Η Valentina Rzheutskaya, Εκτελεστική Διευθύντρια της Capital.com, μιλά στη Cyprus Times για τις δομικές συνθήκες που καθιστούν μια χρηματοοικονομική δικαιοδοσία αξιόπιστη με την πάροδο του χρόνου, για το τι οφείλουν οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο στο οικοσύστημα από το οποίο επωφελούνται, και για το πώς η Capital.com προσεγγίζει αυτή την ευθύνη.
Η Κύπρος έχει αναπτυχθεί σημαντικά ως ευρωπαϊκό χρηματοοικονομικό κέντρο την τελευταία δεκαετία. Τι οδήγησε σε αυτό και τι απαιτείται για να διατηρηθεί;
Η ανάπτυξη είναι πραγματική και βασίζεται σε περισσότερους από έναν τομείς. Η Κύπρος κατέγραψε αύξηση ΑΕΠ 3,4% το 2024, μία από τις υψηλότερες στην ευρωζώνη, με μεσοπρόθεσμη πρόβλεψη ανάπτυξης περίπου 3% ετησίως. Οι χρηματοοικονομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες συνυπάρχουν με τις ΤΠΕ, τον τουρισμό και τη ναυτιλία ως βασικοί συντελεστές αυτής της πορείας. Το νησί έχει αποκαταστήσει τη θεσμική του αξιοπιστία μετά την κρίση του 2013, έχει προσελκύσει σημαντικές εισροές διεθνών εταιρειών και έχει αναπτύξει ένα εποπτικό πλαίσιο ευθυγραμμισμένο με τα πρότυπα της ΕΕ σε επενδυτικές υπηρεσίες, ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και καταπολέμηση νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Ωστόσο, αυτό που διατηρεί αυτή τη θέση δεν είναι η ανάπτυξη καθαυτή. Η ανάπτυξη ακολουθεί την αξιοπιστία και η αξιοπιστία ακολουθεί την ποιότητα των θεσμών που λειτουργούν εντός της δικαιοδοσίας, δηλαδή της χώρας και του ρυθμιστικού πλαισίου που τη διέπει. Ένα χρηματοοικονομικό κέντρο είναι τελικά τόσο ισχυρό όσο τα πρότυπα διακυβέρνησης των εταιρειών που το εκπροσωπούν στις αγορές της Ευρώπης και πέραν αυτής.
Τι εννοείτε συγκεκριμένα με την ποιότητα διακυβέρνησης σε αυτό το πλαίσιο;
Υπάρχει μια διάκριση που έχει τεράστια σημασία και συχνά συγχέεται στην πράξη: η διαφορά μεταξύ τυπικής συμμόρφωσης και ουσιαστικής διακυβέρνησης. Η τυπική συμμόρφωση παράγει έγγραφα. Υπάρχουν πολιτικές, συνεδριάζουν επιτροπές, υποβάλλονται εκθέσεις εγκαίρως και τηρείται η μορφή της κανονιστικής υποχρέωσης. Η ουσιαστική διακυβέρνηση, όμως, παράγει αποφάσεις, κάτι εντελώς διαφορετικό.
Σημαίνει ανεξάρτητες λειτουργίες ελέγχου που λειτουργούν με ακεραιότητα ακριβώς όταν η εμπορική πίεση είναι στο υψηλότερο σημείο της, δηλαδή όταν ο πειρασμός για συμβιβασμό είναι ισχυρότερος. Σημαίνει διοικητικά συμβούλια που ασχολούνται με το πραγματικό περιεχόμενο των κινδύνων και των κανονιστικών υποχρεώσεων της εταιρείας, αντί να περιορίζονται σε περιοδικές ανασκοπήσεις συνοπτικών εκθέσεων. Και σημαίνει μηχανισμούς κλιμάκωσης που φτάνουν στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων πριν τα προβλήματα γίνουν ουσιαστικά, όχι εκ των υστέρων.
Αυτή η διάκριση γίνεται εμφανής υπό πίεση, στον τρόπο που συμπεριφέρονται οι εταιρείες σε δύσκολες συνθήκες και όχι σε αυτά που υποβάλλουν όταν όλα λειτουργούν ομαλά. Οι αντισυμβαλλόμενοι, οι θεσμικοί επενδυτές και οι συνεργάτες αξιολογούν την ποιότητα διακυβέρνησης ακριβώς με αυτό το κριτήριο, και οι δικαιοδοσίες των οποίων οι εταιρείες επιδεικνύουν σταθερά ουσιαστική διακυβέρνηση προσελκύουν σημαντικά υψηλότερης ποιότητας συνεργασίες.
Πώς μεταφράζεται αυτό στις ανάγκες της Κύπρου από τον χρηματοοικονομικό της τομέα;
Η Κύπρος μείωσε τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από 29,2 δισ. ευρώ το 2014 σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο 1,7 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2024. Πρόκειται για μια δεκαετία δομικής εξυγίανσης που επιτεύχθηκε μέσω πειθαρχημένης θεσμικής συμπεριφοράς σε όλο τον χρηματοοικονομικό τομέα, γεγονός που έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της χώρας απέναντι σε επενδυτές και αντισυμβαλλόμενους.
Αυτή η θέση αποτελεί πραγματικό πλεονέκτημα, αλλά διατηρείται μέσω συνεχούς συμπεριφοράς και όχι ως δεδομένη κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι κάθε εταιρεία που δραστηριοποιείται εδώ είτε συμβάλλει σε αυτήν είτε την υπονομεύει. Για να εξελιχθεί η Κύπρος ως χρηματοοικονομικό κέντρο που ξεχωρίζει για την ποιότητα των θεσμών της, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται εδώ πρέπει να θέτουν για τον εαυτό τους τα πρότυπα που απαιτεί η δικαιοδοσία, όχι απλώς το ελάχιστο που επιβάλλει.
Πού τοποθετείται η Capital.com σε αυτή την εικόνα;
Δραστηριοποιούμαστε εδώ επειδή η Κύπρος προσφέρει ένα σοβαρό ρυθμιστικό περιβάλλον της ΕΕ, ένα εξειδικευμένο επαγγελματικό δυναμικό και ουσιαστική εγγύτητα με τα ευρωπαϊκά πλαίσια που διέπουν τη δραστηριότητά μας. Είναι μια συνειδητή επιλογή που συνεπάγεται πραγματικές υποχρεώσεις.
Δομούμε την εποπτεία έτσι ώστε οι ανεξάρτητες λειτουργίες κινδύνου και συμμόρφωσης να λειτουργούν χωριστά από τη λήψη εμπορικών αποφάσεων, ενώ η ευθύνη σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου καλύπτει όλες τις κανονιστικές μας υποχρεώσεις και τα πλαίσια γνωστοποίησης σε κάθε δικαιοδοσία όπου δραστηριοποιούμαστε. Οι μηχανισμοί ελέγχου έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντέχουν υπό πίεση, όχι μόνο σε κανονικές συνθήκες.
Αυτό απαιτεί η ορθή διακυβέρνηση και αυτό οφείλει μια εταιρεία στο οικοσύστημα από το οποίο επωφελείται.
Ποια είναι η μακροπρόθεσμη προοπτική της Κύπρου ως χρηματοοικονομικό κέντρο και τι θα μπορούσε να την απειλήσει;
Η μακροπρόθεσμη προοπτική είναι ισχυρή. Η Κύπρος έχει απορροφήσει πολλαπλά σοβαρά σοκ: την κρίση του 2008, την τραπεζική κρίση του 2013, την πανδημία Covid-19 και τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία από το 2022. Kαι έχει εξέλθει με ενισχυμένο θεσμικό πλαίσιο.
Έχει προσελκύσει διεθνείς εταιρείες σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ΤΠΕ και επαγγελματικές υπηρεσίες, υποστηριζόμενη από ένα σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον της ΕΕ και μια καθιερωμένη δομή διακυβέρνησης που αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως ουσιαστική και όχι τυπική.
Αυτό που θα μπορούσε να την απειλήσει δεν είναι η εξωτερική πίεση, την οποία τα σωστά διοικούμενα συστήματα απορροφούν, αλλά η σταδιακή υποβάθμιση των εσωτερικών προτύπων. Εταιρείες που αντιμετωπίζουν τη διακυβέρνηση ως κόστος προς μείωση, διοικητικά συμβούλια που αναθέτουν χωρίς κατανόηση, λειτουργίες ελέγχου που υπάρχουν μόνο στα χαρτιά: αυτές οι αποτυχίες δεν εμφανίζονται ξαφνικά. Συσσωρεύονται αθόρυβα και γίνονται ορατές τη χειρότερη δυνατή στιγμή.
Οι εταιρείες που λαμβάνουν σοβαρά τη διακυβέρνηση στην Κύπρο σήμερα δεν προστατεύουν μόνο τον εαυτό τους. Διατηρούν τη φήμη μιας δικαιοδοσίας που έχει κατακτήσει τη θέση της μέσω μιας δεκαετίας προσεκτικής και πειθαρχημένης προόδου. Kαι αυτό αποτελεί κοινή ευθύνη.
Το άρθρο Valentina Rzheutskaya στη CT: Η Κύπρος καθιερώνεται ως χρηματοοικονομικό κέντρο που ορίζεται από την ποιότητα των θεσμών της εμφανίστηκε πρώτα στο Cyprus Times.