Με προεδρική απόφαση επιχειρεί να περιορίσει τις αλλαγές που θα κάνουν οι διάδοχοί του στον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, το ίδιο το έγγραφο επιτρέπει την απομάκρυνση της χρυσής διακόσμησης που έχει προσθέσει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να προστατεύσει το Οβάλ Γραφείο από τους μελλοντικούς προέδρους των Ηνωμένων Πολιτειών, ώστε κανείς να μην μπορεί να το κατεδαφίσει ή να αλλάξει ουσιαστικά την αρχιτεκτονική του. Η απόφαση θα μπορούσε να θεωρηθεί μια πράξη σεβασμού προς την ιστορία του Λευκού Οίκου, αν δεν είχε προηγηθεί η κατεδάφιση ολόκληρης της Ανατολικής Πτέρυγας, με απόφαση του ίδιου του Τραμπ, για την κατασκευή μιας πολυτελούς αίθουσας δεξιώσεων.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος έχει γεμίσει το Οβάλ Γραφείο με χρυσές διακοσμήσεις, πολυελαίους και πορτρέτα, επικαλείται τώρα την ανάγκη προστασίας της ιστορικής φυσιογνωμίας του κτιρίου.
Το εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε χθες δεν εξασφαλίζει όσα ο ίδιος υποστηρίζει. Οι επόμενοι πρόεδροι θα μπορούν να αλλάξουν τη διακόσμηση, να απομακρύνουν τα χρυσά αντικείμενα και ενδεχομένως να ανατρέψουν ακόμη και τον χαρακτηρισμό του Οβάλ Γραφείου ως εθνικού μνημείου.
Να μην το αγγίξουν οι επόμενοι
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την απόφασή του χθες, υπογράφοντας στο Οβάλ Γραφείο προεδρική διακήρυξη με την οποία ο συγκεκριμένος χώρος, τα παρακείμενα γραφεία και η αίθουσα συνεδριάσεων του υπουργικού συμβουλίου χαρακτηρίζονται εθνικό μνημείο.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους, υποστήριξε ότι η νέα ρύθμιση θα εμποδίσει οποιονδήποτε να καταστρέψει τον ιστορικό χώρο.
«Το κάνουμε εθνικό μνημείο και δεν θα επιτραπεί σε κανέναν να το αγγίξει, να το καταστρέψει ή να το γκρεμίσει», δήλωσε, προσθέτοντας ότι δεν θέλει να εμφανιστούν στο μέλλον άνθρωποι που θα αποφασίσουν να αλλάξουν ακόμη και το σχήμα του γραφείου.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος εξέφρασε τον φόβο ότι κάποιος διάδοχός του θα μπορούσε να αποφασίσει να μετατρέψει το Οβάλ Γραφείο σε τετράγωνο. Μάλιστα, υποστήριξε ότι, με τη νέα ρύθμιση, μια τέτοια αλλαγή θα απαιτούσε την έγκριση του Κογκρέσου.
Ο ίδιος παρουσίασε την απόφαση ως αναγνώριση της ιστορικής σημασίας του χώρου, όπου έχουν ληφθεί ορισμένες από τις σημαντικότερες αποφάσεις στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Οβάλ Γραφείο δημιουργήθηκε αρχικά το 1909, επί προεδρίας Ουίλιαμ Χάουαρντ Ταφτ. Η σημερινή του θέση και η βασική αρχιτεκτονική του μορφή διαμορφώθηκαν το 1934, επί Φράνκλιν Ρούσβελτ.
Τι προβλέπει πραγματικά η απόφαση
Το πλήρες κείμενο της προεδρικής διακήρυξης, που δημοσιεύθηκε στον επίσημο ιστότοπο του Λευκού Οίκου, παρουσιάζει μια αρκετά διαφορετική εικόνα από τις δηλώσεις του Τραμπ.
