Εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται ορισμένες εξετάσεις πιστοποίησης ξένων γλωσσών προκαλεί η σημαντική αύξηση των φορέων που διενεργούν εξετάσεις, αλλά και η δυνατότητα εξ αποστάσεως εξέτασης, ακόμη και από το… σπίτι.
Μιλώντας σην ΕΡΤ, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, διευκρίνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά κατ’ ανάγκη πλαστά πιστοποιητικά με την αυστηρή έννοια του όρου, δηλαδή έγγραφα που εμφανίζονται ως εκδοθέντα από έναν φορέα χωρίς να έχουν πράγματι εκδοθεί από αυτόν.
Όπως εξήγησε, το βασικό θέμα αφορά τον τρόπο με τον οποίο πιστοποιείται η γνώση μιας ξένης γλώσσας και κυρίως τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιούνται οι εξετάσεις.
«Αυτό για το οποίο μιλάμε είναι περιπτώσεις που γίνεται πιστοποίηση ξένης γλώσσας και ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ας μείνουμε τώρα στην ξένη γλώσσα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«99% επιτυχία» και εξετάσεις από το σπίτι
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ σε διαφημίσεις φορέων πιστοποίησης, οι οποίες, όπως είπε, σε ορισμένες περιπτώσεις κάνουν λόγο για ποσοστά επιτυχίας που φτάνουν ακόμη και το 99%.
Παράλληλα, χαρακτήρισε προβληματικές τις περιπτώσεις όπου διαφημίζεται ότι κάποιος μπορεί να προετοιμαστεί για την απόκτηση πιστοποιητικού επιπέδου Proficiency μέσα σε μόλις δύο έως τέσσερις μήνες.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος φορέας πραγματοποιεί την εξέταση, αλλά κυρίως οι συνθήκες υπό τις οποίες αυτή διεξάγεται.
«Οι πιστοποιημένοι φορείς πλέον είναι πάνω από 50», ανέφερε, εξηγώντας ότι ο αριθμός τους έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Όπως σημείωσε, παλαιότερα οι εξετάσεις πραγματοποιούνταν με φυσική παρουσία και από περιορισμένο αριθμό φορέων. Σήμερα, αντίθετα, υπάρχει μεγάλος αριθμός πιστοποιημένων φορέων που διενεργούν εξετάσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η εξ αποστάσεως εξέταση. Η δυνατότητα συμμετοχής από το σπίτι δημιουργεί ζητήματα σχετικά με την ταυτοποίηση του εξεταζόμενου και τη διασφάλιση ότι δεν υπάρχει εξωτερική βοήθεια κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
«Η υπηρεσία προσλήψεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή το ΑΣΕΠ, ας το πούμε το ευρωπαϊκό, πασχίζει εδώ και μερικά χρόνια να φτιάξει μια τέτοια διαδικασία με εγγυήσεις και δικλείδες, ούτως ώστε να μπορεί κανείς να είναι σπίτι, να εξεταστεί και να ταυτοποιηθεί», ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε, μέχρι σήμερα δεν έχουν βρεθεί μέθοδοι που να μπορούν να εγγυηθούν πλήρως την αξιοπιστία μιας τέτοιας διαδικασίας.
«Πρέπει να βρούμε ασφαλείς μεθόδους»
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ εκτίμησε ότι τα επόμενα χρόνια θα υπάρξουν πιο αξιόπιστες τεχνολογικές λύσεις για την εξ αποστάσεως εξέταση, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες.
«Πιστεύω ότι σε μερικά χρόνια από τώρα, αν υπάρχει πρόθεση και σε επίπεδο ΑΣΕΠ και σε επίπεδο άλλων χωρών, θα μπορέσουμε να βρούμε ασφαλείς μεθόδους. Αυτή τη στιγμή όμως δεν έχουμε βρει ασφαλείς», ανέφερε.
