Από την πλήρη απόσυρση της διάταξης έως την εφαρμογή της με αλλαγές και διορθώσεις κινούνται οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί στη δημόσια διαβούλευση για την κατάργηση των μετρητών στις παραδόσεις δεμάτων με αντικαταβολή μέσω courier.
Τα σχόλια στα επίμαχα άρθρα του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχουν ξεπεράσει τα 150 με πολίτες, ιδιοκτήτες ηλεκτρονικών καταστημάτων και επιχειρήσεις ταχυμεταφορών να εκφράζουν διαφορετικές απόψεις για τη ρύθμιση. Μάλιστα, δύο διαφορετικές γραμμές διαμορφώνονται ακόμη και μεταξύ των εταιρειών courier καθώς ορισμένες ζητούν την πλήρη απόσυρσή της κάνοντας λόγο για επιπτώσεις στον τζίρο και την απασχόληση ενώ άλλες τάσσονται υπέρ της κατάργησης των μετρητών αναδεικνύοντας τα οφέλη για τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την ασφάλεια των συναλλαγών.
Συγκεκριμένα στο επίκεντρο βρίσκονται τα άρθρα 299 και 300 του πολυνομοσχεδίου τα οποία προβλέπουν ότι οι αντικαταβολές θα εξοφλούνται αποκλειστικά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο, ανεξαρτήτως ποσού, ενώ στις εταιρείες courier που θα δέχονται μετρητά θα επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής.
Οι υποστηρικτές του μέτρου εκτιμούν ότι θα περιορίσει τη φοροδιαφυγή και τον αθέμιτο ανταγωνισμό ενώ όσοι αντιδρούν κάνουν λόγο για περιορισμό των επιλογών των καταναλωτών, επιβάρυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αποκλεισμό πολιτών που δεν χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
Τα e-shop
Ιδιοκτήτες ηλεκτρονικών καταστημάτων βλέπουν θετικά τη ρύθμιση, επισημαίνοντας ότι η αντικαταβολή δεν καταργείται, καθώς ο καταναλωτής θα εξακολουθεί να πληρώνει κατά την παραλαβή του δέματος, αλλά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο. Μάλιστα, ιδιοκτήτης e-shop αναφέρει ότι περίπου ένα στα πέντε δέματα που αποστέλλει με αντικαταβολή επιστρέφει απαράδοτο, επιβαρύνοντας την επιχείρηση με μεταφορικά, κόστος συσκευασίας και χαμένο χρόνο. Εκτιμά ότι το μέτρο θα περιορίσει τις επιπόλαιες παραγγελίες. Άλλοι επαγγελματίες θεωρούν ότι θα προστατεύσει τις νόμιμες επιχειρήσεις από πωλητές που δραστηριοποιούνται κυρίως μέσω κοινωνικών δικτύων χωρίς να αποδίδουν ΦΠΑ.
Οι πολίτες
Στον αντίποδα, πολίτες ζητούν να διατηρηθεί η δυνατότητα πληρωμής με μετρητά.
«Επιθυμώ να μπορώ να πληρώνω και με μετρητά» αναφέρεται χαρακτηριστικά σε ένα από τα σχόλια. Οι ενστάσεις επικεντρώνονται στην πλήρη απαγόρευση ακόμη και για αγορές των 5, 10 ή 20 ευρώ, με αναφορές στους ηλικιωμένους, στους οικονομικά ασθενέστερους και σε όσους δεν διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό. Όπως υποστηρίζουν, η χρήση μετρητών δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη φοροδιαφυγής.
Οι εταιρείες courier
Την απόσυρση των άρθρων 299 και 300 ζητούν επιχειρήσεις ταχυμεταφορών προειδοποιώντας για επιπτώσεις στον τζίρο, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην απασχόληση. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται, η αντικαταβολή αντιπροσωπεύει πάνω από το 40% των ηλεκτρονικών αγορών με την ετήσια αξία των συναλλαγών να εκτιμάται σε 3 έως 5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 70%-75% εξοφλείται με μετρητά.
Παράλληλα, καταγγέλλουν άνιση μεταχείριση καθώς ο καταναλωτής θα μπορεί να πληρώνει με μετρητά στο φυσικό κατάστημα αλλά όχι όταν παραλαμβάνει το ίδιο προϊόν μέσω courier. Προτείνουν, αντί της ειδικής απαγόρευσης, οριζόντια μείωση του γενικού ορίου πληρωμών με μετρητά στις λιανικές συναλλαγές από τα 500 στα 300 ευρώ, ώστε να ισχύουν ενιαίοι κανόνες για όλη την αγορά.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι αντιδράσεις για τα πρόστιμα. Για αντικαταβολή 200 ευρώ που θα πληρωθεί με μετρητά η εταιρεία courier θα επιβαρύνεται με πρόστιμο 400 ευρώ, παρότι η αμοιβή της για τη μεταφορά περιορίζεται σε λίγα ευρώ. Οι επιχειρήσεις χαρακτηρίζουν δυσανάλογο το πρόστιμο τονίζοντας ότι δεν είναι οι πωλητές των προϊόντων αλλά απλώς εισπράττουν και αποδίδουν χρήματα για λογαριασμό τρίτων.
Η αντίθετη άποψη
Στην άλλη πλευρά βρίσκεται μεγάλη εταιρεία ταχυμεταφορών, η οποία υποστηρίζει τη διατήρηση της διάταξης αλλά με διορθώσεις, εκτιμώντας ότι η κατάργηση των μετρητών θα μειώσει το λειτουργικό κόστος και τους κινδύνους κλοπών, απωλειών και υπεξαιρέσεων. Όπως επισημαίνει, η καθημερινή συγκέντρωση, καταμέτρηση, φύλαξη και μεταφορά χρημάτων επιβαρύνει σημαντικά τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, ζητεί μεταβατική περίοδο για την προσαρμογή των συστημάτων πληρωμών, ενιαίους κανόνες για όλους όσοι εισπράττουν αντικαταβολές, σαφή διαχωρισμό των ευθυνών των courier από τις φορολογικές υποχρεώσεις των εμπόρων και αναλογικότερα πρόστιμα, με πρόβλεψη για περιπτώσεις τεχνικής αδυναμίας ηλεκτρονικής πληρωμής.
Οι αντιδράσεις έχουν οδηγήσει το οικονομικό επιτελείο στην επανεξέταση της ρύθμισης, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται τελικά να αποσυρθεί από το νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή.