Η εμφάνιση νέων κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου έχει θέσει σε αυξημένη επιφυλακή το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), το οποίο ανακοίνωσε επικαιροποιημένα μέτρα για τη διασφάλιση της ασφάλειας των μεταγγίσεων κατά την περίοδο μετάδοσης του ιού.
Τα μέτρα βασίζονται στο Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου Υγείας και στα επιδημιολογικά δεδομένα του ΕΟΔΥ έως τις 29 Ιουλίου 2026.
Στις «επηρεαζόμενες περιοχές» προστέθηκαν ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού στον Βόρειο Τομέα Αθηνών, καθώς και οι Δήμοι Πέλλας και Σκύδρας στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας.
Οι δύο κατηγορίες περιοχών
Το ΕΚΕΑ διαχωρίζει τις περιοχές σε δύο κατηγορίες:
- Επηρεαζόμενες περιοχές: όπου έχει καταγραφεί τουλάχιστον ένα ανθρώπινο κρούσμα κατά τη φετινή περίοδο.
- Περιοχές υψηλού κινδύνου: όπου δεν έχει καταγραφεί πρόσφατο κρούσμα, αλλά υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής του, όπως γειτνίαση με επηρεαζόμενους δήμους, ιστορικά δεδομένα, εντομολογικά ευρήματα και στοιχεία επιτήρησης σε ζώα.
Ενισχυμένος μοριακός έλεγχος του αίματος
Για την προστασία των μεταγγίσεων, το ΕΚΕΑ προβλέπει μοριακό έλεγχο (NAT) των μονάδων αίματος που συλλέγονται από αιμοδότες συγκεκριμένων περιοχών.
Στην Αττική, όλες οι μονάδες αίματος από αιμοδότες που κατοικούν ή εργάζονται στους Κεντρικό, Βόρειο, Νότιο και Δυτικό Τομέα Αθηνών, Πειραιά, Ανατολική και Δυτική Αττική υποβάλλονται σε μοριακό έλεγχο για τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Παράλληλα, μοριακός έλεγχος εφαρμόζεται και στις μονάδες αίματος που προέρχονται από αιμοδότες οι οποίοι κατοικούν ή εργάζονται σε επηρεαζόμενους ή υψηλού κινδύνου δήμους.
Για την υπόλοιπη χώρα, ο έλεγχος εφαρμόζεται στις μονάδες αίματος που προέρχονται από αιμοδότες των επηρεαζόμενων και υψηλού κινδύνου περιοχών.
Δέσμευση αποθεμάτων αίματος
Το ΕΚΕΑ ανακοίνωσε επίσης τη δέσμευση συγκεκριμένων αποθεμάτων αίματος, πλάσματος και αιμοπεταλίων.
- Στην Αττική δεσμεύονται οι μονάδες που έχουν συλλεχθεί από τις 15 Ιουλίου 2026 από αιμοδότες των Δήμων Πέλλας και Σκύδρας.
- Στην υπόλοιπη χώρα δεσμεύονται οι μονάδες που έχουν συλλεχθεί από τις 15 Ιουλίου από αιμοδότες των Δήμων Παπάγου-Χολαργού, Πέλλας και Σκύδρας.
Το ΕΚΕΑ διευκρινίζει ότι δεν απαιτείται αναδρομικός έλεγχος για τις νέες επηρεαζόμενες περιοχές της Αττικής, καθώς οι έλεγχοι εφαρμόζονται ήδη από τις 8 Ιουλίου.
Τι ισχύει για τους αιμοδότες
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην αξιολόγηση της καταλληλότητας των αιμοδοτών.
Ειδικότερα:
- Όσοι αποχωρούν από περιοχή όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα αποκλείονται από την αιμοδοσία για 28 ημέρες, εφόσον δεν είναι δυνατή η διενέργεια μοριακού ελέγχου.
- Ως έκθεση σε επηρεαζόμενη περιοχή θεωρείται ακόμη και μία διανυκτέρευση, λόγω της αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών τις βραδινές ώρες.
- Άτομα που έχουν νοσήσει από τον ιό μπορούν να αιμοδοτήσουν 120 ημέρες μετά τη διάγνωση.
Κατά τη λήψη του ιατρικού ιστορικού δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με ήπια λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Οι αιμοδότες καλούνται επίσης να ενημερώνουν άμεσα την υπηρεσία αιμοδοσίας εάν εμφανίσουν πυρετό ή άλλα σχετικά συμπτώματα μέσα σε 15 ημέρες από την αιμοδοσία, ώστε να δεσμεύεται προληπτικά η μονάδα αίματος και τα παράγωγά της.
Έκκληση για ενίσχυση της εθελοντικής αιμοδοσίας
Το ΕΚΕΑ απευθύνει έκκληση στις υπηρεσίες αιμοδοσίας περιοχών όπου δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα να εντείνουν την ενημέρωση των συλλόγων και των εθελοντών αιμοδοτών, καθώς οι προσωρινοί αποκλεισμοί αυξάνουν τις ανάγκες για διαθέσιμες μονάδες αίματος.
Οι υπηρεσίες καλούνται να διατηρούν επαρκή αποθέματα, ώστε, σε συνεργασία με το ΕΚΕΑ, να μπορούν να καλυφθούν πιθανές έκτακτες ανάγκες σε άλλες περιοχές της χώρας.
Στην επικαιροποιημένη λίστα περιλαμβάνονται επηρεαζόμενοι ή υψηλού κινδύνου δήμοι στην Ανατολική Αττική, τον Βόρειο, Κεντρικό και Νότιο Τομέα Αθηνών, τη Δυτική Αττική, τη Λάρισα, την Καρδίτσα και την Πέλλα, με ειδική επισήμανση για τους δήμους που χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου.