Σε φάση κρίσιμης αναμονής βρίσκεται η υλοποίηση του μεγάλου έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης (Great Sea Interconnector – GSI). Τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, αναμένεται η έκδοση της ελληνικής NAVTEX που θα δώσει το «πράσινο φως» για την έναρξη των προκαταρκτικών θαλάσσιων ερευνών βυθού. Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» βρίσκεται ήδη σε πλήρη ετοιμότητα και ελλιμενισμένο στο λιμάνι του Ηρακλείου.
Η ανάδοχος εταιρεία Nexans έχει ρυθμίσει και τις τελευταίες τεχνικές λεπτομέρειες για την ενδελεχή χαρτογράφηση της όδευσης. Οι εργασίες αυτές, που θα ξεκινήσουν από τη θαλάσσια περιοχή της Κάσου, κρίνονται απολύτως απαραίτητες προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της υποθαλάσσιας διαδρομής.
Ωστόσο, η έκδοση της οδηγίας προς ναυτιλλομένους αποτελεί το απαραίτητο βήμα, όχι μόνο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αλλά και για τη διπλωματική θωράκιση της όλης διαδικασίας. Προϋπόθεση για τη NAVTEX αποτελεί η τυπική συνεδρίαση της Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), η οποία αναμένεται άμεσα, ενεργοποιώντας τα κρατικά αντανακλαστικά.
Η Αθήνα και η Λευκωσία κινούνται με εξαιρετικά προσεκτικά και συντονισμένα βήματα. Γνωρίζουν καλά ότι η Αγκυρα επιχειρεί συστηματικά να δημιουργήσει συγκρουσιακό κλίμα γύρω από τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο. Κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν σε όλους τους τόνους ότι, με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας, η πόντιση υποβρυχίων καλωδίων και οι συνοδευτικές μελέτες αποτελούν ελεύθερη δραστηριότητα. Δεν απαιτούν καμία πρότερη άδεια ή «ενημέρωση» τρίτων χωρών πέρα από τις προβλεπόμενες εγχώριες διαδικασίες.
Η ελληνική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά τις τουρκικές αξιώσεις περί ανάγκης αδειοδότησης από τις δικές της Αρχές. Τυχόν υποχώρηση σε αυτό το κομμάτι θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο διεθνές προηγούμενο. Ενα τέτοιο ολίσθημα η Αγκυρα θα το χρησιμοποιούσε μελλοντικά για να στηρίξει τις παράνομες διεκδικήσεις της σχετικά με το ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το νομικά ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Κόκκινες γραμμές»
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην εβδομαδιαία ανάρτησή του, υπογραμμίζοντας τις «κόκκινες γραμμές» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να αποδεχθεί την εργαλειοποίηση ενός κρίσιμου έργου. Το έργο αυτό στοχεύει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Παράλληλα, επεσήμανε ότι τα μεγάλα έργα συνδεσιμότητας και υποδομών δεν πρέπει να μετατρέπονται σε ομήρους γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων. Επανέλαβε την αποφασιστικότητα της Αθήνας να προχωρήσει στην υλοποίηση του GSI με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο. Από το βήμα αυτό, ο Πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει «άκυρο και ανυπόστατο» και δεν μπορεί να διαγράψει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Την ίδια γραμμή θεσμικής και νομικής θωράκισης ακολούθησε και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, στην πρόσφατη εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ». Ερωτηθείς για την επικείμενη έναρξη των ερευνών πόντισης του καλωδίου και το ενδεχόμενο μιας νέας τεχνητής κρίσης με την Αγκυρα, ο κ. Δένδιας επέλεξε συνειδητά να υποβαθμίσει τη στρατιωτική διάσταση.
Υπογράμμισε τον αμιγώς θεσμικό χαρακτήρα της διαδικασίας. «Ελπίζω να μη χρειαστεί να μας απασχολήσει ως υπουργείο στη συνέχεια, πέραν της διαδικασίας έκδοσης NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ)», δήλωσε χαρακτηριστικά. Με τη φράση αυτή, ο υπουργός κατέστησε σαφές ότι η Αθήνα αντιμετωπίζει το έργο ως μια τυπική επιστημονική και τεχνική δραστηριότητα. Αυτή η δραστηριότητα σε καμία περίπτωση δεν θα έπρεπε να αποτελεί πεδίο στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Μετά την έκδοση της NAVTEX και την ολοκλήρωση των μετρήσεων, το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι η έναρξη της κύριας φάσης πόντισης του καλωδίου από τον ΑΔΜΗΕ.
Ξεκινά η «ΝΕΜΕΣΙΣ-26»
Ξεκινά στην Ανατολική Μεσόγειο η μεγάλη πολυεθνική αεροναυτική άσκηση «ΝΕΜΕΣΙΣ-26» με τη συμμετοχή οκτώ χωρών: Κύπρου, Ελλάδας, Γαλλίας, ΗΠΑ, Ηνωμένου Βασιλείου, Ισραήλ, Ιταλίας και Αιγύπτου.
Σύμφωνα με το Κέντρο Συντονισμού Ερευνας Διάσωσης Λάρνακας, οι επιχειρήσεις θα διεξαχθούν νότια της Κύπρου στις 4, 11 και 12 Νοεμβρίου, ημέρες που ενδέχεται να εκδοθεί και από την Αθήνα η NAVTEX για το καλώδιο, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα πολυμερούς συνεργασίας, σταθερότητας και θωράκισης των ενεργειακών υποδομών της περιοχής. Τα κύρια αντικείμενα της άσκησης είναι ασφάλεια των θαλάσσιων ενεργειακών υποδομών και τη διαχείριση κρίσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και έρευνα και διάσωση.