Το μεγάλο πολιτικό γεγονός των τελευταίων εβδομάδων στην Αυστραλία, είναι η δημοσκοπική πρωτιά σε ορισμένες μετρήσεις κοινής γνώμης, αλλά και η σημαντική εκλογική άνοδος του ακροδεξιού λαϊκίστικου κόμματος Ένα Έθνος/One Nation, με ηγέτιδα μια παλιά γνώριμη των πολιτικών άκρων της Αυστραλίας από τη δεκαετία του 1990, την 72χρονη Pauline Hanson.
Ένα κόμμα που στις πιο πρόσφατες ομοσπονδιακές εκλογές της χώρας το Μάιο του 2025, απέσπασε το 6,4% των ψήφων, δημοσκοπικά πλέον, αλλά και σε επίπεδο πολιτειακών εκλογών, υποστηρίζεται από το ένα τέταρτο μέχρι και το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος.
Όπως και στη Μεγάλη Βρετανία με την άνοδο του ακροδεξιού κόμματος Reform, του Νάιτζελ Φαράντζ, έτσι και στην Αυστραλία, η μετατόπιση των ψηφοφόρων είναι ενδοπαραταξιακή, πρωτίστως.
Η συντριπτική πλειοψηφία των νέων υποστηρικτών του Ενός Έθνους, προέρχεται από τον παραδοσιακό συντηρητικό κυβερνητικό Συνασπισμό των Φιλελευθέρων και του Εθνικού Κόμματος, που κυβέρνησε την Αυστραλία κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου. Μετατοπίσεις σε μικρότερο βαθμό στο Ένα Έθνος, έχουν παρατηρηθεί και από τον Εργατικό Κόμμα.
Τα υψηλότερα ποσοστά, που αγγίζουν μέχρι και το 40% σε ορισμένες περιπτώσεις και περιοχές, συγκεντρώνονται στην περιφερειακή και αγροτική Αυστραλία, όπου υπάρχει περισσότερη πολιτισμική, εθνολογική και δημογραφική ομοιομορφία (Αγγλοκελτοαυστραλία).
Η επιρροή του Ενός Έθνους όμως, άρχισε να εμφανίζεται πλέον και στα εξωτερικά προάστια των μεγάλων πολυπολιτισμικών αστικών κέντρων. Καθώς και στις μεταναστευτικές κοινότητες της χώρας!
Με αντιμεταναστευτική, αντισυνδικαλιστική, αντιπεριβαλλοντολογική, αντιεργατική και απλουστευτική ρητορική, καθώς και με την καθημερινή υποστήριξη των μεγάλων δεξιών μιντιακών συγκροτημάτων της χώρας, αλλά και μερικών δισεκατομμυριούχων, όπως για παράδειγμα της Τζίνας Ράινχαρντ, του πλουσιότερου ατόμου της Αυστραλίας (εκμετάλλευση ορυκτού πλούτου, κ.α.), που έχει και ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ένα Έθνος ταράζει πλέον ανησυχητικά την κοινωνική και πολιτική συνοχή της Αυστραλίας.
Ταυτόχρονα, υποχρεώνει και τον παραδοσιακό κυβερνητικό συντηρητικό Συνασπισμό, να μετατοπιστεί σε ακροδεξιές θέσεις για σειρά ζητημάτων (μεταναστευτικό, περιβαλλοντολογικό, στεγαστικό, κ.α.), ελπίζοντας πως έτσι θα περιορίσει της απωλειές του προς τα δεξιά του.
Οι συντηρητικοί έχουν ήδη χάσει τα τελευταία χρόνια τις περισσότερες αστικές τους έδρες, που πήγαν σε χέρια οικονομικά συντηρητικών αλλά κοινωνικά προοδευτικών ανεξάρτητων υποψηφίων (σχεδόν όλες γυναίκες). Επιπλέον, εκεί που στο παρελθόν οι συντηρητικοί έκλειναν πολιτικά και εκλογικά το δρόμο του Ενός Έθνους, αντιμετωπίζοντάς το ως ακραίο κόμμα και βάζοντάς το τελευταίο στις εκλογικές προτιμήσεις, τώρα, η δεξιά τους ηγεσία μιλάει ανοιχτά για την αλληλοϋποστήριξη που χρειάζεται να έχουν η δεξιά και η λαϊκίστικη ακροδεξιά, έτσι ώστε να νικήσουν εκλογικά τις μετριοπαθείς εργατικές κυβερνήσεις σε πολιτειακό και ομοσπονδιακό επίπεδο.
Μέχρι σχετικά πρόσφατα, πολλοί αναλυτές θεωρούσαν πως το εκλογικό σύστημα της Αυστραλίας, μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην άνοδο ενός κόμματος με τραμπικά χαρακτηριστικά.
Η υποχρεωτική ψηφοφορία, καθώς και το μοίρασμα προτιμήσεων με την ψήφο των πολιτών, δηλαδή η ιεράρχιση της ψήφου, που αν δεν έβγαινε νικητής με 50% συν ένα με την πρώτη καταμέτρηση, μετά μοιράζονταν οι δεύτερες και τρίτες προτιμήσεις των ψηφοφόρων των μικρότερων κομμάτων στους πρώτους κάθε μονοεδρικής εκλογικής περιφέρειας (150 συνολικά), μέχρι να εκλεγεί υποψήφιος κόμματος που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία, οι αναλυτές λοιπόν, θεωρούσαν πως το εκλογικό σύστημα θα περιόριζε την άνοδο των άκρων. Φυσικά, κάθε άλλο παρά αυτό συμβαίνει τον τελευταίο καιρό.
Γιατί έχουμε αυτήν τη ραγδαία άνοδο της λαϊκίστικης ακροδεξιάς στην Αυστραλία; Πώς μπορεί να απαντήσει το σημερινό πολιτικό σύστημα της χώρας; Πώς μπορεί να διασφαλιστεί η κοινωνική συνοχή και η σχετική ευημερία στη μεγάλη και πολυπολιτισμική χώρα του νότου;
Καταρχάς, όταν το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος δηλώνει ότι σκοπεύει να ψηφίσει το Ένα Έθνος, ένα ρατσιστικό και ακραίο κόμμα σε επίπεδο ηγεσίας και διακηρυχτικού λόγου, δεν μπορείς πλέον να το αντιπαλέψεις απλώς επισημαίνοντας πόσο ακραίο και ρατσιστικό είναι το κόμμα, μια και δε βρίσκεται πια στο περιθώριο της αυστραλιανής κοινωνίας. Δεν αντιμετωπίζεις πολιτικά έναν αντίπαλο όπως το Ένα Έθνος, θεωρώντας και/ή αποκαλώντας ένα τόσο μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος ρατσιστικό και ακραίο.
Ναι μεν το αρχηγικό και χωρίς όργανα κόμμα της Pauline Hanson τρέφεται από τον διαχρονικό ρατσισμό και την ακροδεξιά παράδοση της Αυστραλίας, αλλά έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα λαϊκιστικό ακροδεξιό κόμμα, που διατυπώνει πολιτικές θέσεις οι οποίες μπορεί να μην προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις, αλλά αγγίζουν σε περιπτώσεις το αίσθημα δικαιοσύνης των πολιτών σε ταξικό και πατριωτικό επίπεδο. Ενδεικτικό παράδειγμα, είναι η πρόταση του για φορολόγηση των εταιρειών φυσικού αερίου.
Το Ένα Έθνος, όπως και άλλα παρόμοια μορφώματα σε άλλες δυτικές χώρες, τρέφεται επίσης από τη μεταβαλλόμενη φύση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής στην αγροτική και περιφερειακή Αυστραλία, καθώς και από τα αδιέξοδα του αυστραλιανού και παγκόσμιου καπιταλισμού του 21ου αιώνα, τη μεταβολή της φύσης της εργασίας, τις οικονομικές δυσκολίες της καθημερινότητας για πολλούς/ες κ.ά.
Τα ζητήματα που αντιμετωπίζει η Αυστραλία —όπως και άλλες χώρες το 2026— είναι παγκόσμια ζητήματα με τοπικές εκφάνσεις, τα οποία δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο από εθνικές κυβερνήσεις. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι για αιώνες τώρα, οργανώνουμε τις κοινωνίες μας γύρω από τα εθνικά κράτη, και ότι η ζωή μας διαμορφώνεται και νοηματοδοτείται, κυρίως μέσα από τη συγκρότησης εθνικών φαντασιακών και μέσα από τη λειτουργία μιας εθνικής πολιτικής σκηνής, εθνικών κομμάτων και εθνικών κρατικών θεσμών, τότε…
Οι πολιτικές αντιδράσεις των βιωμένων εμπειριών των ανθρώπων, εκφράζονται μέσω της κάλπης, εναντίον εθνικών πολιτικών συστημάτων και κομμάτων, που δεν είναι πλέον μαζικά, πολυσυλλεκτικά και συμπεριληπτικά. Τα πολιτικά κόμματα στις μέρες μας επίσης, ούτε έχουν, πλέον, μεγάλα αφηγήματα που να πείθουν, ούτε μπορούν να προσφέρουν εθνικές λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των πολιτών.
Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι το Ένα Έθνος στην Αυστραλία, όπως και η λαϊκίστικη ακροδεξιά και δεξιά σε όλες τις εκφάνσεις της παγκοσμίως, επιτίθεται όχι μόνο στα εθνικά πολιτικά κόμματα και στους εθνικούς θεσμούς όπως λειτουργούν σήμερα, αλλά και στους διεθνείς. Επιτίθεται στη διεθνή διάσταση της πολιτικής και των θεσμών ακριβώς τη στιγμή που είναι περισσότερο αναγκαίοι από ποτέ άλλοτε, για την αντιμετώπιση παγκόσμιων και εθνικών προβλημάτων.
Οι δημοσκοπήσεις, καθώς και πολιτειακές και αναπληρωματικές εκλογές, δείχνουν πως σε αυτόν τον ιστορικό κύκλο στην Αυστραλία, τα συσσωρευμένα οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα της κατακερματισμένης κοινωνίας της χώρας, οδηγούν σε μια ενδεχομένως μεγάλη αναδιάταξη του κομματικού συστήματος, έτσι όπως το γνωρίζαμε επί πολλές δεκαετίες. Η μεγάλη ιδεολογική, πολιτική και εκλογική διαχωριστική γραμμή, όμως, εξακολουθεί να είναι η διάκριση μεταξύ κεντροαριστερής και κεντροδεξιάς πολιτικής.
Αλλά…
Η άμυνα απέναντι στη δημοσκοπική και εκλογική επέλαση του Ενός Έθνους, των συμμάχων του, και των πολιτικών τους, καθώς και η αντεπίθεση της κεντροαριστεράς της Αυστραλίας, δεν μπορεί να οργανωθεί και να αφεθεί αποκλειστικά στη σημερινή εργατική ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Anthony Albanese. Το μη μαζικό Εργατικό Κόμμα Αυστραλίας, που στις τελευταίες ομοσπονδιακές εκλογές, στην πρώτη καταμέτρηση, υποστηρίχτηκε μόνο από το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος, ανεξάρτητα από τον αριθμό ρεκόρ των εδρών που συγκέντρωσε, χρειάζεται τη συλλογική βοήθεια της κοινωνίας των ενεργών, προοδευτικών, φιλελεύθερων και άλλων δημοκρατικών πεποιθήσεων πολιτών.
Η δημοκρατική Αυστραλία χρειάζεται να συστρατευθεί και να απαντήσει συλλογικά, προβάλλοντας άλλους τρόπους διαχείρισης της κοινωνίας και των αδιεξόδων της, πέρα από τα όσα λένε και υπόσχονται το Ένα Έθνος και ο συντηρητικός Συνασπισμός.
Αυτή η εναλλακτική πορεία μπορεί να είναι αποτελεσματική και να σταματήσει την άνοδο των δεξιών άκρων κατά τη γνώμη μου, μόνο αν έχει, αν αναδεικνύει και αν υλοποιεί συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες για το κοινό καλό, και για τους λιγότερο προνομιούχους Αυστραλούς — πρωτοβουλίες για τη στέγαση, την απασχόληση και το κοινωνικό κράτος, για παράδειγμα.
Και φυσικά…
Η δημοκρατική Αυστραλία, πρέπει επίσης να κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, για να αποκαλύψει με συγκεκριμένα στοιχεία τις πλάνες και τους κινδύνους της πολιτικής πρότασης του Ενός Έθνους για τους απλούς πολίτες και για τη χώρα, πριν το κόμμα αυτό καταφέρει να εδραιωθεί ως μεγάλη μόνιμη πολιτική δύναμη.
The post Για την άνοδο της ακροδεξιάς στην Αυστραλία appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.