Από το Μινωικό Ανακτορικό Κέντρο, στα Μάλια, ξεκίνησαν οι εορταστικές εκδηλώσεις στην Κρήτη, για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αποκάλυψε την πρώτη αναμνηστική πινακίδα του διεθνούς οργανισμού, παρουσία εκπροσώπων της Περιφέρειας Κρήτης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού και πλήθους κόσμου.
Η εκδήλωση συνέπεσε με την επίσημη απόδοση ενός, καθοριστικής σημασίας, έργου για τον αρχαιολογικό χώρο, της αντιπλημμυρικής θωράκισης, προστασίας και συνολικής αναβάθμισης του ανακτόρου, με παρεμβάσεις που το προστατεύουν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, βελτιώνοντας ουσιαστικά την εμπειρία των επισκεπτών.
Στον χαιρετισμό της, η Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τον Ιούλιο του 2025 «ημερομηνία ορόσημο για την πατρίδα μας, την Κρήτη και τον ελληνικό πολιτισμό», τονίζοντας ότι με την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ο μινωικός πολιτισμός, ένας από τους λαμπρότερους πολιτισμούς του προϊστορικού Αιγαίου, αναγνωρίστηκε και καθιερώνεται παγκοσμίως. Τα μινωικά ανάκτορα δεν αποτέλεσαν μόνο διοικητικά και οικονομικά κέντρα, αλλά εστίες του πολιτισμού, της τέχνης και της τεχνολογικής καινοτομίας, με ανεπτυγμένα συστήματα γραφής και διοίκησης και ισχυρές επαφές με τους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου. Η ανάδειξη του μινωικού πολιτισμού μάς επιτρέπει να κατανοούμε καλύτερα τις απαρχές του ευρωπαϊκού πολιτιστικού γίγνεσθαι, καθιερώνοντας την Κρήτη ως κοιτίδα πολιτισμού παγκόσμιας σημασίας. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, το ανάκτορο στα Μάλια χρονολογείται μεταξύ 1900 και 1700 π.Χ., ενώ θεωρείται πιθανό να προηγήθηκε χρονικά των ανακτόρων της Κνωσού και της Φαιστού. Η αποκάλυψη της πινακίδας της Unesco, στα Μάλια, αποτελεί την αρχή μιας σειράς εκδηλώσεων που θα συνεχιστούν στην Κνωσό και τη Ζώμινθο, αναδεικνύοντας τον ενιαίο χαρακτήρα της σειριακής εγγραφής των έξι μινωικών ανακτορικών κέντρων. Ιδιαίτερη αναφορά η Υπουργός έκανε «στην ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Το Υπουργείο Πολιτισμού εργάζεται συστηματικά πάνω στον συγκεκριμένο άξονα ήδη από το 2019. Ο Πρωθυπουργός, εξαιρετικά ευαισθητοποιημένος στα περιβαλλοντικά θέματα, ήταν αυτός που έδωσε τις οδηγίες για τη σύνταξη της εθνικής πολιτικής απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Σήμερα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν εθνική στρατηγική για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης».
Αναφερόμενη ειδικά στα Μάλια, η Λίνα Μενδώνη υπενθύμισε ότι «ο αρχαιολογικός χώρος είχε υποστεί σοβαρές φθορές από τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις πλημμύρες του 2019, γεγονός που κατέστησε αναγκαία την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου έργου αντιπλημμυρικής προστασίας και αποκατάστασης». Ευχαρίστησε τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θέμη Βλαχούλη και τους συνεργάτες του για την ωρίμαση και ολοκλήρωση του έργου, καθώς και τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη για τη σταθερή συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού. Όπως ανέφερε, «αυτή τη στιγμή υλοποιούνται στην Κρήτη πολιτιστικά έργα συνολικού ύψους περίπου 100 εκατομμυρίων ευρώ».
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στη Διευθύντρια Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Έλενα Κουντούρη, και την ομάδα της για την προετοιμασία και την επιτυχή ολοκλήρωση του φακέλου υποψηφιότητας προς την UNESCO, μια προσπάθεια που, όπως είπε, «αποτελούσε εθνικό σκοπό» για την Κρήτη και το Υπουργείο Πολιτισμού επί δεκαετίες». Κλείνοντας τον χαιρετισμό της, η Υπουργός υπογράμμισε ότι «η Κρήτη πρωτίστως, η Περιφέρεια και το Υπουργείο Πολιτισμού μπορούν να σεμνύνονται για μια τεράστια εθνική επιτυχία».
Το έργο αντιπλημμυρικής προστασίας που παραδόθηκε στα Μάλια αποτελεί μία ολοκληρωμένη παρέμβαση συνολικού προϋπολογισμού 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτούμενη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου. Οι εργασίες περιέλαβαν την κατασκευή σύγχρονου αποστραγγιστικού δικτύου και έργων διευθέτησης ομβρίων υδάτων, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα κατολισθήσεων και πλημμυρών, καθώς και την αντικατάσταση των παλαιών στεγάστρων προστασίας με νέες κατασκευές υψηλής ανθεκτικότητας. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες στερέωσης και συντήρησης των αρχαίων δομών του ανακτόρου. Το έργο συνοδεύτηκε και από σημαντικές παρεμβάσεις αναβάθμισης της επισκεψιμότητας του χώρου, με νέες ασφαλείς διαδρομές περιήγησης, οργανωμένους χώρους στάσης και σύγχρονο ενημερωτικό υλικό. Ιδιαίτερη μέριμνα δόθηκε στην προσβασιμότητα, με την κατασκευή ειδικής ράμπας για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία.
Το Ανάκτορο των Μαλίων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του μινωικού πολιτισμού και του προϊστορικού Αιγαίου. Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα, που ξεκίνησε το 1915 σε συνεργασία με τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, έχει φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα που τεκμηριώνουν τη διαχρονική σημασία του χώρου.
Κνωσός: «Κορυφαία στιγμή διεθνούς αναγνώρισης του ελληνικού πολιτισμού, η εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO»
Στην Κνωσό, το σημαντικότερο και εμβληματικότερο κέντρο του μινωικού πολιτισμού, συνεχίστηκαν οι εορταστικές εκδηλώσεις για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αποκάλυψε την αναμνηστική πινακίδα, παρουσία εκπροσώπων της UNESCO, της Περιφέρειας Κρήτης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού και πλήθους κόσμου. Η Κνωσός, το μεγαλύτερο και λαμπρότερο μινωικό ανάκτορο, αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του μινωικού πολιτισμού και σημείο αναφοράς για την ιστορία και την αρχαιολογία της Μεσογείου. Συνδεδεμένη με τον μύθο του Λαβυρίνθου και του βασιλιά Μίνωα, υπήρξε διοικητικό, οικονομικό και θρησκευτικό κέντρο, αλλά και χώρος καλλιτεχνικής δημιουργίας, τεχνολογικής καινοτομίας και ανάπτυξης σύνθετων κοινωνικών δομών.
Στην ομιλία της, η Λίνα Μενδώνη είπε: «Γιορτάζουμε μια κορυφαία στιγμή διεθνούς αναγνώρισης του ελληνικού πολιτισμού, την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η 12η Ιουλίου του 2025 ήταν μια μέρα υπερηφάνειας για την Ελλάδα, πρωτίστως όμως για την Κρήτη. Μια μέρα που επιβεβαίωσε, με τον πλέον επίσημο τρόπο, ότι ο μινωικός πολιτισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν το πλέον εμβληματικό στοιχείο της ταυτότητας του μινωικού πολιτισμού ενός από τους πιο αξιόλογους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου που αναπτύχθηκε στη διάρκεια των δύο χιλιετιών από το 2800 περίπου μέχρι το 1100 π.Χ. Η μινωική κληρονομιά κιβωτός και θησαυροφυλάκιο αξιών, μύθων και κοινωνικών ιδεών έχει επηρεάσει την καλλιτεχνική και πνευματική σκέψη διανύοντας ιστορική τροχιά πολλών χιλιετηρίδων. Ο θρύλος του σύνθετου χαώδους Λαβυρίνθου και του Μινώταυρου, άρρηκτα συνδεδεμένος με τα ανάκτορα της Κνωσού καθώς σχεδιάστηκε για τον βασιλιά Μίνωα, ένα θαύμα της μηχανικής που συμβόλιζε τη δημιουργικότητα και την πολυπλοκότητα και αντανακλά την κατασκευαστική μνημειακότητα των ανακτόρων αποτελεί, μέχρι και σήμερα σύμβολο δαιδαλώδους οργάνωσης με παγκόσμια αναγνώριση ως προς την ορολογία «Λαβύρινθος» και τη μορφή»
