Συναγερμός στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μετά τις δηλώσεις Τραμπ για μια ευρύτερη συμφωνία με τη Ρωσία – Θα μπορούσε να επανακαθορίσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας ολόκληρης της Ευρώπης
Έντονη ανησυχία προκαλούν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες οι δηλώσεις της κυβέρνησης Τραμπ ότι επεξεργάζεται, σε συνεννόηση με τη Ρωσία, ένα νέο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να καταλήξει σε μια συμφωνία με τη Μόσχα που θα επανακαθόριζε τις ισορροπίες ασφαλείας στην ήπειρο, χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε το βράδυ της Πέμπτης στον Λευκό Οίκο με τον Κίριλ Ντμίτριεφ, επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Ρωσίας και απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν στις διαπραγματεύσεις.
«Θα υπάρξει μια πολύ μεγάλη συμφωνία. Θα αφορά περισσότερα από την Ουκρανία και θα μπορούσα ακόμη να πω ότι ενδέχεται να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Θα είναι μια μεγάλη, υπέροχη συμφωνία και όλοι θα είναι ενθουσιασμένοι», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Λίγο αργότερα, ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει τη διαμόρφωση μιας «ευρύτερης ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας», η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες όλων των πλευρών και θα περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών συγκρούσεων.
Ο Κούσνερ έκανε λόγο για ανάγκη μεγαλύτερης στρατιωτικής διαφάνειας και αμοιβαίων μέτρων αποκλιμάκωσης μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης. Οι αναφορές αυτές προκαλούν προβληματισμό, καθώς η Μόσχα αντιμετωπίζει διαχρονικά την παρουσία του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη ως παράγοντα κλιμάκωσης.
Αιφνιδιασμός στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η προοπτική να συνδεθούν οι ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία με μια συνολική επαναδιαπραγμάτευση της ευρωπαϊκής ασφάλειας βρίσκει αντίθετες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι η Ρωσία θα επιχειρήσει να επαναφέρει τη σφαίρα επιρροής της και να περιορίσει την κυριαρχία γειτονικών της χωρών που είναι μέλη του ΝΑΤΟ.
«Εναπόκειται στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αποφασίζει για ζητήματα που επηρεάζουν την ασφάλειά της», ξεκαθάρισε την Παρασκευή εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ευρωπαίος αξιωματούχος χαρακτήρισε τις δηλώσεις Κούσνερ «απόλυτο αιφνιδιασμό», τονίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει παράλληλη διαπραγμάτευση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια πριν από τον τερματισμό του πολέμου.
«Γνωρίζουμε τι εννοούν οι Ρώσοι με αυτό και δεν πρόκειται να συμβεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο ΝΑΤΟ ή μείωση της παρουσίας του αποκλείεται.
Σύμφωνα με το CNN, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν σε ποια συγκεκριμένη πρόταση αναφερόταν ο Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε την Πέμπτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ενώ στις Βρυξέλλες πραγματοποιήθηκαν συνομιλίες μεταξύ εκπροσώπων του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι και οι απαιτήσεις Πούτιν
Οι νέες αμερικανικές πρωτοβουλίες έρχονται ενόψει των προγραμματισμένων συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας την επόμενη εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι.
Ο Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, έχουν εντείνει τις επαφές τους με το Κίεβο, τη Μόσχα και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, εξετάζοντας παράλληλα πιθανές οικονομικές και επενδυτικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.
Ωστόσο, δύο πρόσωπα που συμμετέχουν σε παρασκηνιακές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου εκτιμούν ότι οι συνομιλίες δύσκολα θα οδηγήσουν σε ουσιαστική εκεχειρία.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση μέσα από μια σκληρή χειμερινή εκστρατεία επιθέσεων εναντίον των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας.
Μάλιστα, η Μόσχα φέρεται να αντιμετωπίζει τη μετατόπιση της συζήτησης από τα εδαφικά ζητήματα στις εγγυήσεις ασφαλείας ως ευκαιρία για παράταση των διαπραγματεύσεων, ενώ συνεχίζει να αποδυναμώνει την ουκρανική πλευρά.
«Θα καταστρέψω όλες τις υποδομές σας μέχρι να συμφωνήσετε», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές, περιγράφοντας τη στάση του Ρώσου προέδρου.
Ο Πούτιν εξακολουθεί να απαιτεί την παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς, τη μείωση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και την εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Την ίδια ώρα, οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται. Σύμφωνα με το CNN, τουλάχιστον 53 άνθρωποι σκοτώθηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όταν ρωσικές δυνάμεις έπληξαν υπόγειο καταφύγιο όπου άμαχοι είχαν συγκεντρωθεί για να παραλάβουν ανθρωπιστική βοήθεια.
Διχασμένη η Ευρώπη – Προειδοποίηση Μελόνι
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αναγνωρίσει ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει και εγγυήσεις ασφαλείας προς τη Ρωσία, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει τη συμμετοχή της Ευρώπης.
Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι οποιαδήποτε υποχώρηση του ΝΑΤΟ θα αποτελούσε «ένδειξη αδυναμίας για τη Συμμαχία».
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν πλέον μεγαλύτερο ρόλο στις διαπραγματεύσεις, παραμένουν όμως διχασμένες ως προς τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσουν και το ποιος θα μπορούσε να τις εκπροσωπήσει.
Το ζήτημα αναμένεται να συζητηθεί στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, επέκρινε ήδη τις «αποσπασματικές και ασυντόνιστες» ευρωπαϊκές προσπάθειες, προειδοποιώντας ότι κινδυνεύουν να καταδικάσουν την Ευρώπη σε έναν περιθωριακό ρόλο στη διαπραγματευτική διαδικασία.
«Όλες αυτές οι διαπραγματεύσεις είναι εξαιρετικά ανοργάνωτες, αποσπασματικές και χαοτικές», παραδέχθηκε Ευρωπαίος αξιωματούχος στους Financial Times. «Δεν υπάρχει καν κάποιο έγγραφο ή σχέδιο συμφωνίας πάνω στο οποίο να διεξάγεται διαπραγμάτευση».
Πηγή: news247.gr