Το ελληνικό ποδόσφαιρο μπορεί να μη φημίζεται για τη μεγάλη παραγωγή ημεδαπών παικτών, αλλά ανά καιρούς ανακαλύπτονται… διαμαντάκια που η λάμψη τους εκθαμβώνει όλη την υφήλιο. Κάτι που επιβεβαιώνεται περίτρανα στις μέρες μας.
Οι ταλαντούχοι συντοπίτες μας, όπως οι Καρέτσας, Παυλίδης, Τζόλης, Κωνσταντέλιας, αγωνίζονται στο κορυφαίο επίπεδο, σε αστραφτερά γήπεδα, μαζί και ενάντια στους καλύτερους.
Οι μάγοι της ασπρόμαυρης… θεάς πάντα γοητεύουν το φιλοθεάμον κοινό. Ανέκαθεν το πάθιαζαν. Πόσω μάλλον όταν έχουν και την ίδια υπηκοότητα. Και παλαιότερα αρκετοί αρτίστες του αθλήματος πρωταγωνιστούσαν στις μεγάλες σκηνές, φωτίζοντας τα πρόσωπα των γαλανόλευκων φιλάθλων με τις ενέργειές τους.
Καλλιτέχνες πέρασαν πολλοί. Χορευτής, όμως, μόνο ένας. «Νουρέγιεφ της μπάλας» αποκαλείτο. Γιατί; Οι κινήσεις του κορμού του σώματός του έδεναν αρμονικά με εκείνες των ποδιών, συγκρατώντας ταυτόχρονα την αγαπημένη του σφαίρα.
Δεν περπατούσε. Πετούσε. Ή μάλλον βάδιζε στις μύτες, όπως ο θρυλικός χορευτής του ρωσικού μπαλέτου. Μόνο που αντί για πουέντ φορούσε τα σκληρά δερμάτινα παπούτσια με τις τάπες.
Σαν σήμερα (17/10/1991) ο Βασίλης Χατζηπαναγής αγωνίστηκε για τελευταία φορά με τα χρώματα του Ηρακλή. Τούτη την ημέρα συμπληρώνονται 25 χρόνια από το φιλικό που οργάνωσε ο «Γηραιός» για να τιμήσει τον δικό του ήρωα. Ο ποδοσφαιρικός βίος του «Βάσια». Η Σοβιετική Ένωση, ο Ηρακλής και η Εθνική Ελλάδος.
Τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα, ο ερχομός του στον Ηρακλή και η κρούση του Ολυμπιακού
Γεννημένος και μεγαλωμένος -από Έλληνες γονείς- στην Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν, ο Χατζηπαναγής ξεχώριζε με την ικανότητά του στο ποδόσφαιρο. Ωστόσο, για να εξασκήσει και να ασχοληθεί με το πηγαίο του ταλέντο, χρειαζόταν στα 17 του χρόνια να αλλάξει υπηκοότητα και να πάρει εκείνη της ΕΣΣΔ.
Τότε, στο σοβιετικό πρωτάθλημα, αλλά και στην εθνική ομάδα της χώρας ήταν απαράβατος κανόνας να αγωνίζονται μόνο ημεδαποί παίκτες. Ο πατέρας του και η μητέρα του, λοιπόν, συνηγόρησαν να πολιτογραφηθεί Ρώσος. Αγωνίστηκε τόσο στα αναπτυξιακά κλιμάκια της ομάδας του κομμουνιστικού κράτους όσο και στην Παχτακόρ, σύλλογο της πόλης του.
Διέπρεψε. Βέβαια, η προβολή τότε δεν ήταν μεγάλη και η υπόλοιπη Ευρώπη καθώς και η Ελλάδα δεν γνώριζαν ακόμη τον «Νουρέγιεφ της μπάλας».
Για να είμαστε ακριβείς, ένας σύλλογος της Αττικής κάτι έμαθε. Ο Ολυμπιακός εντόπισε τον Βάσια και κινήθηκε για την απόκτησή του. Ωστόσο, οι ενέργειές του δεν καρποφόρησαν. Οι ερυθρόλευκοι έστειλαν τηλεγράφημα στην ομοσπονδία της ΕΣΣΔ, πως θέλουν να τον αποκτήσουν. Η είδηση έφτασε μέχρι και τον παίκτη.
Η μεταγραφή, όμως, δεν κατέστη εφικτή και ο λόγος ήταν απλός: Το τότε καθεστώς των Σοβιετικών δεν επέτρεπε οποιαδήποτε αγοραπωλησία για ποδοσφαιριστές. Εντούτοις, τον Νοέμβριο του 1975 όλα άλλαξαν. Τότε ήταν, που ο πρόεδρος του Ηρακλή τον έφερε στην Ελλάδα.
Η μπλε κάρτα, το Κύπελλο του ’76
Ο Νίκος Ατματζίδης, που έφερε τα ηνία του «Γηραιού» εκείνη την περίοδο, έκανε τα πάντα για να επαναπατρίσει τον Βάσια. Αφού πρώτα έπεισε τους Σοβιετικούς για τη μετακίνηση του παίκτη στον Ηρακλή, εκτέλεσε όλες τις απαραίτητες διεργασίες που υπέβαλλε τότε η UEFA. Έβγαλε στον Χατζηπαναγή μπλε κάρτα και, με τη βοήθεια του Ερυθρού Σταυρού, τον έφερε στη χώρα μας.
Αργότερα, όταν οι Θεσσαλονικείς έδωσαν φιλικό με τη Ντιναμό Κιέβου, ο ισχυρός άνδρας των «κυανόλευκων» ζήτησε τη γνώμη ενός Ρώσου δημοσιογράφου για τον «Νουρέγιεφ της μπάλας». Εκείνος του απάντησε ότι ίσως είναι το κορυφαίο ταλέντο του σοβιετικού ποδοσφαίρου, αλλά και ότι έχει ελαττώματα.
Πιο συγκεκριμένα, του είπε πως έχει εμμονή με τις ντρίμπλες. Πως, και αν έχει περάσει όλη την ομάδα, θα γυρίσει να το ξανακάνει. Αλήθεια, αυτό είναι αδυναμία ή χάρισμα; Τροφή για σκέψη…
Στο δια ταύτα τώρα. Το αστέρι της συμπρωτεύουσας δεν συνέλεξε ποικίλους τίτλους, μόλις δύο. Το βαλκανικό Κύπελλο συλλόγων το ’85 και ένα εγχώριο τρόπαιο. Και μάλιστα το πρώτο το σήκωσε στην αρχή της θητείας του στους «Ηρακλειδείς». Το ’76 ο «Γηραιός», στη Νέα Φιλαδέλφεια, κατέκτησε το πρώτο του τρόπαιο, το Κύπελλο Ελλάδος.
Αντίπαλός του ήταν ο Ολυμπιακός. Ο αγώνας; Περιπετειώδης. Το παιχνίδι ολοκληρώθηκε ισόπαλο 2-2. Η παράταση επίσης. Συνολικό σκορ 4-4, με τον Χατζηπαναγή να σκοράρει από μία φορά σε κανονική διάρκεια και έξτρα ημίωρο. Οι δύο ομάδες οδηγήθηκαν στα πέναλτι.
Ψυχραιμότεροι και θριαμβευτές αποδείχθηκαν οι «κυανόλευκοι». Ο «Νουρέγιεφ της μπάλας» χόρευε και ο «Γηραιός» μεγάλωνε…
Τα ανεκπλήρωτα όνειρα
Στον Ηρακλή λατρεύτηκε. Την Ελλάδα τη μάγεψε. Το ταλέντο του τόσο δυσθεώρητο που δεν το χωρούσε κανένα σύνορο. Απόδειξη; Η κλήση του στη μεικτή κόσμου. Ταξίδεψε έως την άλλη πλευρά του Ατλαντικού για να αγωνιστεί πλάι στους κορυφαίους. Οι συμπαίκτες του; Μπεκενμπάουερ, Μάγκατ, Κέμπες, Κρολ, Κίγκαν και πολλοί ακόμη. Τον είδαν άπαντες. Οι προτάσεις από το εξωτερικό ήρθαν.
