Πιο ενεργό ρόλο της Eurojust στις διασυνοριακές έρευνες προτείνει η Κομισιόν – Τι περιλαμβάνει η πρόταση της
Την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Eurojust, ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει πιο ενεργά σε σύνθετες διασυνοριακές ποινικές υποθέσεις, να συνεργάζεται στενότερα με την Europol και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και να επεκτείνει τη δράση της σε τομείς όπως οι κυβερνοεπιθέσεις, οι παραβιάσεις ευρωπαϊκών κυρώσεων και η έμφυλη βία, προβλέπει πρόταση αναθεώρησης του Kανονισμού που διέπει τον οργανισμό.
Οι βασικές πτυχές της πρότασης παρουσιάζονται σε ενημερωτικό σημείωμα της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο δημοσιεύθηκε την Παρασκευή και εξετάζει την υπό εξέλιξη νομοθετική διαδικασία για την αναθεώρηση του κανονισμού της Eurojust. Η πρόταση της Κομισιόν κατατέθηκε στις 24 Ιουνίου 2026 στο πλαίσιο ευρύτερης δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση του σοβαρού διασυνοριακού εγκλήματος.
Η δέσμη περιλαμβάνει, πέραν της αναθεώρησης του Κανονισμού της Eurojust, αναθεώρηση του Κανονισμού για την Europol, επικαιροποίηση της οδηγίας για την Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας και τροποποιήσεις των κανόνων προστασίας δεδομένων για τα θεσμικά και λοιπά όργανα της ΕΕ.
Σύμφωνα με το σημείωμα, η αναθεώρηση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση προβλημάτων που είχαν εντοπιστεί κατά την αξιολόγηση της Eurojust το 2025, μεταξύ των οποίων αδυναμίες στην εσωτερική διακυβέρνηση, διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή του υφιστάμενου Κανονισμού μεταξύ των κρατών μελών και περιορισμοί στη συνεργασία με ευρωπαϊκούς εταίρους και τρίτες χώρες.
Με την πρόταση, η Eurojust θα αποκτούσε τη δυνατότητα να ενεργεί με δική της πρωτοβουλία για τον εντοπισμό συνδέσεων μεταξύ υποθέσεων, βάσει στοιχείων που λαμβάνει από εθνικές αρχές ή άλλους οργανισμούς της ΕΕ. Θα μπορούσε επίσης να προτείνει δικαστικό συντονισμό, να συμβάλλει στην επίλυση συγκρούσεων δικαιοδοσίας και να υποστηρίζει νωρίτερα τις εθνικές αρχές σε σύνθετες διασυνοριακές έρευνες.
Ειδικότερα, προβλέπεται ότι η Eurojust θα μπορεί να αναλαμβάνει επιχειρησιακές δραστηριότητες χωρίς να απαιτείται προηγούμενο αίτημα από κράτος μέλος. Τα εθνικά μέλη της θα μπορούν, μεταξύ άλλων, να ζητούν από τις αρμόδιες αρχές της χώρας τους να ξεκινήσουν έρευνες ή διώξεις, να επεκτείνουν έρευνες σε άλλα κράτη μέλη ή τρίτες χώρες, να συντονίζουν τις εμπλεκόμενες αρχές και να συγκροτούν κοινές ομάδες έρευνας.
Η πρόταση ενισχύει επίσης τον ρόλο της Eurojust στον εντοπισμό και την επίλυση συγκρούσεων δικαιοδοσίας, στη διασυνοριακή ανίχνευση, δέσμευση και δήμευση εγκληματικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και στη συλλογή, διατήρηση και ανάλυση αποδεικτικών στοιχείων για σοβαρά διεθνή εγκλήματα. Προβλέπεται ακόμη η δημιουργία «Κέντρων Εμπειρογνωμοσύνης» της Eurojust για την παροχή στρατηγικής, αναλυτικής και επιχειρησιακής υποστήριξης.
Στις νέες μορφές εγκληματικότητας που θα καλύπτονται ρητά από την ενισχυμένη εντολή περιλαμβάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις, οι παραβιάσεις περιοριστικών μέτρων της ΕΕ και η έμφυλη βία. Προτείνεται επίσης η επέκταση των αρμοδιοτήτων της Eurojust σε αδικήματα που συνδέονται με δραστηριότητες «υβριδικής διάστασης», ενώ το έγκλημα της επίθεσης προστίθεται στον κατάλογο μαζί με τη γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου.
Αλλαγές προτείνονται και στη διακυβέρνηση της Eurojust. Η νέα δομή θα διαχωρίζει περισσότερο τη διοικητική από την επιχειρησιακή λειτουργία, με στόχο τα εθνικά μέλη να μπορούν να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στις υποθέσεις. Η αξιολόγηση του 2025 είχε διαπιστώσει ότι τα εθνικά μέλη δαπανούσαν μεταξύ 40% και 50% του χρόνου τους σε διοικητικά καθήκοντα.
Η νέα δομή θα περιλαμβάνει διοικητικό συμβούλιο, εκτελεστικό συμβούλιο και διοικητικό διευθυντή, ενώ το επιχειρησιακό σκέλος θα αποτελείται από τα εθνικά μέλη και το Κολλέγιο της Eurojust. Το διοικητικό συμβούλιο θα αποτελείται από έναν εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους και έναν εκπρόσωπο της Κομισιόν.
Προβλέπεται παράλληλα στενότερη συνεργασία με την Europol, με δυνατότητα δημιουργίας κοινών επιχειρησιακών πλατφορμών σε σύνθετες διασυνοριακές έρευνες, καθώς και εμπλοκής της Eurojust σε υποθέσεις της Europol σε προγενέστερο στάδιο ώστε να εξασφαλίζεται η απαιτούμενη δικαστική συνέχεια.
Ενισχυμένη συνεργασία προβλέπεται και με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η Eurojust θα μπορεί να τη στηρίζει στη συγκρότηση και λειτουργία κοινών ομάδων έρευνας και στη διοργάνωση συναντήσεων και κέντρων συντονισμού, ενώ εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας θα μπορούν να συμμετέχουν σε συνεδριάσεις του Κολλεγίου της Eurojust για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος.
Παράλληλα, κατά την αρχική συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο, Ευρωβουλευτές εξέφρασαν στήριξη σε πτυχές της μεταρρύθμισης, αλλά έθεσαν ερωτήματα για το ύψος του προτεινόμενου προϋπολογισμού, το οποίο θεωρήθηκε χαμηλό, την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Eurojust και εθνικών αρχών, τις δυνατότητες ανάλυσης δεδομένων, τη λειτουργία των κοινών ομάδων έρευνας και τη συνεργασία με τρίτες χώρες.
Η ίδια η Eurojust χαιρέτισε την πρόταση ως σημαντικό βήμα προς έναν πιο προληπτικό και στρατηγικό ρόλο, εξέφρασε όμως επιφυλάξεις για τον προτεινόμενο διαχωρισμό επιχειρησιακών και διοικητικών αρμοδιοτήτων και για τη δημιουργία νέου διοικητικού συμβουλίου, θεωρώντας ότι μπορεί να αυξήσει την πολυπλοκότητα και το διοικητικό βάρος.
Από την πλευρά του, ο Επόπτης Προστασίας Δεδομένων χαιρέτισε τις προβλεπόμενες εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων, αλλά ζήτησε σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Eurojust και κρατών μελών, ακριβέστερους κανόνες για τις βάσεις δεδομένων που θα μπορούν να διασταυρώνονται και για την ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων με ιδιώτες και τρίτες χώρες.
Σημειώνεται ότι η πρόταση βρίσκεται ακόμη στη νομοθετική διαδικασία, με αρμόδια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και εισηγητή τον Φρανσίσκο Ασίς των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών.
Πηγή: ΚΥΠΕ