Η ρωσική προτίμηση στην ακροδεξιά – Η Γαλλία και η Γερμανία καταγγέλλουν κλιμάκωση των ρωσικών επιχειρήσεων παραπληροφόρησης – Στο προσκήνιο επανέρχονται οι επαφές των κομμάτων της ακροδεξιάς με την Μόσχα
Λιγότερο από έναν χρόνο από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές και λίγες εβδομάδες πριν από κρίσιμες κρατιδιακές κάλπες στη Γερμανία, Παρίσι και Βερολίνο καταγγέλλουν κλιμάκωση των ρωσικών επιχειρήσεων παραπληροφόρησης με στόχο την άσκηση επιρροής στις εκλογικές διαδικασίες. Οι δύο κυβερνήσεις κάνουν λόγο για οργανωμένες εκστρατείες αποσταθεροποίησης και εξετάζουν νέα μέτρα για την προστασία των εκλογών, ανεβάζοντας έτσι την ένταση στις ήδη τεταμένες σχέσεις με τη Μόσχα, λόγω Ουκρανίας, αλλά και αυξάνοντας την πίεση προς τις πολιτικές δυνάμεις στις χώρες τους που φέρονται να έχουν στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο.
Προσωπικές επιθέσεις κατά πιθανών υποψηφίων με «άρωμα» Μόσχας
Οκτώ μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, η κυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν προειδοποιεί για εντεινόμενες προσπάθειες ρωσικής ανάμειξης στην προεκλογική διαδικασία, οι οποίες, αν και λιγότερο ορατές από το παρελθόν, στρέφονται πλέον ευθέως κατά υποψηφίων.
Ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην επικεφαλής της κυβέρνησης Μακρόν, Γκαμπριέλ Ατάλ, δήλωσε στο RTL ότι «αν δεν κάνουμε τίποτε για να προστατευθούμε, η εκλογική διαδικασία μπορεί να αλλοιωθεί», κατηγορώντας τη Ρωσία ότι «θέλει να κλέψει την ψηφοφορία από τους Γάλλους».
Σύμφωνα με γαλλικές πηγές ασφαλείας, μέσα σε λίγες ημέρες φιλορωσικά δίκτυα έβαλαν στο στόχαστρο τρεις δηλωμένους ή πιθανούς υποψηφίους για την προεδρία. Ο κεντροδεξιός Εντουάρ Φιλίπ έγινε αντικείμενο ψευδών πληροφοριών για την κατάσταση της υγείας του, ο ευρωβουλευτής της Αριστεράς Ραφαέλ Γκλυξμάν στοχοποιήθηκε μέσω της συζύγου του, δημοσιογράφου Λεά Σαλαμέ, η οποία κατηγορήθηκε ότι «εξαγόρασε την εύνοια των μέσων ενημέρωσης» υπέρ του συζύγου της, ενώ ο ίδιος ο Ατάλ έγινε στόχος ισχυρισμών ότι πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσον.
Τι κάνει η γαλλική κυβέρνηση
Απαντώντας στις εξελίξεις, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνύ υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση παρουσίασε στα τέλη Ιουλίου νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σε εκλογικό πλαίσιο. Το σχέδιο προβλέπει αυστηροποίηση των ποινών για όσους διασπείρουν ψευδείς πληροφορίες κατά τη διάρκεια εκλογών, αυξάνοντας τη μικρότερη ποινή από ένα σε τρία χρόνια φυλάκισης και το πρόστιμο από 15.000 σε 45.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι η αλλοίωση της εκλογικής διαδικασίας εξυπηρετεί τα συμφέροντα ξένης χώρας, επιχείρησης ή οργάνωσης, η ποινή μπορεί να φθάσει έως και τα έξι χρόνια κάθειρξης.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί τη δημιουργία ειδικής «επιτροπής ενημέρωσης», η οποία θα ενημερώνει τους πολίτες και τους υποψηφίους όταν διαπιστώνονται παρεμβάσεις στην εκλογική διαδικασία.
Ήδη από τον Ιούνιο ο Γάλλος πρωθυπουργός είχε συγκαλέσει εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων προκειμένου να συζητήσουν τις «σοβαρές απειλές» για τις προεδρικές εκλογές, με τις σχετικές διαβουλεύσεις να αναμένεται να συνεχιστούν από τον Σεπτέμβριο.
Σκληρή κριτική από την αντιπολίτευση εκτός της Λεπέν
Ωστόσο, μέρος της γαλλικής Αριστεράς θεωρεί ότι τα κυβερνητικά μέτρα δεν επαρκούν. Ο Ραφαέλ Γκλυξμάν ζητά από τις γαλλικές και ευρωπαϊκές αρχές να μη διστάσουν να λάβουν μέτρα κατά πλατφορμών όπως το TikTok και το X, υπενθυμίζοντας την περίπτωση των προεδρικών εκλογών στη Ρουμανία το 2024. Τότε ο ακροδεξιός υποψήφιος Καλίν Γκεοργκέσκου είχε αναδειχθεί πρώτος στον πρώτο γύρο, όμως οι ρουμανικές αρχές κατηγόρησαν τη Μόσχα ότι οργάνωσε παράνομη εκστρατεία στήριξής του κυρίως μέσω του TikTok. Η εκλογική διαδικασία ακυρώθηκε και λίγους μήνες αργότερα τις εκλογές κέρδισε ο φιλοευρωπαίος Νικουσόρ Νταν.
«Δεν υπήρξαν κυρώσεις κατά του TikTok», σχολίασε ο Γκλυξμάν, ενώ η επικεφαλής των Οικολόγων Μαρίν Τοντελιέ πρότεινε ακόμη και την προσωρινή αναστολή λειτουργίας πλατφορμών όπως το X κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, εφόσον διαπιστωθούν παραβιάσεις.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και ο ιδιοκτήτης του X, Ίλον Μασκ, ο οποίος από την εξαγορά του Twitter το 2022 χρησιμοποιεί συχνά την πλατφόρμα για πολιτικές παρεμβάσεις. Στις αρχές Ιουλίου χαρακτήρισε τη Μαρίν Λεπέν «τελευταία ελπίδα της Γαλλίας».
Την ίδια ώρα, η γαλλική δεξιά και η άκρα δεξιά αποφεύγουν να τοποθετηθούν δημοσίως για τις πρόσφατες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης. Για την Εθνική Συσπείρωση το θέμα παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο λόγω των παλαιότερων οικονομικών δεσμών του κόμματος με ρωσική τράπεζα, μέσω δανείου που είχε λάβει τη δεκαετία του 2010. Παρότι ο πρόεδρος του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, έχει από το 2025 σκληρύνει τη στάση του χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία «πολυδιάστατη απειλή» και καταγγέλλοντας ρωσικές παρεμβάσεις, ο Γκλυξμάν εκτιμά ότι «η καμπάνια του 2027 θα σημαδευτεί από τη ρωσική ανάμειξη».
Ανησυχία και στο Βερολίνο ενόψει των κρατιδιακών εκλογών
Παρόμοιες ανησυχίες εκφράζονται και στη Γερμανία, όπου, σύμφωνα με πηγές των υπηρεσιών ασφαλείας, εκστρατείες παραπληροφόρησης με ρωσική στήριξη κλιμακώνονται ενόψει των κρατιδιακών εκλογών του επόμενου μήνα στο Βερολίνο, στη Σαξονία-Άνχαλτ και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), της οποίας η ηγεσία έχει ταχθεί υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τη Μόσχα, ενδέχεται να καταγράψει σημαντικά κέρδη, ακόμη και να πάρει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι εκστρατείες έχουν στόχο να πολώσουν το πολιτικό κλίμα και να πλήξουν την αξιοπιστία των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), του κυβερνητικού τους εταίρου των Σοσιαλδημοκρατών (SPD), καθώς και των Πρασίνων και των Ελεύθερων Δημοκρατών (FDP).
Η απάντηση της Μόσχας και η Matryoshka
Η Μόσχα απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Η ρωσική πρεσβεία στο Βερολίνο έκανε λόγο για «αντιρωσική υστερία» που υποδαυλίζεται ενόψει των εκλογών, υποστηρίζοντας ότι οι καταγγελίες βασίζονται σε αβάσιμες εικασίες και ότι δεν παρουσιάζονται αποδείξεις για αυτές. «Δεν παρεμβαίνουμε στις εσωτερικές υποθέσεις της Γερμανίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαίωσε ότι παρακολουθεί την εκστρατεία παραπληροφόρησης, γνωστή με την κωδική ονομασία «Matryoshka», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι προς το παρόν δεν εξετάζονται ενεργές παρεμβάσεις, όπως η διαγραφή διαδικτυακών βίντεο. Εκπρόσωπος του υπουργείου ανέφερε ότι η εκστρατεία δεν έχει ακόμη αποκτήσει μεγάλη απήχηση στο διαδίκτυο, αλλά παραμένει μια σοβαρή απειλή που απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση.
Ο επικεφαλής της κυβέρνησης του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας γνωστοποίησε ότι και οι τοπικές αρχές ασφαλείας διερευνούν τις συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Συγκροτημένη εκστρατεία καταγράφουν οι υπηρεσίες ασφαλείας
Τέσσερις πηγές των γερμανικών υπηρεσιών ασφαλείας εκτιμούν ότι οι επιχειρήσεις οργανώνονται κεντρικά από τη Ρωσία μέσω δικτύου εταιρειών και αξιοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη διάδοση βίντεο, κυρίως στα αγγλικά, που φέρουν τα λογότυπα αναγνωρισμένων μέσων ενημέρωσης, όπως το BBC και το γερμανικό ARD. Τα βίντεο περιλαμβάνουν ψευδείς κατηγορίες εναντίον τοπικών πολιτικών, από υποθέσεις υπεξαίρεσης έως καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση.
Η γερμανική κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι είχε προειδοποιήσει και πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές του προηγούμενου έτους για ανάλογη εκστρατεία, ενώ αντίστοιχες κατηγορίες έχουν διατυπωθεί πρόσφατα και για προσπάθειες επιρροής στις εκλογές της Μολδαβίας και της Αρμενίας. «Αυτή η διαρκής, συνεχιζόμενη επίθεση από τη Ρωσία, με κρατική καθοδήγηση και κρατική υποστήριξη, αποτελεί πραγματικότητα», δήλωσε εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Πηγή: Το Βήμα