Η ιστορική Ανακωχή του Μούδρου, που σήμανε το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, τιμήθηκε για ακόμη μία χρονιά στη Μελβούρνη, με ειδική τελετή στο Μνημείο Πεσόντων (Shrine of Remembrance).
Την ετήσια εκδήλωση διοργανώνει από το 2019 η Επιτροπή Μνήμης Λήμνου-Καλλίπολης (Lemnos Gallipoli Commemorative Committee), με στόχο να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη ενός ιστορικού γεγονότος που συνδέει στενά την Ελλάδα και ιδιαίτερα τη Λήμνο με την Αυστραλία.
Παρά τον κρύο καιρό, οι ανθισμένες παπαρούνες στους χώρους γύρω από το Μνημείο έδιναν τον δικό τους συμβολικό τόνο στην τελετή, υπενθυμίζοντας τις θυσίες του πολέμου και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης.
Στην εκδήλωση παρέστησαν διπλωματικοί και ομογενειακοί εκπρόσωποι, μεταξύ των οποίων ο Michael Eyley, εκ μέρους του Βρετανού προξένου, καθώς και εκπρόσωποι της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης και του ελληνικού παραρτήματος της Ένωσης Βετεράνων Αυστραλίας (Hellenic RSL).
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΟΥ ΜΟΥΔΡΟΥ
Η Ανακωχή του Μούδρου τέθηκε σε ισχύ το μεσημέρι της 31ης Οκτωβρίου 1918, μία ημέρα μετά την υπογραφή της από εκπροσώπους των δυνάμεων της Αντάντ και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Τις συμμαχικές δυνάμεις εκπροσώπησε ο Βρετανός αντιναύαρχος Άρθουρ Κάλθορπ (Arthur Calthorpe), ενώ επικεφαλής της οθωμανικής αντιπροσωπείας ήταν ο υπουργός Ναυτικών Χουσεΐν Ραούφ Ορμπάι (Hüseyin Rauf Orbay).
Οι διαπραγματεύσεις και η υπογραφή πραγματοποιήθηκαν πάνω στο βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Agamemnon, το οποίο ήταν αγκυροβολημένο στον κόλπο του Μούδρου, στη Λήμνο.
Το πλοίο, που έφερε το όνομα του μυθικού βασιλιά των Αχαιών Αγαμέμνονα, είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις ναυτικές επιχειρήσεις της εκστρατείας της Καλλίπολης.
Εξίσου σημαντικός υπήρξε και ο ρόλος της Λήμνου, η οποία χρησιμοποιήθηκε ως προκεχωρημένη βάση των συμμαχικών δυνάμεων καθ’ όλη τη διάρκεια της εκστρατείας.
Ο κόλπος του Μούδρου αποτέλεσε ασφαλές αγκυροβόλιο για εκατοντάδες συμμαχικά πλοία που μετέφεραν στρατεύματα και εφόδια προς και από τα πεδία των μαχών.
Στις ακτές του νησιού είχαν εγκατασταθεί αποθήκες εφοδιασμού, στρατόπεδα ανάπαυσης και στρατιωτικά νοσοκομεία, όπου Αυστραλές νοσοκόμες περιέθαλπαν τραυματίες και ασθενείς της εκστρατείας.
Στον ίδιο κόλπο επέστρεψαν και τα συμμαχικά στρατεύματα μετά το τέλος της εκστρατείας της Καλλίπολης.
Τρία χρόνια αργότερα, ο Μούδρος και το HMS Agamemnon έμελλε να συνδεθούν με ένα ακόμη σημαντικό ιστορικό γεγονός: την υπογραφή της ανακωχής που τερμάτισε τις πολεμικές επιχειρήσεις σε μια τεράστια περιοχή, από τα μέτωπα της Μακεδονίας και της Θράκης έως τη Συρία.
Για δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες, η συμφωνία σήμαινε το τέλος των εχθροπραξιών και την προοπτική επιστροφής στην πατρίδα.
Παράλληλα, χιλιάδες αιχμάλωτοι πολέμου απελευθερώθηκαν και άρχισαν το μακρύ ταξίδι της επιστροφής τους.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν και οι Αυστραλοί ναύτες του υποβρυχίου AE2 του Βασιλικού Αυστραλιανού Ναυτικού, οι οποίοι είχαν αιχμαλωτιστεί όταν το σκάφος βυθίστηκε από το ίδιο του το πλήρωμα, μετά την επιτυχημένη διέλευσή του από τα Στενά των Δαρδανελλίων, κατά την περίοδο της απόβασης των Αυστραλών στον όρμο ANZAC.
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΝΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ
Ιδιαίτερη θέση στην τελετή μνήμης κατέχει και η συμμετοχή του Βασιλικού Αυστραλιανού Ναυτικού στα γεγονότα που συνδέονται με την Ανακωχή του Μούδρου.
