Με το βλέμμα στραμμένο στις αγορές πετρελαίου, η κυβέρνηση ανοίγει αυτή την εβδομάδα διπλό μέτωπο απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια. Το πρώτο στην Αθήνα, με τις ανακοινώσεις της Τετάρτης για παρεμβάσεις στο πετρέλαιο θέρμανσης, στο επίδομα θέρμανσης και στο πετρέλαιο κίνησης.
Το δεύτερο, αμέσως μετά, στις Βρυξέλλες, όπου στη Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη και την Παρασκευή θα βρεθεί στο τραπέζι η ελληνική διεκδίκηση για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στις υψηλές τιμές της ενέργειας. Η Αθήνα επιχειρεί να εξασφαλίσει έναν πρόσθετο διάδρομο για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα.
Τα μέτρα για τα καύσιμα και το επίδομα θέρμανσης που θα ανακοινωθούν μεθαύριο κινούνται εντός των δημοσιονομικών ορίων ενώ έχουν εξασφαλιστεί «εφεδρείες» ύψους 400 εκατ. ευρώ. Περίπου 200 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε ετοιμότητα για να διατεθούν άμεσα έως το τέλος του 2026 και άλλα 200 εκατ. ευρώ θα μπουν σε «κουμπαρά» ως πρόσθετο αποθεματικό για το 2027, ώστε να καλύψουν ενδεχόμενες ανάγκες από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο.
Τι προβλέπεται
Για το πετρέλαιο θέρμανσης, το ύψος της κρατικής παρέμβασης απευθείας στην αντλία αναμένεται να «κλειδώσει» αύριο, ανάλογα με τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και την τιμή του Brent. Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου να διαμορφωθεί χαμηλότερα από 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο έκλεισε η περσινή περίοδος. Στο τραπέζι βρίσκονται τρία βασικά σενάρια. Το ηπιότερο προβλέπει τιμή 1,71 ευρώ, με επιδότηση 25 λεπτών, εκ των οποίων τα 15 λεπτά από τον προϋπολογισμό και τα 10 από τα διυλιστήρια. Το δεύτερο κατεβάζει την τιμή σε 1,61 ευρώ, με συνολική ενίσχυση 35 λεπτών ενώ το πιο ακριβό δημοσιονομικά σενάριο οδηγεί σε 1,41 ευρώ, απαιτώντας συνολική επιδότηση 55 λεπτών από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Επίδομα θέρμανσης
Για το επίδομα θέρμανσης, το οποίο αφορά περίπου 1,2 εκατ. νοικοκυριά, ο σχεδιασμός προβλέπει οριζόντια αύξηση της ενίσχυσης, πιθανόν κατά 20%, χωρίς αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια και στον αριθμό των δικαιούχων. Τα ποσά θα συνεχίσουν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Η μάχη στις Βρυξέλλες
Η ενέργεια βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των ευρωπαίων ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Πέμπτης και της Παρασκευής, μαζί με την ανταγωνιστικότητα και την «προσιτότητα» αγαθών και υπηρεσιών.
Η πρόταση της Ελλάδας και της Ιταλίας για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια φαίνεται να κερδίζει σταδιακά έδαφος στην Ευρώπη, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των κρατών-μελών που αντιμετωπίζουν θετικά τη δυνατότητα λήψης προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνεδρίαση του Eurogroup της περασμένης Πέμπτης η ελληνική πλευρά διαπίστωσε ότι διευρύνεται ο κύκλος των χωρών που στηρίζουν τις θέσεις Αθήνας και Ρώμης για μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων, καθώς οι υψηλές τιμές στα καύσιμα και γενικότερα στην ενέργεια εξακολουθούν να πιέζουν τα διαθέσιμα εισοδήματα και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πηγαίνει στις Βρυξέλλες έχοντας ήδη στις αποσκευές του την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής, η οποία δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να προχωρήσει σε πρόσθετες επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας ύψους σχεδόν 1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Η Αθήνα επιχειρεί να πατήσει πάνω σε αυτή την απόφαση και να πάει τη συζήτηση ένα βήμα παραπέρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος είναι να ανοίξει η δυνατότητα ώστε ένα μέρος από το 1 δισ. ευρώ της ενεργειακής ρήτρας να μπορεί να αξιοποιηθεί για προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πιέζονται από το υψηλό ενεργειακό κόστος.