Την απόλυτη στήριξή τους σε Αθήνα και Λευκωσία εξέφρασαν χθες οι Βρυξέλλες στον απόηχο της αιφνίδιας έγκρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου και από την πλευρά της Βεγγάζης.
Σε κοινή ανακοίνωση, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασαν τη βαθιά λύπη τους για την εξέλιξη, θυμίζοντας πως η θέση της ΕΕ σε αυτό το ζήτημα διατυπώθηκε ξεκάθαρα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.
«Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη. Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο», τόνισε η ευρωπαϊκή ηγεσία, επισημαίνοντας τη θέση της «κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη».
Παράλληλα, η Αθήνα, με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, απέρριπτε την έγκριση του «ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών» από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, δηλώνοντας πως η εν λόγω απόφαση «δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής».
Στον απόηχο της χθεσινής εξέλιξης, που από την ελληνική πλευρά ερμηνεύεται σαφώς ως αρνητική, από τον υπουργό Εξωτερικών διεξάγεται ήδη μαραθώνιος επαφών προκειμένου να ενημερωθούν εταίροι και σύμμαχοι της χώρας με ειδικά συμφέροντα στην περιοχή (ΕΕ, ΗΠΑ, Αίγυπτος, Ισραήλ, Κύπρος, ΗΑΕ κ.ά.).
Στις σχετικές διαβουλεύσεις Γεραπετρίτη με Κόμπο και Αμπντελάτι, η Ελλάδα μέχρι στιγμής αναδεικνύει τους κινδύνους που επιφυλάσσει η συγκεκριμένη κίνηση για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο – με την περιφερειακή ασφάλεια να αποτελεί μείζονα προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, που έχουν πολλαπλά συμφέροντα στην περιοχή. Η ελληνική διπλωματία διεμήνυσε πως «θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων», με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται. Παράλληλα, με δική του ανακοίνωση, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ισχυριζόταν πως με φόντο την έγκριση του τουρκολιβυκού η Αγκυρα εργάζεται «για τη διασφάλιση της σταθερότητας και της ειρήνης στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου».
Την ίδια ώρα, και ενώ η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου και από την πλευρά της Βεγγάζης σημειώθηκε τη στιγμή που στη Δυτική Λιβύη πραγματοποιούσε επίσκεψη ο διοικητής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν, αποδεικνύεται πως η πρόσφατη «εκπαραθύρωση» του Αγκίλα Σάλεχ από επικεφαλής της Βουλής των Αντιπροσώπων και η αντικατάστασή του από τον Αλ Σαλχίν Αμπντελναμπί αλ Ομπεϊντί, που είχε διατελέσει και πρόεδρος επιτροπής τουρκολιβυκής φιλίας, ήταν καθοριστικές. Πληροφορίες, εξάλλου, όλο το τελευταίο διάστημα έκαναν λόγο για ασφυκτικές τουρκικές πιέσεις προς την Ανατολική Λιβύη προκειμένου να φέρει προς κύρωση το τουρκολιβυκό μνημόνιο, κάτι που εν τέλει συνέβη κατά την πρώτη συνεδρίαση του Σώματος υπό τον νέο πρόεδρο.
Εντονες αντιδράσεις από ΠΑΣΟΚ και Σαμαρά
Για τη χθεσινή εξέλιξη, σφοδρές ήταν οι αντιδράσεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, με τον Αντώνη Σαμαρά να αναφέρει ότι «εκθέτουν ανεπανόρθωτα» τον υπουργό Εξωτερικών «που πρόσφατα διαβεβαίωνε για το ακριβώς αντίθετο» και «εκθέτουν και τον Πρωθυπουργό που συμφωνεί σε όλα μαζί του, αντί να τον έχει ήδη αποπέμψει».
Το ΠΑΣΟΚ σχολίασε πως η έγκριση του τουρκολιβυκού έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης για θετική κατεύθυνση στις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη για ΑΟΖ, ενώ ο ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου γνωστοποίησε πως θα ζητήσει την παύση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων από την ΕΕ σε Τουρκία και Λιβύη.