Εποχές άλλες. Συνήθειες διαφορετικές. Δεκαετίες του ‘60 και του ‘70. Αποχρώσεις ασπρόμαυρες. Η καθημερινότητα; Για άλλους δύσκολη και για άλλους εύκολη. Προπάντων, όμως, απλή.
Ρυθμοί αργοί, αλλά γαλήνιοι. Ο αθλητισμός εισχωρεί ολοένα και περισσότερο στη ζωή των ανθρώπων στη χώρα μας, ωστόσο κάτι λείπει. Τι; Η διεθνής διάκριση!
Μένει ένα κομμάτι για να συμπληρωθεί το παζλ του φρενήρους ενθουσιασμού, αυτό που θα βγάλει τον κόσμο στους δρόμους για να πανηγυρίσει. Δεν περνά πολύς καιρός και το πλήρωμα του χρόνου έρχεται.
Το ελληνικό μπάσκετ χαρτογραφείται στη Γηραιά Ήπειρο.
Στις 4 Απριλίου 1968, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, η ΑΕΚ νικά τη Σλάβια Πράγας 89-82 και αναδεικνύεται Κυπελλούχος Ευρώπης. Η γιορτή ξεκινά στο Καλλιμάρμαρο από τους ένθερμους υποστηρικτές της Ένωσης που βρέθηκαν στο πλευρό της ομάδας.
Η Αθήνα μετατρέπεται σε μεθυσμένη πολιτεία. Στιγμές πρωτόγνωρες. Αγνές. Μπροστάρης της επιτυχίας; Ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ.«Αν ξαναγεννιόμουν, πάλι στην ίδια εποχή θα ήθελα να αγωνιστώ».
Σαν σήμερα (7/10/2013) ο θρύλος της πορτοκαλί… θεάς άφησε την τελευταία του πνοή. Τα επιτεύγματά του πολυπληθή. Η κληρονομιά του πλούσια. Η ζωή του πορευόμενη από την αγάπη του για την καλαθοσφαίριση.
Τα ποικίλα κατορθώματα του Γιώργου Αμερικάνου σε λίγες αράδες μαύρου μελανιού…
Το χαμένο φάιναλ φορ του ’66 και το έπος του ’68
Το ταλέντο του απαράμιλλο. Ωστόσο, στο μπάσκετ δεν φέρνει μόνο ένας τις επιτυχίες. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, η ΑΕΚ πρωταγωνιστούσε τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων.
Η αιχμή του δόρατός της, σαφώς, ήταν ο Γιώργος Αμερικάνος. Όμως, για να πραγματοποιήσει κάτι σπουδαίο η Ένωση, ο Παγκόσμιος χρειαζόταν συμπαραστάτες. Και εννοείται πως, για να γίνει αυτό που ακολούθησε, τους βρήκε.
Οι «κιτρινόμαυροι», αποτελούμενοι από παίκτες όπως ο Τρόντζος, ο Μόσχος -απεβίωσε λίγο πριν το έπος του ’68, ταλαιπωρούμενος από την επάρατο νόσο-, ο Ζούπας και ο Αμερικάνος, προϊδέαζαν το φιλοθεάμον κοινό για ό,τι έμελλε να συμβεί.
Το ’66 πραγματοποίησαν μια θεαματική πορεία, αλλά στο τέλος λύγισαν. Η ήττα στον ημιτελικό του Final Four της Ιταλίας του Κυπέλλου Πρωταθλητριών από τη Σλάβια Πράγας μπορεί να τους γέμισε πικρία για το αποτέλεσμα, όμως δεν τους πτόησε.
Και η απόδειξη ήρθε μόλις δύο χρόνια μετά. Τότε που το ελληνικό μπάσκετ πέρασε τις πύλες του πάνθεον της Ευρώπης.
Αφού πρώτα ο Δικέφαλος ξεπεράσει σε διπλά παιχνίδια τα εμπόδια της KAS Βιτόρια, της Άντερλεχτ και, στους «4», της Βαρέζε, φτάνει η στιγμή του θρυλικού τελικού του Κυπέλλου Κυπελλούχων, ξανά απέναντι στη Σλάβια Πράγας.
