Οι σκηνές των διαμαρτυρόμενων φοιτητών στο Σύνταγμα αυτές τις ημέρες ήλθαν να κινήσουν ένα ζωντανό διάβημα: η στέγαση (υψηλά ενοίκια) αρχίζει να γίνεται πολυτέλεια. Συζητείται στα λαϊκά και μη σπίτια. Και επίσης κυκλώνει το πολιτικό σκηνικό. Το όλο θέμα ούτε ανεδαφικό είναι, ούτε σε μια σφαίρα βερμπαλισμού μιας φοιτητικής τελετουργίας. Είναι εδώ και σαν φάντασμα πετάει πάνω από την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Πάμε έξω. Μια έξωση στην Ισπανία έμελλε να γίνει η θρυαλλίδα για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες για τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Η 87χρονη συνταξιούχος Μαρικάρμεν Αμπασκάλ – που τελικά πέθανε – έγινε η γυναίκα σύμβολο ενός κινήματος για το στεγαστικό όταν κινδύνευσε να χάσει την ενοικιαζόμενη στέγη της. Το θέμα απασχολεί όλες τις χώρες με διαφορετικό τρόπο και όρους αναπλαισίωσης και αντιμετώπισης.
Πάμε μέσα. Η δημοσκόπηση της εβδομάδας (Metron Analysis για το Meganews 104,6) δείχνει το στεγαστικό πρόβλημα σε μείζον ζήτημα για τη νέα γενιά και τις οικογένειες, καθώς το 66% των πολιτών εκτιμά ότι οι συνθήκες εύρεσης στέγης και το ύψος των ενοικίων θα επιδεινωθούν ακόμη περισσότερο προσεχώς. Αυτό είναι ένα μη αμελητέο ποιοτικό στοιχείο. Είναι λογικό δε να αποκόπτεται από τα ευρύτερα θέματα της καθημερινότητας και να γίνεται όλο και πιο ζωηρό και κυρίαρχο. Τόσο που πλέον σταθερά περνάει από τη Βουλή και την τρέχουσα πολιτική αντιπαράθεση. Αριστερά και δεξιά. Η στέγη καταρχάς είναι μείζον πρόβλημα για την κυβέρνηση.
Το Μέγαρο Μαξίμου θεωρεί πως το όλο θέμα θα «γράψει» στην εθνική κάλπη. Και θέλει να το προλάβει και πρακτικά και πολιτικά. Ειδικές δε μετρήσεις φέρονται να επιβεβαιώνουν έναν ακόμη πονοκέφαλο: το στεγαστικό «γράφει» οριζόντια στο ακροατήριο της ΝΔ. Και στους νεαρούς ενήλικες (17-35) και στις πιο παραγωγικές ηλικίες (35-55). Και οριζόντια επίσης στο γενικό κοινό. Επιπροσθέτως, τα μέτρα που ως τώρα η κυβέρνηση έχει πάρει, δεν φαίνεται να έχουν επιδράσει με βάθος στην κοινωνία (π.χ. τα προγράμματα «Σπίτι μου» 1 ή 2). Να το πούμε σχηματικά. Το Μέγαρο Μαξίμου περισσότερο ανησυχεί από μια «κοινωνική αντιπολίτευση» με επίκεντρο το στεγαστικό και το εισόδημα (αλληλένδετα αυτά) παρά από έναν ιδιότυπο βερμπαλισμό της πολιτικής αντιπολίτευσης για το θέμα.
Σκανάρει παράλληλα τις κινητοποιήσεις των νέων σε Γαλλία, Αλβανία και Βέλγιο. Μπορεί και στις τρεις χώρες οι κινηματικές εκκινήσεις να είναι στην πρώτη τα αιτήματα μαθητών και στη δεύτερη και την τρίτη η λιτότητα αλλά και το αυξημένο κόστος σπουδών, όμως στο Μέγαρο Μαξίμου αντιλαμβάνονται πως συχνά τα αιτήματα ενοποιούνται και πως εύκολα μια σπίθα μπορεί να απλωθεί και εδώ. Στην Αθήνα εξάλλου οι φοιτητικές σκηνές που έχουν στηθεί στο Σύνταγμα έχουν αιχμή τις συνθήκες διαβίωσης και το κόστος των νέων. Καθόλου τυχαία μόνιμα στο τραπέζι του Πρωθυπουργού ανασχεδιάζονται μέτρα και τομές για τη στέγη. Η πιο νωπή πρόταση ανακοινώθηκε στο συνέδριο του Βήματος με τίτλο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη».