Κατά την υπογραφή της συμφωνίας, τα αυστραλιανά πολεμικά πλοία HMAS Torrens και HMAS Yarra βρίσκονταν στον κόλπο του Μούδρου ως μέρος του συμμαχικού στόλου.
Λίγο αργότερα προστέθηκαν τα HMAS Parramatta και HMAS Brisbane, τα οποία συμμετείχαν στις επιχειρήσεις εφαρμογής των όρων της ανακωχής.
Η αυστραλιανή παρουσία συνδέεται και με δύο από τις τελευταίες απώλειες της χώρας κατά τον πόλεμο, οι οποίες καταγράφηκαν στη Λήμνο.
Ο θερμαστής Τζον Γκόντιερ (John Godier), από το Bendigo, και ο ναύτης Τόμας Τσιτς (Thomas Chitts), από το Sandringham, υπηρετούσαν στο HMAS Brisbane όταν πέθαναν από πνευμονία.
Και οι δύο ενταφιάστηκαν στις 2 Δεκεμβρίου 1918 στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Ανατολικού Μούδρου (East Mudros Military Cemetery).
Οι τάφοι τους προστέθηκαν σε εκείνους των στρατιωτών που είχαν χάσει τη ζωή τους κατά την εκστρατεία της Καλλίπολης και είχαν ταφεί στα συμμαχικά στρατιωτικά κοιμητήρια της Λήμνου.
Τα κοιμητήρια αυτά παραμένουν μέχρι σήμερα σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας του νησιού και της συμβολής του στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο ΣΥΜΜΑΧΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
Μετά την έναρξη ισχύος της ανακωχής, ένας μεγάλος συμμαχικός στόλος διέσχισε τα Δαρδανέλλια με προορισμό την Κωνσταντινούπολη.
Επικεφαλής βρισκόταν ο αντιναύαρχος Κάλθορπ, με νέα ναυαρχίδα το βρετανικό θωρηκτό HMS Superb.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν πολεμικά πλοία και στρατιωτικές δυνάμεις από τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Σερβία, την Αυστραλία και την Ελλάδα.
Ανάμεσα στα ελληνικά πολεμικά πλοία που συμμετείχαν στη συμμαχική παρουσία στην οθωμανική πρωτεύουσα ήταν το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ», η ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου, το πολεμικό «Λήμνος» και το τορπιλοβόλο «Δάφνη».
ΜΙΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ
Η ιστορική σημασία της Ανακωχής του Μούδρου παραμένει σχετικά άγνωστη στο ευρύτερο κοινό, παρά τον καθοριστικό της ρόλο στον τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων στην περιοχή.
Κάθε Οκτώβριο, οι ελληνικές κοινότητες σε ολόκληρο τον κόσμο τιμούν την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν η Ελλάδα απέρριψε το τελεσίγραφο του Μουσολίνι και εισήλθε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ωστόσο, ο Οκτώβριος είναι και ο μήνας κατά τον οποίο, το 1918, έληξε ένας άλλος μεγάλος πόλεμος στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Αν και η Ελλάδα επρόκειτο σύντομα να βρεθεί αντιμέτωπη με νέες πολεμικές συγκρούσεις και, στη συνέχεια, με την τραγωδία της Μικρασιατικής Καταστροφής, τα γεγονότα αυτά δεν θα πρέπει να επισκιάζουν τη σημασία της Ανακωχής του Μούδρου.
Η συμφωνία σηματοδότησε το τέλος μιας τετραετούς περιόδου πολέμου και την παύση των εχθροπραξιών σε περιοχές της βόρειας Ελλάδας και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.
Μέσα από την ετήσια τελετή, η Επιτροπή Μνήμης Λήμνου-Καλλίπολης και το Shrine of Remembrance επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι αυτή η σημαντική ιστορική στιγμή δεν θα λησμονηθεί.
Γιατί η μνήμη δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην έναρξη των πολέμων και στις θυσίες που συνεπάγονται. Εξίσου σημαντικό είναι να θυμόμαστε το τέλος τους και την επιστροφή της ειρήνης.
Αυτό είναι και το διαχρονικό μήνυμα της Ανακωχής του Μούδρου.
Ας μην ξεχνάμε.
*Ο Jim Claven OAM είναι ιστορικός, συγγραφέας και γραμματέας της Επιτροπής Μνήμης Λήμνου-Καλλίπολης από την ίδρυσή της. Έχει γράψει, μεταξύ άλλων, τα βιβλία «Lemnos & Gallipoli Revealed», «Grecian Adventure» και «From Imbros Over The Sea».
Περισσότερες πληροφορίες για την Ανακωχή του Μούδρου είναι διαθέσιμες στο σχετικό podcast του Jim Claven για το Shrine of Remembrance https://podtail.com/en/podcast/shrine-of-remembrance/armistice-of-mudros-jim-claven/
The post Η Ανακωχή του Μούδρου τιμήθηκε στη Μελβούρνη appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.