Η Ικαρία, το ελληνικό νησί που έχει συνδεθεί παγκοσμίως με τη μακροζωία, βρέθηκε στο επίκεντρο ταξιδιωτικού οδοιπορικού του SBS.
Το αφιέρωμα ανέδειξε τη φήμη που τη συνοδεύει εδώ και χρόνια ως έναν από τους τόπους του κόσμου όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, αναζητώντας τα μυστικά του τρόπου ζωής των κατοίκων της.
Η δημοσιογράφος Janice Petersen ταξίδεψε στο ελληνικό νησί για την εκπομπή Dateline, αναζητώντας απαντήσεις στο ερώτημα αν υπάρχει πράγματι κάποιο «μυστικό» πίσω από τη μακροζωία των Ικαριωτών ή αν η διεθνής εικόνα της Ικαρίας ως «Μπλε Ζώνης» έχει διογκωθεί μέσα από έναν συνδυασμό μύθου, τουριστικής προβολής και αμφισβητούμενων στοιχείων.
Αυτό που συνάντησε, πάντως, δεν ήταν μια κοινωνία εμμονικά προσηλωμένη στην παράταση της ζωής. Ήταν ένας τόπος όπου η ζωή κυλά με διαφορετικό ρυθμό: χωρίς τη βιασύνη των μεγαλουπόλεων, με παρέες που συναντιούνται για καφέ και χαρτιά, ηλικιωμένες γυναίκες που μαζεύουν χόρτα από τις πλαγιές και ανθρώπους που εξακολουθούν να καλλιεργούν, να παράγουν το κρασί τους και να μοιράζονται όσα έχουν.
«ΧΩΡΙΣ ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΕΣ»
Ανάμεσα στους ανθρώπους που συνάντησε η Petersen ήταν ο 92χρονος Γιώργος, ο οποίος φτιάχνει το δικό του κρασί και το προσφέρει στους επισκέπτες.
Όταν ρωτήθηκε πώς καταφέρνουν οι Ικαριώτες να φτάνουν τα 100 χρόνια, η απάντησή του ήταν απλή: χωρίς άγχος και χωρίς υπερβολές.
Οι φίλοι του προέρχονται από διαφορετικές γενιές, από έναν 23χρονο έως έναν άνθρωπο ηλικίας 106 ετών. Αυτή η καθημερινή συνύπαρξη των ηλικιών αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που επανέρχονται σταθερά στις αφηγήσεις για την Ικαρία.
Η σύνδεση με την κοινότητα, η φυσική κίνηση, η μεσογειακή διατροφή, οι στενοί οικογενειακοί δεσμοί και η αίσθηση σκοπού θεωρούνται βασικά στοιχεία του τρόπου ζωής των κατοίκων.
Η Ικαρία εντάχθηκε το 2008 στις λεγόμενες «Μπλε Ζώνες», τις περιοχές στις οποίες, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της θεωρίας, καταγράφονται ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά μακροβιότητας.
Στην ίδια κατηγορία έχουν ενταχθεί, μεταξύ άλλων, η Σαρδηνία, η Οκινάουα της Ιαπωνίας και η Νικόγια της Κόστα Ρίκα.
ΕΝΑΣ ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ «ΞΕΧΝΟΥΝ ΝΑ ΠΕΘΑΝΟΥΝ»
Η φράση «στην Ικαρία ξεχνούν να πεθάνουν» έγινε διεθνώς γνωστή μέσα από τον Αμερικανό συγγραφέα και ερευνητή Dan Buettner, ο οποίος συνέβαλε σημαντικά στη διάδοση της θεωρίας των «Μπλε Ζωνών».
Το οδοιπορικό του SBS, ωστόσο, ανέδειξε ότι για τους ίδιους τους Ικαριώτες η μακροζωία δεν φαίνεται να αποτελεί καθημερινή επιδίωξη.
Οι κάτοικοι δεν μετρούν συνεχώς θερμίδες, βήματα ή δείκτες ευεξίας. Καλλιεργούν τους κήπους τους, τρώνε ό,τι παράγει ο τόπος, μοιράζονται το περίσσευμα με τους γείτονες και στηρίζονται ο ένας στον άλλον.
Ο Χρήστος, ξεναγός και ιδιοκτήτης τουριστικής επιχείρησης στο νησί, απέδωσε τον τρόπο ζωής στην αίσθηση ότι οι Ικαριώτες διαθέτουν ήδη όσα χρειάζονται: φύση, καλή διατροφή και ισχυρή κοινότητα.
Η διαφορά, όπως είπε, δεν βρίσκεται σε κάποιο προϊόν ή θαυματουργό συστατικό, αλλά σε μια συνολική στάση ζωής που δύσκολα μπορεί να αντιγραφεί αποσπασματικά.
Η ΜΑΚΡΟΖΩΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΚΑΡΙΑΣ
Το αφιέρωμα στάθηκε και στην ιστορική διαδρομή του νησιού.
Τα παλαιότερα σπίτια της Ικαρίας χτίστηκαν ψηλά στα βουνά, όχι για τη θέα, αλλά για να προστατεύονται οι κάτοικοι από τις επιδρομές πειρατών.
Αργότερα, κατά τη διάρκεια και μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο, το νησί αποτέλεσε τόπο εξορίας για χιλιάδες πολιτικούς κρατουμένους.
Μέσα από αυτές τις δύσκολες περιόδους, η αλληλεγγύη δεν ήταν επιλογή ευεξίας αλλά όρος επιβίωσης.
Ο μελισσοκόμος Θανάσης Καρίμαλης, του οποίου το μέλι απέκτησε αυξημένη ζήτηση μετά τη διεθνή προβολή της Ικαρίας, επισήμανε ότι το νησί υπήρχε πριν αποκτήσει τη φήμη του τόπου της μακροζωίας και θα συνεχίσει να υπάρχει ακόμη και αν αυτή η μόδα κάποτε περάσει.
ΟΙ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ «ΜΠΛΕ ΖΩΝΕΣ»
Η εκπομπή παρουσίασε και την άλλη πλευρά της συζήτησης.
Ο Αυστραλός ερευνητής Saul Newman αμφισβητεί την αξιοπιστία των στοιχείων πάνω στα οποία στηρίζονται ορισμένοι ισχυρισμοί ακραίας μακροζωίας. Υποστηρίζει ότι σε αρκετές χώρες τα ανεπαρκή ή λανθασμένα αρχεία γεννήσεων και θανάτων καθιστούν δύσκολη την ακριβή επιβεβαίωση της ηλικίας ανθρώπων που φέρονται να έχουν ξεπεράσει τα 100 χρόνια.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, σε παλαιότερες αποκαλύψεις για συντάξεις νεκρών που εξακολουθούσαν να εισπράττονται στην Ελλάδα. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν αποτελεί ειδική απόδειξη κατά της Ικαρίας, αλλά θέτει γενικότερα ερωτήματα για την αξιοπιστία των μητρώων μακροζωίας.
Ο δήμαρχος Ικαρίας, Φανούριος Καρούτσος, απέρριψε οποιονδήποτε υπαινιγμό για αντίστοιχα περιστατικά στο νησί και υποστήριξε ότι τα τοπικά αρχεία τηρούνται με ακρίβεια.
Πιο επιφυλακτικός εμφανίστηκε γιατρός του νησιού ως προς τους ισχυρισμούς ότι η άνοια είναι ιδιαίτερα σπάνια στην Ικαρία, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχουν επαρκείς δυνατότητες συστηματικού ελέγχου του ηλικιωμένου πληθυσμού.
ΜΙΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΧΩΡΙΣ ΧΑΣΜΑ ΓΕΝΕΩΝ
Το οδοιπορικό ολοκληρώθηκε σε ένα παραδοσιακό πανηγύρι, όπου μικρά παιδιά, νέοι και ηλικιωμένοι κάθονταν στα ίδια τραπέζια, έτρωγαν, συζητούσαν και χόρευαν μέχρι το πρωί.
Τα έσοδα από τέτοιες εκδηλώσεις δεν προορίζονται για ιδιωτικό κέρδος, αλλά επιστρέφουν στην κοινότητα: για τη στήριξη μιας οικογένειας που δοκιμάζεται από ασθένεια ή για την κάλυψη μιας πρακτικής ανάγκης κάποιου κατοίκου.
Ίσως το ερώτημα αν οι Ικαριώτες ζουν πράγματι περισσότερο από όλους τους άλλους να παραμένει ανοιχτό.
Εκείνο που ανέδειξε, όμως, η εκπομπή του SBS είναι ότι η ουσία της Ικαρίας δεν κρύβεται σε κάποια έτοιμη συνταγή μακροζωίας που μπορεί κανείς να αντιγράψει και να πάρει μαζί του. Βρίσκεται στους δεσμούς ανάμεσα στους ανθρώπους, στην αίσθηση ότι κανείς δεν πορεύεται μόνος και σε έναν τρόπο ζωής που δεν εξαντλείται στην αγωνία για περισσότερα χρόνια, αλλά στη βαθύτερη βίωση των χρόνων που υπάρχουν.
The post Η Ικαρία στο επίκεντρο ταξιδιωτικού οδοιπορικού για τη μακροζωία appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.