Παράλληλα, έθεσε ζήτημα και για την αναγνώριση της άριστης γνώσης μιας ξένης γλώσσας μέσω εξ αποστάσεως μεταπτυχιακών σπουδών στο εξωτερικό.
Όπως είπε, υπάρχουν περιπτώσεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που διαφημίζουν μεταπτυχιακά προγράμματα, υποστηρίζοντας ότι η ολοκλήρωσή τους μπορεί να οδηγήσει και στην αναγνώριση άριστης γνώσης της γλώσσας, η οποία στη συνέχεια αξιοποιείται ως προσόν για πρόσληψη στο Δημόσιο.
«Στην ίδια διαφήμιση έγραφε οι σημειώσεις για τα μαθήματα στα ελληνικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέτοντας ερωτήματα για το κατά πόσο ένα πρόγραμμα που πραγματοποιείται με τέτοιες συνθήκες μπορεί να αποτελεί τεκμήριο άριστης γνώσης της γλώσσας στην οποία υποτίθεται ότι διεξάγονται οι σπουδές.
Οι προτάσεις του ΑΣΕΠ
Ο κ. Παπαϊωάννου υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση, αλλά απαιτείται συνδυασμός παρεμβάσεων.
Μεταξύ των προτάσεων που έθεσε είναι η ενεργοποίηση και ενίσχυση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας, ώστε να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική στην αγορά των ιδιωτικών πιστοποιήσεων.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της κατάργησης της αναγνώρισης της άριστης γνώσης ξένης γλώσσας αποκλειστικά μέσω εξ αποστάσεως σπουδών στο εξωτερικό.
Όπως εξήγησε, η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ακόμη πιο δύσκολο τον έλεγχο της αυθεντικότητας των εργασιών και της πραγματικής συμμετοχής ενός φοιτητή σε ένα πρόγραμμα σπουδών.
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ αποκάλυψε επίσης ότι εξετάζεται, σε βάθος χρόνου, το ενδεχόμενο η γνώση ξένων γλωσσών να αξιολογείται απευθείας μέσω του γραπτού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ για τις προσλήψεις στο Δημόσιο, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε πιστοποιητικά τρίτων φορέων.
Όπως διευκρίνισε, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να εξεταστεί «σε έναν ορίζοντα τεσσάρων ετών από σήμερα», καθώς απαιτείται η απαραίτητη προετοιμασία και θεσμική οργάνωση.
Παράλληλα, υπάρχει ήδη πρόβλεψη στο προσοντολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων για τη δημιουργία κρατικού φορέα που θα εποπτεύει τις πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών. Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, η συγκεκριμένη διάταξη θα πρέπει να ενεργοποιηθεί.
«Κανείς δεν έχει σήμερα την αρμοδιότητα να ελέγξει τι γίνεται»
Στο ερώτημα γιατί δεν υπάρχει σήμερα ένας φορέας που να μπορεί να ελέγξει στην πράξη τους δεκάδες οργανισμούς που πραγματοποιούν εξετάσεις, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ ήταν σαφής:
«Καταρχήν δεν έχει κανείς την αρμοδιότητα να το κάνει».
Όπως εξήγησε, το ΑΣΕΠ δεν έχει την αρμοδιότητα να ελέγχει τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια των εξετάσεων που πραγματοποιούν οι συγκεκριμένοι φορείς.
«Πρέπει να ενεργοποιηθεί η διάταξη που προβλέπει το πώς πιστοποιούνται οι φορείς για τη γνώση ξένων γλωσσών», τόνισε.
Αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για δύσκολο εγχείρημα, καθώς το σύστημα έχει διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Έχει απλωθεί πολύς τραχανάς για να μαζευτεί».
Ο κ. Παπαϊωάννου σημείωσε ότι το ΑΣΕΠ έχει ήδη ενημερώσει την κυβέρνηση και τη Βουλή για το ζήτημα, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μπορούν να βρεθούν λύσεις, εφόσον υπάρξει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και όχι ένας διάλογος χωρίς κατάληξη.