Μήνυμα αισιοδοξίας σε μια περίοδο παρατεταμένης λειψυδρίας για την Κρήτη στέλνουν τα αυξημένα αποθέματα νερού στα φράγματα του νησιού, μετά τις ισχυρές βροχοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων.
Το φράγμα του Αποσελέμη καταγράφει θεαματική ανάκαμψη, με πλήρωση άνω του 85%, όταν πριν από λίγους μήνες είχε φτάσει σε ιστορικό χαμηλό, ενώ το φράγμα Ποταμών στο Αμάρι Ρεθύμνου υπερχειλίζει για πρώτη φορά μήνα Οκτώβριο. Και όλα αυτά ενώ τους προηγούμενους μήνες η αγωνία για την επάρκεια νερού είχε κορυφωθεί, με συνεχείς συσκέψεις, σχεδιασμούς, παρεμβάσεις και με αρκετούς δήμους της Κρήτης να κηρύσσονται κατά καιρούς σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω λειψυδρίας.
Σήμερα, τα αποθέματα στον Αποσελέμη ανέρχονται σε 20,7 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό «και είναι πολύ κοντά στην πλήρωση», λέει στα «ΝΕΑ» ο Αρης Παπαδογιάννης, διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης, του φορέα που έχει την ευθύνη για τη διαχείριση των φραγμάτων και των υδατικών έργων στο νησί. Το φράγμα Ποταμών έχει ήδη υπερχειλίσει συγκεντρώνοντας 22,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ποσότητα που θεωρείται ικανή να καλύψει τις αρδευτικές ανάγκες της περιοχής για τα επόμενα τρία χρόνια.
Νερό για δύο χρόνια
Το φράγμα του Αποσελέμη αποτελεί βασική υποδομή ύδρευσης για την Ανατολική Κρήτη τροφοδοτώντας το Ηράκλειο, τη Χερσόνησο και τον Αγιο Νικόλαο και παρέχοντας πόσιμο νερό σε έως και 450.000 ανθρώπους την περίοδο της τουριστικής αιχμής. «Με τα σημερινά αποθέματα, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την κάλυψη των αναγκών της Ανατολικής Κρήτης για τα επόμενα δύο χρόνια», λέει ο Αρης Παπαδογιάννης. «Είναι κάτι πολύ ευχάριστο. Φανταστείτε ότι πριν από έναν μήνα η λειψυδρία ήταν το βασικό θέμα συζήτησης σε ημερίδες, συναντήσεις και συσκέψεις». Πράγματι, η σημερινή εικόνα απέχει πολύ από εκείνη του Φεβρουαρίου του 2026, όταν τα αποθέματα στον Αποσελέμη είχαν υποχωρήσει περίπου στα 1,35 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ τα διαθέσιμα αποθέματα για την υδροδότηση των τριών δήμων βρίσκονταν κάτω από τα 700.000 κυβικά μέτρα. «Ευτυχώς έχουμε εξαιρετική συνεργασία με τις ΔΕΥΑ που τροφοδοτούμε και γι’ αυτό μπορούμε να ανταποκρινόμαστε στις δύσκολες περιόδους αλλά και σε αυτές στις οποίες έχουμε ικανοποιητικά αποτελέσματα», προσθέτει ο Α. Παπαδογιάννης.
Εξίσου εντυπωσιακή είναι η εικόνα στο φράγμα Ποταμών Αμαρίου στο Ρέθυμνο. Η υπερχείλιση του φράγματος, που ξεκίνησε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, δεν έχει προηγούμενο για τέτοια εποχή, ενώ τα 22,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό αποτελούν ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για τον αγροτικό κόσμο. «Παρ’ όλ’ αυτά, δεν πρέπει να επαναπαυθούμε. Δεν μπορούμε να αρκεστούμε στο ότι έχουμε σοβαρή ενίσχυση των αποθεμάτων, καθώς βιώνουμε μια περίοδο κλιματικής κρίσης και παράλληλα έχουμε αυξημένο τουριστικό ρεύμα και αυξημένες ανάγκες των καλλιεργειών, τόσο ποσοτικές όσο και ποιοτικές.
Η φύση μάς έδωσε μια παράταση για να οργανωθούμε καλύτερα ώστε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις», λέει ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΚ. Παράλληλα, εξηγεί πως ο Οργανισμός προχωρά τις μελέτες για τη δημιουργία υποδομών που θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας και τη διαχείριση των υδατικών αποθεμάτων. «Ηδη εκτελείται ένα πολύ σημαντικό έργο, η δημιουργία εγκατάστασης επεξεργασίας νερού στο φράγμα Ποταμών, ώστε τα επόμενα τρία χρόνια να προμηθεύουμε το Ρέθυμνο με πόσιμο νερό. Είναι ένα έργο, ύψους 25 εκατ. ευρώ, που θεωρείται περιβαλλοντικό θαύμα. Είναι φιλικό προς το περιβάλλον και παράλληλα θα βοηθήσει στην επάρκεια νερού στο Ρέθυμνο και στην τουριστική του ζώνη. Είμαστε σε εξαιρετικά ικανοποιητική φάση σε σχέση με τις εξελίξεις που είχαμε παλαιότερα», προσθέτει.
Ιδιαίτερη σημασία έχει δοθεί, επίσης, στο φράγμα Βαλσαμιώτη στα Χανιά, το οποίο αντιμετωπίζει εδώ και καιρό σοβαρά προβλήματα διαρροών, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συγκρατήσει την πλήρη ποσότητα νερού για την οποία σχεδιάστηκε. Παρότι το έργο δεν βρίσκεται στην αρμοδιότητα του ΟΑΚ, ο Οργανισμός έχει εκπονήσει μελέτες για την αποκατάσταση των απωλειών και το δίκτυο προσαγωγής, ενώ βρίσκεται σε διαβούλευση με τα αρμόδια υπουργεία για την ανάληψη της διαχείρισής του. Στο φράγμα προωθούνται παρεμβάσεις για την αποκατάσταση των διαρροών και την κατασκευή δικτύου αγωγών που θα επιτρέψει την αξιοποίηση του νερού για την άρδευση του κάμπου των Χανίων, μια παρέμβαση που εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περίπου 14 εκατομμύρια ευρώ.
Ενδεικτικά της έντασης των φαινομένων που γέμισαν τα φράγματα της Κρήτης είναι τα ύψη βροχής που κατέγραψε τον Οκτώβριο το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών: στον Σταθμό του Ξυλόσκαλου Χανίων στη Σαμαριά από την 1η ως τις 18 Οκτωβρίου 2026 είχαν καταγραφεί 1.011 χιλιοστά βροχής, που αποτελούν τιμή – ρεκόρ, στο Φαράγγι 764 χιλιοστά βροχής, στα Ανώγεια Ρεθύμνου 693 χιλιοστά βροχής, στους Ποταμούς Λασιθίου περισσότερα από 500 χιλιοστά.