Εκεί ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατύπωσε μια ιδέα: «Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα είδος νέου προϊόντος για τον ιδιωτικό τομέα, που θα είναι ένα προϊόν «χτίσιμο για ενοικίαση», build-to-rent. Κάποια στιγμή πρέπει να θεσπίσουμε και κάποιου είδους πολιτική συμφωνία, αν θέλουμε να χτίσουμε περισσότερα, να δώσουμε κίνητρα, όπως να έχουμε κάποιο ύψος στα κτίριά μας, γιατί αυτή είναι μια πυκνοκατοικημένη πόλη, δεν έχουμε χώρο», σημείωσε. Υπογράμμισε δε πως οι κάλπες στην Ισπανία ήλθαν από την αποτυχία μιας σοσιαλιστικής κυβέρνησης – εννοώντας αυτή του Πέδρο Σάντσεθ. Κοιτώντας προς τα πίσω στα εγχώρια πολιτικά πράγματα, ήταν πάντως το ΠΑΣΟΚ που ανέδειξε ολοκληρωμένα το θέμα εδώ και παραπάνω από τρία χρόνια ενώ έχει καταθέσει ένα ολιστικό σχέδιο για το στεγαστικό με τίτλο «GenRent».
Στη Χαριλάου Τρικούπη επίσης ζυγίζουν το πρόβλημα ως καθοριστικό για την κοινωνική συνοχή αλλά και για τις εκλογικές εκβάσεις ασκώντας σκληρή κριτική στην κυβέρνηση πως απλώς διατηρεί τον ρόλο του «τροχονόμου» στην κρίση και με μέτρα που έχουν αποσπασματικό και ανεπαρκή χαρακτήρα. Κοιτώντας κάποιος ανεξάρτητος παρατηρητής την πολιτική σκηνή θα εντόπιζε πως σε πολλά σημεία η κριτική του ΠΑΣΟΚ για τη στέγη ταυτίζεται με αυτή που κάνει και η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Κι όμως εδώ, στον εξελισσόμενο ανταγωνισμό εντός Κεντροαριστεράς, η ματιά του κάθε κόμματος έχει πολλά διακριτά στοιχεία ενώ είναι παραπάνω από προφανές πως το προοδευτικό μπρα ντε φερ έχει να κάνει και με ποιος εκ των δύο (Ανδρουλάκης ή Τσίπρας) πείθει πιο ρεαλιστικά για το δικό του σχέδιο (και) στο θέμα της στέγης.
Για παράδειγμα ο Αλέξης Τσίπρας επιμένει στην έννοια της κοινωνικής αντιπαροχής. Ο Νίκος Ανδρουλάκης στα κλειστά ακίνητα που μπορούν να αξιοποιηθούν. Με βεβαιότητα πάντως και οι δύο τζογάρουν στη στέγη ως πολιτικό επίδικο που θα έλθει στην κάλπη και θα βαρύνει εκλογικές συμπεριφορές. «Στις επόμενες εκλογές το στεγαστικό θα είναι κεντρικό ζήτημα: Ή με τη Νέα Δημοκρατία και τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης ή με το ΠΑΣΟΚ για σύγχρονες λύσεις για τους πολλούς», ήταν η πιο πρόσφατη δήλωση του εκπρόσωπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστα Τσουκαλά. «Υπάρχει μία κουλτούρα ολόκληρη σε αυτή την κυβέρνηση. Δηλαδή φαίνεται ότι το κράτος έχει αποσυρθεί συνολικά από τον ρυθμιστικό του ρόλο. Ακόμα και δεξιοί ψηφοφόροι πιστεύουν ότι το κράτος πρέπει να μπορεί να εποπτεύει, να οριοθετεί, να θέτει τους κανόνες, να παρεμβαίνει» είπε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛAΣ Θεώνη Κουφονικολάκου (Meganews). H στέγη ως πολιτικό τρόπαιο είναι εδώ.