεπτομέρεια που έχει τη σημασία της.
Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας διαθέτει πλέον παράρτημα στην Αθήνα, το UNIC Athens, το οποίο αδειοδοτήθηκε με βάση το νέο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια και άρχισε να δέχεται φοιτητές από πέρυσι το φθινόπωρο.
Ο νόμος που το 2024 ήταν, κατά τον Θέμη Τζήμα, προϊόν «της κυβέρνησης και των ολιγαρχών» και επέτρεψε στο πανεπιστήμιο το οποίο σήμερα τον εργοδοτεί, να αποκτήσει επίσημη πανεπιστημιακή παρουσία στην Ελλάδα.
Δεν πρόκειται για παράβαση κάποιου κανόνα, αλλά είναι απλώς μία από εκείνες τις περιπτώσεις που η πραγματικότητα έχει χιούμορ.
Το Ισραήλ και το UNIC
.
Ο Θέμης Τζήμας είναι επίμονα και εξαιρετικά σκληρά επικριτικός απέναντι στο Ισραήλ. Το αποκαλεί επανειλημμένως «γενοκτονικό», καταγγέλλει τη συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου μαζί του και αντιμετωπίζει το Ιράν, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς μέσα από το πρίσμα της «αντίστασης». Το πανεπιστήμιο στο οποίο εργάζεται, αντιθέτως, έχει πολυετείς και θεσμικές σχέσεις με το Ισραήλ.
Το ίδιο το UNIC ανέφερε ήδη το 2019 ότι οι συνεργασίες του με ισραηλινούς φορείς είχαν ιστορία άνω των 12 ετών και ότι επιθυμούσε να τις ενισχύσει. Η διεθνής στρατηγική του Πανεπιστημίου έχει καταγράψει το Ισραήλ, μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο, ως περιοχή υψηλής προτεραιότητας για την ιατρική εκπαίδευση.
Υπάρχουν συνεργασίες με ισραηλινά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, με το Tel Aviv University και τα Sheba, Rambam και Rabin Medical Centres να περιλαμβάνονται σήμερα στα δίκτυα συνεργασίας ερευνητικών ομάδων του UNIC. Σε παλαιότερη συνεργασία του Πανεπιστημίου συμμετείχαν επίσης το Ben Gurion University και σειρά άλλων ισραηλινών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Τίποτε από αυτά δεν σημαίνει ότι το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας συμμερίζεται τις πολιτικές απόψεις οποιουδήποτε κράτους, ούύτε, αντιστρόφως, ότι οι απόψεις του Θ. Τζήμα δεσμεύουν το Πανεπιστήμιο. Η ακαδημαϊκή ελευθερία προϋποθέτει ακριβώς αυτή την απόσταση, αλλά η αντίφαση παραμένει ενδιαφέρουσα.
Οι Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές είναι μέτοχοι
Και το κερασάκι στη τούρτα;
Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας ελέγχεται από την EDEX Educational Excellence Corporation, όπως κατέγραψε και η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού σε απόφασή της το 2024.
Στην EDEX είχε επενδύσει το University Ventures, αμερικανικό επενδυτικό fund. Η επένδυση καταγράφεται το 2011. Το University Ventures Fund I είχε συσταθεί στο Delaware και έδρα επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με την κατάθεσή του στην αμερικανική SEC.
Βεβαίως ούτε αυτό είναι μεμπτό. Απλώς η επαγγελματική πραγματικότητα αποδεικνύεται αρκετά πιο κοσμοπολίτικη από την πολιτική ρητορική.
Άλλο η ελευθερία, άλλο η κριτική
Ο Θέμης Τζήμας έχει κάθε δικαίωμα να θεωρεί τον Σινουάρ σύμβολο αντίστασης. Έχει δικαίωμα να γράφει ποιήματα γι’ αυτόν, να επιθυμεί την ήττα του ΝΑΤΟ, να στηρίζει πολιτικά το Ιράν, να θεωρεί ότι η Χεζμπολάχ «προειδοποίησε» την Κύπρο και να πιστεύει ότι η 7η Οκτωβρίου ήταν «δίκαιη» και «επιτυχημένη».
Ακριβώς όμως επειδή τα γράφει δημόσια, οι απόψεις αυτές υπόκεινται επίσης σε δημόσια κριτική και δεν περνούν απαρατήρητες από συναδέλφους του και φοιτητές του UNIC που επικοινώνησαν μαζί μας θέτοντας θέμα παραδοξότητας.
Ένας πανεπιστημιακός που το 2024 βρίσκεται απέναντι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και το 2026 διδάσκει σε ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο που έχει ήδη ανοίξει παράρτημα στην Ελλάδα μέσω του θεσμικού πλαισίου που ο ίδιος κατήγγελλε, οφείλει τουλάχιστον να ανέχεται μια εύλογη κριτική.
Το ίδιο ισχύει όταν η επαγγελματική του στέγη διατηρεί πολυετείς συνεργασίες με το Ισραήλ, ενώ η δική του δημόσια παρουσία περιλαμβάνει ποιήματα για τον Γιαχία Σινουάρ, πολιτική δικαιολόγηση της 7ης Οκτωβρίου και συστηματική υποστήριξη του λεγόμενου «μετώπου της αντίστασης». Η ακαδημαϊκή ελευθερία προστατεύει την αντίφαση, αλλά δεν την καταργεί.