από την Μαιευτήρα – Γυναικολόγο, Σεξολόγο Μυρτώ Σωτηροπούλου
ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
Η σεξουαλικότητα είναι μια έννοια τόσο γνωστή όσο και άγνωστη, τόσο απλή όσο και πολύπλοκη, τόσο αυτονόητη όσο και παρεξηγημένη. Για να τη συζητήσουμε ουσιαστικά, είναι απαραίτητο να ορίσουμε το πλαίσιο της Αναπαραγωγικής Υγείας.
Ορισμοί
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η αναπαραγωγική υγεία ορίζεται ως κατάσταση πλήρους φυσικής, πνευματικής και κοινωνικής ευεξίας, και όχι απλώς ως απουσία νόσου ή δυσλειτουργίας του αναπαραγωγικού συστήματος. Η σεξουαλική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αναπαραγωγικής υγείας και προϋποθέτει ποιοτικές ανθρώπινες σχέσεις.
Σύμφωνα με τη Διάσκεψη του Καΐρου (1994), οι άνθρωποι πρέπει να απολαμβάνουν υγιείς και ικανοποιητικές σεξουαλικές σχέσεις, καθώς και να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν πότε και υπό ποιες συνθήκες θα αναπαραχθούν.
Γιατί οι άνθρωποι κάνουν σεξ;
Η σεξουαλική έκφραση υπερβαίνει τη συνουσία και περιλαμβάνει επαφή, αισθησιασμό και οικειότητα. Σε μελέτη του Meston (2007), Why Humans Have Sex, εντοπίστηκαν 237 διαφορετικοί λόγοι σεξουαλικής επαφής, οι οποίοι ομαδοποιούνται ως εξής:
Φυσικά αίτια: μείωση του στρες, αναζήτηση απόλαυσης, έλξη προς τον σύντροφο, εξερεύνηση εμπειριών. Συναισθηματικοί λόγοι: έκφραση αγάπης και πόθου, επιβεβαίωση δέσμευσης. Επίτευξη στόχων: κοινωνική καταξίωση, ωφελιμιστικοί λόγοι, απόκτηση πόρων. Ανασφάλεια: ενίσχυση αυτοεκτίμησης, υποχρέωση ή πίεση, διατήρηση της σχέσης.
Ορισμός της Σεξουαλικής Υγείας
Ο ΠΟΥ ορίζει τη σεξουαλική υγεία ως την πληρότητα των σωματικών, συναισθηματικών, πνευματικών και κοινωνικών διαστάσεων της σεξουαλικής ύπαρξης, με τρόπο που να εμπλουτίζει θετικά την προσωπικότητα, την επικοινωνία και την αγάπη. Η World Association for Sexology (2000) την ορίζει ως την εμπειρία σωματικής, ψυχολογικής και κοινωνικοπολιτισμικής ευεξίας που σχετίζεται με τη σεξουαλικότητα.
Βασικές έννοιες που συμπεριλαμβάνονται και καθορίζουν τη σεξουαλική υγεία είναι: το βιολογικό φύλο, η σεξουαλικότητα, η κοινωνική ταυτότητα φύλου, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η σεξουαλική ταυτότητα, ο ερωτισμός, η συναισθηματική πρόσδεση, η σεξουαλική δραστηριότητα και πρακτική, η ασφαλής σεξουαλική συμπεριφορά και η υπευθυνότητα.
Ορισμός της Σεξουαλικότητας
Η σεξουαλικότητα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της προσωπικότητας κάθε ανθρώπου. Η πλήρης ανάπτυξή της εξαρτάται από την ικανοποίηση βασικών αναγκών, όπως η επιθυμία για επαφή, εγγύτητα, συναισθηματική έκφραση, απόλαυση, τρυφερότητα και αγάπη. Ως πυρηνική παράμετρος της ανθρώπινης ύπαρξης, περιλαμβάνει το φύλο, την ταυτότητα και τον ρόλο φύλου, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τον ερωτισμό, τη συναισθηματική πρόσδεση και την αναπαραγωγή. Βιώνεται και εκφράζεται μέσω σκέψεων, φαντασιώσεων, επιθυμιών, πεποιθήσεων, αξιών, δραστηριοτήτων και σχέσεων. Είναι αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης βιολογικών, ψυχολογικών, κοινωνικοοικονομικών, πολιτισμικών, ηθικών και θρησκευτικών/πνευματικών παραγόντων.