Αρχικά, τα ζώα που αναχωρούσαν από την Ελλάδα για το εξωτερικό είχαν «τραγική τύχη». Λίγες ώρες αργότερα, η τύχη τους ήταν άγνωστη. Και στη συνέχεια οι καταγγελίες βρίσκονταν ακόμη υπό διερεύνηση. Τρεις διαφορετικές διατυπώσεις, διαδοχικές αναρτήσεις που αποσύρθηκαν και αντικαταστάθηκαν και ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια έχει προκαλέσει σφοδρές αντιπαραθέσεις: οι διακρατικές υιοθεσίες αδέσποτων ζώων.
Αφορμή, αυτή τη φορά, οι δημόσιες τοποθετήσεις της δικηγόρου Έλενας Φλώρου, η οποία ανακοινώθηκε στις 19 Οκτωβρίου ως υποψήφια βουλεύτρια της Νέας Δημοκρατίας στον Νότιο Τομέα Αθηνών, με απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Σε αρχική ανάρτησή της αναφέρθηκε σε ζώα που αναχωρούν στο εξωτερικό με «δήθεν νόμιμες διαδικασίες» και έχουν «τραγική τύχη». Ακολούθησαν διαγραφές και νέες δημοσιεύσεις. Σε μία από αυτές διευκρίνισε ότι έχει λάβει καταγγελίες για ζώα που έφυγαν από την Ελλάδα «με ΜΗ νόμιμο τρόπο», ότι δεν γνωρίζει την τύχη τους και ότι διαθέτει ήδη «κάποια στοιχεία».
Στην τελευταία της απάντηση ανέφερε ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με εθελοντές που εκπροσωπεί νομικά, προκειμένου να συγκεντρωθεί το απαραίτητο αποδεικτικό υλικό και να εξεταστεί η δικαστική οδός. Επικαλέστηκε, μάλιστα, προηγούμενη δικαστική υπόθεση στην οποία, όπως υποστήριξε, υπερασπίστηκε επιτυχώς εθελόντρια που είχε κατηγορηθεί για παράνομη αποστολή ζώων στο εξωτερικό.
Η ίδια επιμένει ότι στηρίζει τις νόμιμες υιοθεσίες και αποδίδει τις αλλαγές των αναρτήσεών της στην ανάγκη αποσαφήνισης των θέσεών της. Ωστόσο, από τις δημοσιεύσεις δεν προκύπτει εάν έχουν υποβληθεί συγκεκριμένες καταγγελίες στις αρμόδιες Αρχές ή εάν έχει διαπιστωθεί κάποια παράβαση. Η απουσία δημοσιοποιημένων στοιχείων δεν καθιστά τις καταγγελίες αβάσιμες. Δεν επιτρέπει, όμως, και να παρουσιάζονται ως αποδεδειγμένα περιστατικά. Βέβαια πλέον καμία από τις αναρτήσεις της δεν υπάρχει στο προφίλ της καθώς διέγραψε και τις τρεις ενώ σύμφωνα με εθελοντές φιλόζωους που διαφώνησαν μαζί της αποκλείστηκαν από τον λογαριασμό της.
Το πραγματικό παράνομο εμπόριο
Το παράνομο εμπόριο ζώων δεν αποτελεί φανταστικό κίνδυνο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο συντονισμένης επιχείρησης, κατέγραψε 467 αναφορές υπόνοιας απάτης και την έναρξη 47 δικαστικών διαδικασιών. Πλαστά διαβατήρια, παραποιημένα πιστοποιητικά, εμπορικές μεταφορές που εμφανίζονταν ως ιδιωτικές μετακινήσεις κατοικιδίων, ακόμη και καταχρηστική αξιοποίηση της ιδιότητας φιλοζωικών οργανώσεων περιλαμβάνονται στα ευρήματα.
Αυτή είναι η πραγματικότητα που απαιτεί αυστηρούς ελέγχους. Όμως, άλλο το οργανωμένο παράνομο εμπόριο και άλλο η νόμιμη υιοθεσία ενός αδέσποτου στο εξωτερικό.
Ο ν. 4830/2021 αναγνωρίζει ρητά τις διακρατικές υιοθεσίες, προβλέποντας συμβάσεις υιοθεσίας, ενημέρωση του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς και τις προβλεπόμενες διαδικασίες μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος TRACES.
Από τον Τσιρώνη στον Μητσοτάκη
Η συζήτηση έχει και πολιτικό παρελθόν. Το 2018, το φιλοζωικό κίνημα συγκρούστηκε με τον τότε αναπληρωτή υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννη Τσιρώνη, καταγγέλλοντας ότι καλλιεργούσε καχυποψία εις βάρος των εθελοντών, οι οποίοι αντιμετωπίζονταν ως έμποροι ζώων. Οι αντιδράσεις υπήρξαν τόσο έντονες ώστε το νομοσχέδιο για τα ζώα συντροφιάς αποσύρθηκε από τη δημόσια διαβούλευση, κατόπιν εντολής του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα.
Τρία χρόνια αργότερα, στις 4 Απριλίου 2021, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τη Ζωοφιλική Ένωση Ηλιούπολης. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Γραφείου Πρωθυπουργού, εξέφρασε ρητά τη στήριξή του στην οργανωμένη υιοθεσία ζώων στο εξωτερικό. Το 2023 επισκέφθηκε και το καταφύγιο του Τάκη Προεστάκη στην Ιεράπετρα, το οποίο πραγματοποιεί υιοθεσίες κυρίως εκτός Ελλάδας, συγχαίροντάς τον για το έργο του.
Σε μια χώρα όπου χιλιάδες αδέσποτα εξακολουθούν να αναζητούν οικογένεια, οι νόμιμες διακρατικές υιοθεσίες αποτελούν μια πραγματική διέξοδο. Η διερεύνηση κάθε καταγγελίας είναι αυτονόητη και αναγκαία. Εξίσου αναγκαίο είναι, όμως, να μην ταυτίζεται η υποψία με την απόδειξη.
Γιατί ανάμεσα σε ένα ζώο που αγνοούμε πού βρίσκεται και σε ένα ζώο που αποδεδειγμένα έχει πέσει θύμα παράνομης εμπορίας υπάρχει μια τεράστια διαφορά. Και αυτή η διαφορά δεν μπορεί να χάνεται μέσα σε αναρτήσεις και εντυπώσεις.