Ο «Γηραιός», όμως, δεν τον έδινε. Το όνειρό του να αγωνιστεί στο υψηλότερο επίπεδο, ναυάγησε. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πίκρα του δεν ήταν αυτή. Ποια ήταν; Να φορέσει τη φανέλα με το εθνόσημο στο στήθος. Ήθελε να γίνει μέλος της Εθνικής Ομάδας, αλλά αυτό δεν συνέβη ποτέ. Οι κανονισμοί της FIFA ήταν ρητοί. Παίκτης ο οποίος έχει παίξει με μία χώρα δεν μπορεί να το πράξει και με άλλη.
Ο «Βάσια» είχε πραγματοποιήσει ποικίλες συμμετοχές με τη Σοβιετική Ένωση. Τι κι αν ήταν Έλληνας, δεν γινόταν να τιμήσει τη γαλανόλευκη. Παρ’ όλα αυτά, ο Αλκέτας Παναγούλιας, προπονητής του τότε αντιπροσωπευτικού μας συγκροτήματος, του έδωσε την ευκαιρία να αγωνιστεί σε φιλικό αγώνα ενάντια στην σπουδαία τότε Πολωνία. Αυτός ίσως ήταν ο μεγαλύτερος καημός του, όπως και όλων των Ελλήνων.
Το τελευταίο του επίσημο παιχνίδι και το αντίο του κόντρα στους καλύτερους
Μετά από μία άκρως επιτυχημένη πορεία στον Ηρακλή, το τελευταίο επίσημο παιχνίδι του με τα «κυανόλευκα» έμελλε να είναι εκείνο απέναντι στη Βαλένθια, για το Κύπελλο UEFA. Στις 19 Σεπτεμβρίου 1990, ο «Γηραιός» υποδέχθηκε τους Ισπανούς στο Καυτανζόγλειο, με τις δύο ομάδες να μένουν στο 0-0. Κανείς, όμως, δεν γνώριζε πως εκείνη θα ήταν η τελευταία επίσημη εμφάνιση του Βασίλη Χατζηπαναγή.
Κι όμως, στον επαναληπτικό της Ισπανίας, ο «Νουρέγιεφ της μπάλας» δεν αγωνίστηκε. Στο «Λουίς Καζανόβα», ο «Γηραιός» ηττήθηκε με 2-0 στην παράταση και αποκλείστηκε από τη συνέχεια της διοργάνωσης. Ο λόγος της απουσίας του Χατζηπαναγή παραμένει ένα ερώτημα που συνοδεύει εκείνη την περίοδο της καριέρας του.
Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, ο Βάσια ανακοίνωσε την απόσυρσή του από την ενεργό δράση. Οι «κυανόλευκοι», θέλοντας να τιμήσουν τον σπουδαιότερο ποδοσφαιριστή της ιστορίας τους, διοργάνωσαν, σε συνεννόηση μαζί του, ένα φιλικό παιχνίδι με επίλεκτους του ελληνικού πρωταθλήματος. Μάλιστα, την επιλογή των ποδοσφαιριστών που θα συμμετείχαν την επιμελήθηκε ο ίδιος ο Χατζηπαναγής. Ο Ηρακλής και ο Βάσια νίκησαν 6-5.
Ήταν το αντίο ενός ξεχωριστού ποδοσφαιριστή. Ο «Νουρέγιεφ της μπάλας» επέστρεψε στη σκηνή για μία τελευταία παράσταση. Το ακροατήριο, τεράστιο και ενθουσιώδες. Οι αντίπαλοί του, κορυφαίοι.
Όσον αφορά στην υπόκλισή του;
Συγκινητική.