Ενώ η Κύπρος εξακολουθεί να αναμένει την ολοκλήρωση του τερματικού εισαγωγής φυσικού αερίου στο Βασιλικό, η συζήτηση για τις κρυογενικές προδιαγραφές της προβλήτας δημιουργεί νέα ερωτήματα για τις προτεραιότητες, το κόστος και το χρονοδιάγραμμα του έργου.
Την ώρα που η Κύπρος αναμένει την ολοκλήρωση του πολύπαθου έργου στο Βασιλικό, προκειμένου να καταστεί επιτέλους δυνατή η εισαγωγή φυσικού αερίου στον τόπο, φαίνεται πως στο όλο εγχείρημα εξακολουθούν να υπεισέρχονται ζητήματα που περιπλέκουν τον σχεδιασμό και δημιουργούν πρόσθετους προβληματισμούς ως προς την πορεία υλοποίησής του.
Ένα από αυτά αφορά τις κρυογενικές προδιαγραφές της προβλήτας, ένα ζήτημα που είχε προκαλέσει διαφωνίες κατά την προηγούμενη φάση του έργου και το οποίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της προσπάθειας ολοκλήρωσης των εγκαταστάσεων μέσω του νέου διαγωνισμού των €180 εκατομμυρίων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία το ζητούμενο είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών και η αποφυγή νέων καθυστερήσεων, η συζήτηση για την κρυογενική διαμόρφωση της προβλήτας εγείρει σίγουρα ερωτήματα.
Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι κατά πόσο η Κύπρος θα πρέπει να διαθέτει στο μέλλον ενεργειακές υποδομές με διευρυμένες δυνατότητες. Είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη επιλογή είναι απαραίτητη σήμερα, όταν η χώρα εξακολουθεί να στερείται της βασικής υποδομής για την οποία σχεδιάστηκε το έργο: Ενός λειτουργικού τερματικού εισαγωγής φυσικού αερίου.
Και κυρίως, γιατί το ζήτημα του κρυογενικού βρίσκεται στο προσκήνιο σε αυτή τη φάση, ποια αναγκαιότητα εξυπηρετεί και κατά πόσο ενδέχεται να επηρεάσει το κόστος και τον χρόνο ολοκλήρωσης;
Πρόκειται για ερωτήματα που αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι η Κύπρος απέχει ακόμη από το στάδιο της εμπορικής εξαγωγής φυσικού αερίου από τα δικά της κοιτάσματα, ενώ η ολοκλήρωση του τερματικού εισαγωγής παραμένει σε εκκρεμότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανακύπτει και ένα ουσιαστικό τεχνικό ζήτημα: Κατά πόσο η προβλήτα, στη σημερινή της κατάσταση, μπορεί να υποστηρίξει τις επιδιωκόμενες κρυογενικές δυνατότητες ή εάν θα απαιτηθούν εκτεταμένες παρεμβάσεις, ακόμη και νέες κατασκευές.
Εξίσου σημαντικό είναι να διευκρινιστεί εάν οι σχετικές εργασίες περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό των €180 εκατομμυρίων ή εάν υπάρχει ενδεχόμενο πρόσθετων οικονομικών επιβαρύνσεων. Ως γνωστόν, στις 30 Ιουλίου 2026 προκηρύχθηκε ο νέος διαγωνισμός E.013-2026 για την ολοκλήρωση του LNG Import Terminal στην περιοχή Βασιλικού, με εκτιμώμενη αξία €180 εκατομμύρια. Η διαδικασία είναι κλειστή και περιλαμβάνει στάδιο προεπιλογής. Η προθεσμία για τις αιτήσεις συμμετοχής έληξε στις 9 Σεπτεμβρίου, ενώ στα στοιχεία της διαδικασίας καταγράφεται η 11η Ιανουαρίου 2027 ως καταληκτική ημερομηνία για αποστολή των προσκλήσεων προς τους υποψηφίους που θα περάσουν στο επόμενο στάδιο. Η προβλεπόμενη διάρκεια της νέας σύμβασης είναι δύο χρόνια.
Αυτοψία στο Βασιλικό και αναζήτηση χρονοδιαγράμματος
Η πραγματική κατάσταση του έργου βρέθηκε εκ νέου στο επίκεντρο στις 15 Σεπτεμβρίου, όταν η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ενέργειας πραγματοποίησε επίσκεψη στις εγκαταστάσεις.
Στην αυτοψία συμμετείχαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Ενέργειας, της ΔΕΦΑ, της ΕΤΥΦΑ και της ΑΗΚ, με τους βουλευτές να ζητούν σαφείς απαντήσεις για τις εργασίες που απομένουν, το συνολικό κόστος και, κυρίως, το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης και λειτουργίας.
Σε κάθε περίπτωση, η επαναφορά ενός ζητήματος που είχε αποτελέσει σημείο αντιπαράθεσης στο παρελθόν δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο οι επιλογές που εξετάζονται σήμερα υπηρετούν την ανάγκη ταχείας ολοκλήρωσης του έργου ή ενδέχεται να ανοίξουν έναν νέο κύκλο τεχνικών και οικονομικών εκκρεμοτήτων.
Σημειώνεται ότι η Cyprus Times αποτάθηκε στην αρμόδια για το έργο αρχή, που είναι η ΕΤΥΦΑ, ωστόσο μας αναφέρθηκε ότι δεν θα υπάρξει κάποιο σχόλιο επί του θέματος.