Το στρατηγικό βάθος των σχέσεων Ελλάδας – ΗΠΑ, το υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών δεσμών και η κοινή βούληση για περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο φάσμα τομέων πρόκειται να επιβεβαιωθούν αύριο με τη διεξαγωγή του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος φτάνει απόψε στην Αθήνα, στο πλαίσιο ευρωπαϊκής περιοδείας του σε χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ. Πρώτος σταθμός του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην ελληνική πρωτεύουσα, το υπουργείο Εξωτερικών, όπου θα έχει συνάντηση με τον Γιώργο Γεραπετρίτη (με κοινές δηλώσεις).
Ακολούθως, Γεραπετρίτης και Ρούμπιο θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου γύρου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, με την πρώτη συνεδρία των διαβουλεύσεων να τελείται σε σύνθεση ολομέλειας, με τις μείζονες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις στο επίκεντρο. Ο επικείμενος γύρος ελληνοαμερικανικού διαλόγου θα καλύψει ένα ευρύ φάσμα διμερούς συνεργασίας με επιμέρους συνόδους εργασίας, στις οποίες θα συμμετάσχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και από τις δύο χώρες. Σε ό,τι αφορά τις θεματικές που θα περιλαμβάνουν οι συνεδρίες μεταξύ ελληνικής και αμερικανικής αντιπροσωπείας, αυτές θα αφορούν «Περιφερειακά Ζητήματα», «Δεσμούς μεταξύ των Λαών», «Διεθνείς Εξελίξεις», «Ασφάλεια και Εφαρμογή του Νόμου», «Ενέργεια», «Ναυτιλία», «Τεχνολογία», «Εμπόριο», «Επενδύσεις» και «Αμυνα».
Ως εμβληματική στιγμή, ωστόσο, της επίσημης επίσκεψης Ρούμπιο στην Αθήνα αξιολογείται ήδη η ομιλία που θα πραγματοποιήσει ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Πνύκα, μετά το τέλος των εργασιών του Στρατηγικού Διαλόγου. Από το συγκεκριμένο ιστορικό τοπόσημο της ελληνικής πρωτεύουσας, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να εκφωνήσει έναν διθυραμβικό λόγο για τη δημοκρατία, από τη γενέτειρά της, εκπέμποντας μηνύματα που θα έχουν αναμφίβολα αντανάκλαση και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, και στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και διεθνώς. Αύριο είναι προγραμματισμένο να έχει συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου και με τον Πρωθυπουργό, ενώ υπάρχει σχεδιασμός και για δείπνο (σε κεντρικό ξενοδοχείο), το οποίο θα παραθέσει προς τιμήν του ο υπουργός Εξωτερικών.
Αναφορικά με τον λόγο που επισκέπτεται την Ελλάδα τη δεδομένη στιγμή, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων, ο ίδιος χθες, προτού αναχωρήσει από τις ΗΠΑ, τόνισε πως «η Ελλάδα είναι ένας πολύ σημαντικός σύμμαχος» και ένας τόπος όπου υπάρχει ισχυρή αμερικανική παρουσία, αλλά και οικονομικοί δεσμοί. Με φόντο τη σταθερά κλιμακούμενη τουρκική προκλητικότητα, είναι βέβαιο πως στο πλαίσιο του ελληνοαμερικανικού διαλόγου (με τις ΗΠΑ να διατηρούν ως βασική τους προτεραιότητα την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια) η παραβατική στάση της Αγκυρας θα τεθεί επί τάπητος. Ο αμερικανικός παράγοντας, εξάλλου, έχει ήδη διαμηνύσει πως ενδιαφέρεται έντονα για τα ενεργειακά πρότζεκτ στην περιοχή (έρευνες υδρογονανθράκων, GSI, Κάθετος Διάδρομος), έχοντας ήδη δείξει ξεκάθαρα πως θεωρεί την Ελλάδα αφενός σταθερό και αξιόπιστο εταίρο των ΗΠΑ και αφετέρου πυλώνα σταθερότητας και πάροχο ασφάλειας σε Νοτιοανατολική Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειο.
Οι συμφωνίες
Ως προς τις συμφωνίες που θα υπογραφούν μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών, ο σχετικός κατάλογος περιλαμβάνει: επιστολή προθέσεων για εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Μνημόνιο κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW 1978, με σκοπό τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης. Ανανέωση μνημονίου συνεργασίας σχετικά με την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού μέχρι τον 15ο αι.
Στην αμυντική συνεδρία, επίσης, θα τεθεί μεταξύ των δύο πλευρών και το «κλείδωμα» ενός προηγμένου πακέτου «έξυπνων» όπλων για τα μαχητικά F-35 και F-16 Viper. Η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει το επίσημο έγγραφο εκδήλωσης ενδιαφέροντος, μετατρέποντας το συγκεκριμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα σε κορυφαίο θέμα της διμερούς ατζέντας, με σκοπό την επίσημη αποδέσμευσή τους.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται ο άκρως απόρρητος πύραυλος αέρος – αέρος AIM-260 JATM, ενώ η μεγαλύτερη ανατροπή έρχεται στα όπλα αέρος – εδάφους με τον stealth πύραυλο cruise AGM. Με «κλειδωμένη» τη συμφωνία σε πολιτικό επίπεδο, η τελική έγκριση από το αμερικανικό Κογκρέσο θα κρίνει το κόστος και τις ποσότητες, με την Αθήνα να αντιμετωπίζει και το αγκάθι των περιορισμένων αμερικανικών αποθεμάτων λόγω της πρόσφατης κρίσης στο Ιράν. Στόχος είναι τα όπλα των Viper να φτάσουν άμεσα, ενώ τα «υπερόπλα» των F-35 να είναι έτοιμα προς το τέλος της δεκαετίας.