Η Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στη Μινωική Τέχνη επεσήμανε ότι «Η μινωική τέχνη με το μοναδικό φυσιοκρατικό της χαρακτήρα με την ελευθερία της κίνησης, τη σχέση της με τη φύση, τη θάλασσα και το φως εξακολουθεί να γοητεύει αλλά και να εμπνέει. Οι τοιχογραφίες, τα αγγεία, οι σφραγίδες, η μικροτεχνία αποτυπώνουν έναν πολιτισμό εξωστρεφή, δημιουργικό, βαθιά όμως ανθρωποκεντρικό. Έναν πολιτισμό που κατόρθωσε να μετατρέψει τη γεωγραφική θέση της Κρήτης σε γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα σε λαούς και πολιτισμός. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι στην ιστορική της απόφαση, η UNESCO αναγνώρισε την αυθεντικότητα, την ακεραιότητα και την εξέχουσα οικουμενική αξία των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων με βάση τέσσερα από τα έξι πολιτιστικά κριτήρια της Σύμβασης της Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα συνιστούν την πιο αυθεντική και αντιπροσωπευτική έκφραση της ακμάζουσας μινωικής κοινωνίας, προσφέροντας τεκμήρια πρώιμης αστικής ανάπτυξης και ανακαλύπτοντας σύνθετες κοινωνικοπολιτικές δομές, λειτουργικά οργανωμένες γύρω από ένα ιεραρχικό διοικητικό σύστημα. Ήταν διοικητικά, οικονομικά και θρησκευτικά κέντρα, η σύνθετη αρχιτεκτονική των μορφών των οποίων, με επιρροές από την Αίγυπτο και την εγγύς Ανατολή, σχεδιάστηκε να εξυπηρετεί τις ποικίλες ανάγκες και τις λειτουργίες μιας ιεραρχημένης κοινωνίας. Αυτό πρέπει να το θυμόμαστε και σήμερα. Η κοινωνία για να ακμάζει και να αποδίδει πρέπει να είναι ιεραρχημένη. Τα μνημεία αυτά συνιστούν διαχρονικά σημείο αναφοράς στην ιστορία της ανθρωπότητας, καθώς παρέχουν υλικές μαρτυρίες για την ανάπτυξη πρώιμων οικονομικών συστημάτων, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία και το θαλάσσιο εμπόριο. Αποτελούν επίσης πηγή πολύτιμη τεκμηρίωσης για τα δύο αρχαιότερα συστήματα γραφής της Ευρώπης, την κρητική ιερογλυφική και τη γραμμική Α, τα οποία επινοήθηκαν στην Κρήτη ήδη από τις αρχές της δεύτερης χιλιετίας».
Παράλληλα, η Υπουργός Πολιτισμού, ξεκαθάρισε ότι «Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι, να καταστεί απολύτως σαφές, ότι η εγγραφή αγαθών στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς σε καμία περίπτωση δεν συνιστά απλώς και μόνο τιμητική διάκριση, που μάλιστα απονέμεται και ισχύει στο διηνεκές, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Ούτε στο διηνεκές είναι, διότι χρειάζεται αξιολόγηση, ούτε χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Αντιθέτως, αποτελεί πρωτίστως αναγνώριση και αποδοχή δεσμευτικής ευθύνης διαρκούς και αποτελεσματικής προστασίας τους. Υποχρεώνει το κράτος και τις υπηρεσίες του, τις δημοτικές και περιφερειακές αυτοδιοικητικές αρχές, αλλά και τις τοπικές κοινωνίες, εν συνόλω τις τοπικές κοινωνίες, να διασφαλίζουν συλλογικά, στο μέτρο της αρμοδιότητας ενός εκάστου, τη διατήρηση της ακεραιότητας και της αυθεντικότητάς τους, καθώς και τη διαφύλαξή τους για τις επόμενες γενιές. Η μέριμνα βεβαίως της Πολιτείας για τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα δεν ξεκίνησε την επόμενη της ένταξής τους στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Αντιθέτως, προηγήθηκε μια μακρά περίοδος συστηματικού σχεδιασμού, ωρίμασης και μεθοδικής προετοιμασίας, ενόψει της κατάθεσης του φακέλου υποψηφιότητας, προκειμένου να πληρούνται, όχι μόνο τυπικά, αλλά και ουσιαστικά, όλες οι αυστηρές, και σωστά είναι αυστηρές, προδιαγραφές και απαιτήσεις της UNESCO. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονήθηκαν εξειδικευμένες μελέτες τεκμηρίωσης και προστασίας των μνημείων, διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων. Αναπτύχθηκαν σχέδια επισκεψιμότητας, προσβασιμότητας και αναβάθμισης των υποδομών λειτουργίας των χώρων και εξυπηρέτησης του κοινού. Διαμορφώθηκε έτσι το αναγκαίο επιστημονικό και θεσμικό υπόβαθρο για τη συγκρότηση του προαπαιτούμενου πλέον ενιαίου διαχειριστικού σχεδίου των μινωικών αρχαιολογικών χώρων».
The post Λίνα Μενδώνη, στα Μάλια: «Η εγγραφή των Μινωικών Ανακτόρων στην UNESCO αποτελεί μια τεράστια εθνική επιτυχία» appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.