Κατ’ αρχάς, δεν πρόκειται για συνηθισμένο εκτελεστικό διάταγμα, αλλά για προεδρική διακήρυξη που στηρίζεται στον αμερικανικό νόμο περί αρχαιοτήτων του 1906.
Η πράξη αναθέτει στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων την προστασία του ιστορικού χαρακτήρα και της αρχιτεκτονικής του Οβάλ Γραφείου.
Προβλέπει επίσης ότι, πριν από οποιαδήποτε σημαντική επέμβαση ή κατεδάφιση, θα πρέπει να υπάρχει καταγραφή των σχεδίων, εξέταση των επιπτώσεων και αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων.
Διευκρινίζεται ρητά ότι η απόφαση δεν περιορίζει την εξουσία του εκάστοτε Προέδρου να αλλάζει τη διακόσμηση, να επιλέγει έπιπλα και να προχωρεί στις συνήθεις λειτουργικές τροποποιήσεις, εφόσον δεν προκαλείται ουσιαστική βλάβη στην ιστορική δομή του χώρου.
Επομένως, ένας μελλοντικός πρόεδρος θα μπορεί να απομακρύνει μεγάλο μέρος της διακόσμησης που επέλεξε ο Τραμπ χωρίς να παραβιάζει την απόφαση.
Παράλληλα, το κείμενο δεν θεσπίζει τη γενική υποχρέωση έγκρισης από το Κογκρέσο την οποία επικαλέστηκε ο Αμερικανός Πρόεδρος, αλλά διατηρεί την ήδη υπάρχουσα εξουσία του Κογκρέσου σε ομοσπονδιακή περιουσία.
Ο χρυσός που μπορεί να εξαφανιστεί
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες αισθητικές παρεμβάσεις στο Οβάλ Γραφείο.
Οι τοίχοι καλύφθηκαν με περισσότερα πορτρέτα, προστέθηκαν χρυσά διακοσμητικά στοιχεία, καθρέφτες με κορνίζες, αγαλματίδια και άλλα αντικείμενα.
Χρυσές λεπτομέρειες προστέθηκαν ακόμη και γύρω από το τζάκι, ενώ έξω από το γραφείο τοποθετήθηκε μεγάλη χρυσή πινακίδα.
Ο Τραμπ υπερασπίζεται τις επιλογές του, υποστηρίζοντας ότι ο χώρος βρισκόταν προηγουμένως σε κακή κατάσταση. Έχει αναφερθεί σε σπασμένα παράθυρα, ρωγμές στους τοίχους και άλλες φθορές, ενώ ισχυρίζεται ότι ξένοι ηγέτες που επισκέπτονται τον Λευκό Οίκο εκφράζουν τον θαυμασμό τους για τις αλλαγές.
Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα τις σχολίασε ειρωνικά, λέγοντας ότι ο Λευκός Οίκος θυμίζει χώρο που θα μπορούσε να έχει διαμορφώσει ο Σαντάμ Χουσεΐν για μια αλυσίδα εστιατορίων Cheesecake Factory.
Η Ανατολική Πτέρυγα που κατεδαφίστηκε
Τον Οκτώβριο του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε την κατεδάφιση της ιστορικής ανατολικής πτέρυγας για να δημιουργηθεί χώρος για μια νέα, τεράστια αίθουσα δεξιώσεων.
Πρόκειται για έργο που ο Αμερικανός Πρόεδρος προωθεί προσωπικά, υποστηρίζοντας ότι ο Λευκός Οίκος χρειάζεται σύγχρονες εγκαταστάσεις για να φιλοξενεί μεγάλες επίσημες εκδηλώσεις και ξένους ηγέτες.
Η κατεδάφιση πραγματοποιήθηκε χωρίς προηγούμενη ειδική έγκριση του Κογκρέσου, γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις προστασίας της ιστορικής κληρονομιάς.
Ο οργανισμός National Trust for Historic Preservation προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, αμφισβητώντας την εξουσία της προεδρίας να πραγματοποιήσει τόσο εκτεταμένες παρεμβάσεις χωρίς τις απαιτούμενες εγκρίσεις.
Η υπόθεση εξελίχθηκε σε σοβαρή δικαστική διαμάχη για τα όρια της προεδρικής εξουσίας.
Στις 7 Αυγούστου, ομοσπονδιακό εφετείο στην Ουάσινγκτον έκρινε, με πλειοψηφία δύο προς ένα, ότι ο Πρόεδρος δεν διαθέτει την εξουσία να προχωρήσει μονομερώς στην κατασκευή της νέας αίθουσας.
Στην απόφασή του, το δικαστήριο περιέλαβε μια χαρακτηριστική διατύπωση: Κάθε Πρόεδρος είναι προσωρινός ένοικος του Λευκού Οίκου και όχι ιδιοκτήτης του.
Ο Λευκός Οίκος αποτελεί περιουσία του αμερικανικού κράτους και προορίζεται να χρησιμοποιείται από όλους τους προέδρους, όχι να διαμορφώνεται αποκλειστικά σύμφωνα με τις επιθυμίες εκείνου που βρίσκεται κάθε φορά στην εξουσία.
Το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε τη συνέχιση των έργων
Η κυβέρνηση Τραμπ προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το οποίο στις 31 Αυγούστου επέτρεψε τη συνέχιση της κατασκευής.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η οργάνωση που προσέφυγε πιθανότατα δεν είχε το απαιτούμενο έννομο συμφέρον για να αμφισβητήσει δικαστικά την κατασκευή. Έλαβε επίσης υπόψη τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης για τις επιπτώσεις που θα είχε η διακοπή των εργασιών στην εθνική ασφάλεια.
Τέσσερις δικαστές, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς, διαφώνησαν με την απόφαση.
Η δικαστική διαμάχη έχει ιδιαίτερη σημασία για τη σημερινή πρωτοβουλία Τραμπ. Ο ίδιος επικαλείται τώρα την προστασία ενός ιστορικού χώρου, ενώ η κυβέρνησή του είχε προηγουμένως αμφισβητήσει στα δικαστήρια τους περιορισμούς που επικαλούνταν οργανώσεις προστασίας της ιστορικής κληρονομιάς για ένα άλλο τμήμα του ίδιου κτιρίου.
Αίθουσα εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων
Η κατασκευή της νέας αίθουσας έχει προκαλέσει αντιπαράθεση και για το κόστος της.
Ο Τραμπ είχε αρχικά παρουσιάσει ένα έργο περίπου $200 εκατ., υποστηρίζοντας ότι θα χρηματοδοτηθεί από τον ίδιο και από ιδιώτες δωρητές, χωρίς επιβάρυνση των φορολογουμένων.
Στη συνέχεια, το κόστος αυξήθηκε σημαντικά.
Σύμφωνα με έρευνα της Washington Post, εσωτερικά έγγραφα του κατασκευαστή ανέβαζαν τον Μάρτιο του 2026 το συνολικό κόστος στα $600 εκατ., με σχεδόν τα μισά να προβλέπεται να καλυφθούν από ιδιωτικές πηγές και τα υπόλοιπα από κρατικούς πόρους, κυρίως μέσω υπηρεσιών ασφαλείας.
Η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η αίθουσα χρηματοδοτείται από ιδιωτικές δωρεές, διαχωρίζοντας το κόστος της από τις ευρύτερες εγκαταστάσεις ασφαλείας.
Το θέμα απέκτησε και πολιτικές προεκτάσεις, καθώς Δημοκρατικοί γερουσιαστές ζήτησαν περισσότερα στοιχεία για τους δωρητές και τους όρους της χρηματοδότησης.
Άλλαξε και τα όρια άλλων εθνικών μνημείων
Υπάρχει όμως και μια ακόμη πτυχή που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη διάρκεια ισχύος της νέας απόφασης.
Ο Τραμπ έχει ήδη χρησιμοποιήσει τις προεδρικές του εξουσίες για να περιορίσει την έκταση άλλων εθνικών μνημείων που είχαν χαρακτηριστεί προστατευόμενα από προηγούμενους προέδρους.
Στις 13 Ιουλίου υπέγραψε δύο διακηρύξεις με τις οποίες περιόρισε σημαντικά τις προστατευόμενες εκτάσεις των εθνικών μνημείων Bears Ears και Grand Staircase-Escalante, στην πολιτεία της Γιούτα.
Μάλιστα, από τον Μάιο του 2025, το Νομικό Γραφείο του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης είχε εκδώσει γνωμοδότηση σύμφωνα με την οποία ένας Πρόεδρος μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να τροποποιήσει προηγούμενο χαρακτηρισμό εθνικού μνημείου.
Η έγνοια του μετά την εκλογική ήττα
Η πρωτοβουλία Τραμπ για το Οβάλ Γραφείο, ανακοινώθηκε δύο ημέρες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, στις οποίες οι Ρεπουμπλικάνοι υπέστησαν σημαντική ήττα και οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Την ώρα που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αναζητεί εξηγήσεις για το εκλογικό αποτέλεσμα, ο Τραμπ αφιερώνει ιδιαίτερη προσοχή στα έργα ανακαίνισης και εξωραϊσμού της Ουάσινγκτον.
Μέσα στην ίδια εβδομάδα πραγματοποίησε διαδοχικές δημόσιες εμφανίσεις για να παρουσιάσει τις παρεμβάσεις που προωθεί στην αμερικανική πρωτεύουσα.
Εκτός από το Οβάλ Γραφείο και τη νέα αίθουσα δεξιώσεων, έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για το Κέντρο Κένεντι, τον περιβάλλοντα χώρο ιστορικών μνημείων και την κατασκευή μιας νέας αψίδας.
Ο Τραμπ παρουσιάζει αυτές τις παρεμβάσεις ως προσπάθεια αποκατάστασης της μεγαλοπρέπειας της αμερικανικής πρωτεύουσας.
Οι επικριτές του, αντίθετα, αμφισβητούν τόσο τις αισθητικές του επιλογές όσο και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται αποφάσεις για δημόσια κτίρια ιστορικής σημασίας.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στη διακόσμηση ενός γραφείου. Αφορά την εξουσία που μπορεί να ασκεί ένας πρόεδρος πάνω σε δημόσια περιουσία η οποία έχει παραδοθεί από γενιά σε γενιά.
Το Οβάλ Γραφείο υπήρξε πάντοτε χώρος όπου κάθε πρόεδρος επιχειρούσε να αφήσει το προσωπικό του αποτύπωμα. Άλλοι άλλαζαν τα πορτρέτα, άλλοι τα χρώματα, άλλοι τα χαλιά και άλλοι τα έπιπλα.
Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μέρος της ιστορίας της αμερικανικής προεδρίας.
Ο Τραμπ επιχειρεί τώρα να θεσπίσει πρόσθετη προστασία για την αρχιτεκτονική του χώρου, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν πρέπει να μπορεί να τον αλλοιώσει ουσιαστικά.
Παρά τη νέα διακήρυξη και τις δηλώσεις του, ο επόμενος ένοικος του Λευκού Οίκου θα έχει κάθε δικαίωμα να απομακρύνει τις χρυσές διακοσμήσεις του Τραμπ.
Ο Πρόεδρος μπορεί να αποφασίζει πώς θα διακοσμήσει το γραφείο του, δεν μπορεί, όμως, με τη συγκεκριμένη απόφαση να υποχρεώσει τους επόμενους να διατηρήσουν το προσωπικό του γούστο ως μέρος της αμερικανικής ιστορίας.