Η εποχή του φθηνού δανεισμού φαίνεται να αποτελεί παρελθόν, καθώς η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων εντείνει τις ανησυχίες για μια νέα κρίση δημόσιου χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Σύμφωνα με ανάλυση του Economist, οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένες δαπάνες για τόκους, υψηλά ελλείμματα και ολοένα μεγαλύτερες ανάγκες χρηματοδότησης.
Το δημόσιο χρέος των μεγάλων ανεπτυγμένων οικονομιών έχει σχεδόν διπλασιαστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σύγκριση με τις αρχές του αιώνα. Παράλληλα, τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος αναχρηματοδότησης των παλαιότερων δανείων, επιβαρύνοντας τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Η γήρανση του πληθυσμού, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι αυξημένες ενεργειακές τιμές εντείνουν τις πιέσεις.
Οι χώρες που βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται κυρίως η Γαλλία, η Βρετανία και η Ιταλία, οι οποίες αντιμετωπίζουν σημαντικές δημοσιονομικές προκλήσεις. Η Γαλλία αποτελεί, σύμφωνα με τον Economist, τον πιο αδύναμο κρίκο, λόγω του υψηλού ελλείμματος, του αυξημένου κόστους δανεισμού και της πολιτικής αβεβαιότητας.
Η Βρετανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους της, ενώ η Ιταλία παραμένει ευάλωτη εξαιτίας του υψηλού χρέους της, το οποίο, σύμφωνα με την ανάλυση, αντιστοιχεί περίπου στο 129% του ΑΕΠ.
Αντίθετα, η Γερμανία, οι σκανδιναβικές χώρες και η Ελβετία εμφανίζουν πιο συνετή δημοσιονομική εικόνα. Οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία αντιμετωπίζουν επίσης προκλήσεις, ωστόσο διαθέτουν προς το παρόν ορισμένα περιθώρια για τη διαχείριση των δημοσιονομικών τους κινδύνων.
Η Γαλλία και ο κίνδυνος για την Ευρωζώνη
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στη Γαλλία, όπου το δημοσιονομικό έλλειμμα και οι πολιτικές δυσκολίες περιορίζουν τα περιθώρια για τη λήψη μέτρων περιστολής των δαπανών. Οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να δανείσουν τη γαλλική κυβέρνηση σε σχέση με τη γερμανική, γεγονός που αποτυπώνει την αυξημένη ανησυχία για τα δημόσια οικονομικά της χώρας.
Μια ενδεχόμενη επιδείνωση της εμπιστοσύνης των αγορών θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω το κόστος δανεισμού της Γαλλίας και να εντείνει τις πιέσεις για αναζήτηση στήριξης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ευρύτερες συνέπειες για την Ευρωζώνη, δεδομένου του μεγέθους της γαλλικής οικονομίας.
Διαβάστε ακόμα: Γαλλία: Μαθητικές διαδηλώσεις και πιέσεις στις αγορές «στριμώχνουν» την κυβέρνηση – Διαδηλώσεις, ντίζελ και πιέσεις στις αγορές
Το στοίχημα της δημοσιονομικής σταθερότητας
Ο Economist προειδοποιεί ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να υποκαθιστούν διαρκώς τη δημοσιονομική προσαρμογή. Η σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους απαιτεί περιορισμό των ελλειμμάτων και αξιόπιστα σχέδια οικονομικής διαχείρισης από τις κυβερνήσεις.
Το βασικό ζητούμενο είναι η ανάληψη πολιτικής ευθύνης και η διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον έλεγχο του χρέους. Διαφορετικά, το αυξημένο κόστος δανεισμού μπορεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια άσκησης οικονομικής πολιτικής και να εντείνει τον κίνδυνο νέων αναταράξεων στις αγορές.