Η διαφορά σε σχέση με την προ διετίας αναμέτρηση κόντρα στους Τσεχοσλοβάκους; Ο τόπος τέλεσης του αγώνα.
Το Καλλιμάρμαρο φιλοξενεί το μεγάλο παιχνίδι και 80.000 φίλαθλοι -προσέλευση ρεκόρ σε μπασκετικό αγώνα, επιβεβαιωμένο από τα Ρεκόρ Γκίνες- της ΑΕΚ πλημμυρίζουν τις κερκίδες.
Ο αγώνας τελειώνει, η ελληνική ομάδα νικά 89-82, με τον Αμερικάνο να πετυχαίνει 29 πόντους. Τους πάτησε. Ο κόσμος πανηγυρίζει και η ιστορία του γαλανόλευκου μπάσκετ γράφεται στη βίβλο της Γηραιάς Ηπείρου από έναν Παγκόσμιο.
Η Εθνική Ελλάδος και η Μικτή Κόσμου
Η συνεισφορά του δεν περιορίστηκε μόνο σε διασυλλογικό επίπεδο. Ο Αμερικάνος φόρεσε το εθνόσημο επί σειρά ετών, συμμετέχοντας με την Εθνική στα Ευρωμπάσκετ του 1961 (17η θέση) και του 1965 (8η θέση), όντας ο πρώτος σκόρερ της και στα δύο τουρνουά, έχοντας 15,2 και 17,4 πόντους μέσο όρο, αντίστοιχα.
Ακόμα, με τη γαλανόλευκη αγωνίστηκε στους Μεσογειακούς Αγώνες το 1967, στα Προολυμπιακά Τουρνουά του 1960 και του 1964 και στα Βαλκανικά Πρωταθλήματα των 1962, 1964, 1967 και 1969.
Μπορεί να μην κατέκτησε κάποιον τίτλο με το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα, ωστόσο αυτός και οι συμπαίκτες του έβαλαν τα θεμέλια της εδραίωσης της Ελλάδας στον διεθνή μπασκετικό χάρτη.
Το προσωνύμιό του δε, το εμπνεύστηκε ο κόσμος από τη μεγάλη διάκριση της συμμετοχής του στη Μικτή Κόσμου.
Οι τίτλοι, οι προσωπικές διακρίσεις και το τέλος
Ο άνθρωπος για τον οποίο η Ένωση απέσυρε τον αριθμό 10 και κρέμασε τη φανέλα του στην οροφή της SUNEL Arena, κατέκτησε τα πάντα με την ΑΕΚ. Προερχόμενος από τη ΧΑΝ Νίκαιας, πανηγύρισε έξι πρωταθλήματα Ελλάδας (1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1970), ενώ αναδείχθηκε δύο φορές πρώτος σκόρερ του ελληνικού πρωταθλήματος (1965, 1968).
Και βέβαια, σήκωσε ψηλά στον αέρα το Κύπελλο Κυπελλούχων το 1968.
Στους «κιτρινόμαυρους» παρέμεινε 16 χρόνια, όταν και το 1975 μεταπήδησε στον Απόλλωνα Πατρών. Μετά το τέλος της καριέρας του, μη θέλοντας να αφήσει τα παρκέ, διετέλεσε προπονητής της αχαϊκής ομάδας, του Αιγαλέου, καθώς και της αγαπημένης του ΑΕΚ.
Ο Γιώργος Αμερικάνος, τον Οκτώβρη του 2013, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 71 ετών, μετά από τρία χρόνια σοβαρών προβλημάτων υγείας, λόγω διπλού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Ο Παγκόσμιος που έβαλε το ελληνικό μπάσκετ στον ευρωπαϊκό χάρτη. Ο Γιώργος Αμερικάνος και η ανιδιοτελής του αγάπη για την πορτοκαλί σφαίρα. Το αναπόσπαστο κομμάτι της αθλητικής μας ιστορίας.