«Εχω δυο παιδιά, 5 και 8 χρόνων. Δεν ξέρω αν θα μπορέσω να τους αφήσω χρήματα… Τουλάχιστον θα προσπαθήσω να τους αφήσω ένα δέντρο, να τους αφήσω το δάσος μας». Με τα λόγια αυτά απαντά ο πρόεδρος της Ελληνικής Ενωσης Ερευνας και Διάσωσης (ΕΕΕΔ) Λιβαδειάς, Τάσος Παλαμίδας, στην ερώτηση γιατί έγινε εθελοντής δασοπυροσβέστης – ποιο είναι το κίνητρο, με δυο λόγια, που τον κάνει να αφήνει σπίτι και οικογένεια ή να φτάνει στο γραφείο χωρίς ανάσα μετά από μια ολονύχτια δασοπυρόσβεση. Η ΕΕΕΔ Λιβαδειάς, που αριθμεί 52 άτομα, είναι μια από τις ομάδες που συμμετείχαν στο Πρόγραμμα Υποστήριξης Εθελοντικών Ομάδων Δασοπυροπροστασίας, το οποίο υλοποιήθηκε σε δύο κύκλους κατά την περίοδο 2022-2026 από το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο «Δεσμός», σε συνεργασία με το WWF Ελλάς και το HIGGS.
«Οχι άλλο ήρωες» είναι ο τίτλος του βίντεο που προβλήθηκε στη χθεσινή παρουσίαση του απολογισμού του προγράμματος – γιατί οι εθελοντές δασοπυροσβέστες δεν είναι «ήρωες», αλλά ενεργοί πολίτες των τοπικών κοινωνιών που, με υψηλό αίσθημα ευθύνης, επιλέγουν να προστατεύσουν τη φύση και τους συμπολίτες τους. «Ηρωες είναι οι δικοί μας που τους αφήνουμε πίσω να ανησυχούν για μας και τρέχουμε σε μια πυρκαγιά» μου ψιθύρισε ένας από αυτούς. Παρά τον κομβικό τους ρόλο, τα προηγούμενα χρόνια δεν υποστηρίζονταν με σταθερότητα από την πολιτεία.
Μέσω του προγράμματος, στο πλαίσιο της «Πρωτοβουλίας 21» και με την υποστήριξη της Εθνικής Τράπεζας, του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και του Ιδρύματος Αθηνάς Ι. Μαρτίνου, ενισχύθηκαν με εξοπλισμό υψηλών προδιαγραφών 2.888 εθελοντές από 71 ομάδες δασοπυροπροστασίας της χώρας. Παράλληλα, 1.240 εθελοντές δασοπυροσβέστες αλλά και φορείς τοπικών κοινωνιών συμμετείχαν στα ενημερωτικά εργαστήρια του προγράμματος ενώ στον δεύτερο κύκλο η κατάρτιση εμπλουτίστηκε με βιωματικά εργαστήρια – 476 εθελοντές δασοπυροσβέστες εκπαιδεύτηκαν στο πεδίο.
Και κάτι ακόμα σημαντικό. Το πρόγραμμα ανέδειξε στον δημόσιο διάλογο προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εθελοντές. Για παράδειγμα, παίρνουν από την κανονική τους άδεια για να σβήσουν μια φωτιά, πληρώνουν από την τσέπη τους τη βενζίνη για να πάνε στον τόπο της πυρκαγιάς κ.λπ. Για πρώτη φορά, μέσα από τον νέο νόμο «Ενεργή Μάχη» δίνεται στοχευμένη υποστήριξη: προβλέπονται θεσμικά η πιστοποιημένη εκπαίδευση και η ασφάλιση των εθελοντών, η θεσμική κινητοποίησή τους, η οικονομική ενίσχυση για εξοπλισμό και η δικαιολογημένη άδεια εργασίας. Μένει να δούμε πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη.