Για τον καθηγητή που χαρτογράφησε τον ανθρώπινο εγκέφαλο η συγγραφή δεν σταματά ούτε στις διακοπές.
Από τη γενέτειρά του Ιθάκη, που επισκέφθηκε για το ελληνικό καλοκαίρι, ο Γιώργος Παξινός εργαζόταν τον τελευταίο μήνα μαζί με ερευνητές της ομάδας του στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Νευροεπιστήμης της Αυστραλίας, NeuRA (Neuroscience Research Australia).
«Ήμασταν εδώ μαζί σχεδόν όλοι από το εργαστήριο και δουλεύαμε, 23 Ιουλίου έφυγε ο τελευταίος.
«Το κακό είναι ότι χάσαμε τις διακοπές. Αλλά δεν πειράζει, τουλάχιστον κολυμπούσαμε!», σχολίασε μιλώντας στον «Νέο Κόσμο» με αφορμή το επικείμενο βιβλίο του.
Το καλό είναι ότι η θυσία απέδωσε:
Η ομάδα ολοκλήρωσε τη συγγραφή ενός βιβλίου για το ανθρώπινο νευρικό σύστημα που αποσκοπεί να αναβαθμίσει την εργαλειοθήκη νευροεπιστημόνων που μελετούν μεταξύ άλλων ψυχικές και νευροεκφυλιστικές νόσους επηρεαζόμενες από τα γονίδια, όπως η κατάθλιψη και το αλτζχάιμερ.
Το βιβλίο που αναμένεται να εκδοθεί, είναι ουσιαστικά η τέταρτη ανανεωμένη έκδοση ενός συγγράμματος που βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στη λίστα με τις περισσότερες αναφορές σε επιστημονικά άρθρα νευροεπιστήμης παγκοσμίως.
«Σε αυτή την έκδοση έχουμε έναν συνεργάτη που ειδικεύεται στα γονίδια. Και είναι ένα καινούριο οπτικό πρίσμα του εγκεφάλου, ένα άλμα στη βελτίωση του βιβλίου σχετικά με το πώς εκφράζονται τα γονίδια στον εγκέφαλο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Παξινός.
Προς το παρόν πάντως γιορτάζει το 62ο βιβλίο του που κυκλοφορεί από τον επόμενο μήνα.
Πρόκειται επίσης για ανανεωμένη έκδοση που βασίζεται στο έργο του ίδιου και του συναδέλφου του Charles Watson από τη δεκαετία του ᾽80, σύγγραμμα που θεωρείται αυτό με τις περισσότερες επιστημονικές αναφορές όλων των εποχών στην νευροεπιστήμη.
Το νέο βιβλίο «The Rat Nervous System» είναι ουσιαστικά ένας οδηγός για νευροεπιστήμονες που χρησιμοποιούν ποντίκια και αρουραίους ως πειραματικά μοντέλα, με εφαρμογές μεταξύ άλλων στη νευροανατομία, τη νευροφυσιολογία, τη νευροφαρμακολογία και τη συμπεριφορική νευροεπιστήμη, εξηγεί ο Παξινός.
Η συγγραφή της παρούσας έκδοσης έγινε από κοινού με τον συνεργάτη του στο Ινστιτούτο NeuRA, Δρ Steve Kassem.
«Σε αντίθεση με τον Λένιν, εγώ βρήκα διάδοχο», λέει με αυτοσαρκαστική διάθεση.
ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΘΕΙ Η ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΡΩΣΟ ΧΗΜΙΚΟ
Το από κοινού πάντως πρότζεκτ με τον Kassem για το οποίο εξέπληξε τον Παξινό ότι «πέρασε απαρατήρητο από τα αυστραλιανά μέσα», είναι άλλο.
Αναφέρεται σε έναν πλήρη κατάλογο ορολογιών και συντομεύσεων για περισσότερες από 3.300 δομές του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού.
Ο κατάλογος που δημιούργησαν και διατίθεται ελεύθερα στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου NeuRA cnsterms.neura.edu.au είναι μια «πρωτοποριακή απόπειρα» για έναν πλήρη και ενοποιημένο κατάλογο του είδους.
Επί του παρόντος, χρησιμοποιούνται από την επιστημονική κοινότητα διαφορετικές ορολογίες και συντομεύσεις για τα ίδια σημείου του κεντρικού νευρικού συστήματος.
«Μια συνάδελφος έχει κάνει την καλύτερη περιγραφή της κατάστασης με χιούμορ», λέει γελώντας ο Παξινός.
«Είπε ότι ευκολότερα θα αντάλλαζε ένας νευροεπιστήμονας την οδοντόβουρτσά του με κάποιου άλλου, παρά την ορολογία του».
«Οι χημικοί έλυσαν αυτό το πρόβλημα με τον Περιοδικό Πίνακα δημιουργώντας μη αντιφατικές συντομεύσεις για τα χημικά στοιχεία και χρειαζόμαστε το ίδιο για τον εγκέφαλο».
Ο συστηματοποιημένος κατάλογος των Παξινού και Kassem βασίζεται στις ίδιες αρχές που χρησιμοποιήθηκαν για τις συντομεύσεις στον πρώτο κοινά αποδεκτό παγκοσμίως Περιοδικό Πίνακα χημικών στοιχείων που είχε αναπτύξει το 1869 ο Ρώσος χημικός Ντμίτρι Μεντελέγιεφ.
«Ουσιαστικά αυτό που κάναμε τώρα θα διευκολύνει την συνεργασία και την επικοινωνία των επιστημόνων όλου του φάσματος που ασχολείται με τον εγκέφαλο, όπως και αυτών με κλινικό έργο.
«Φτιάξαμε τους κανόνες για έναν κοινό κατάλογο της ίδιας λογικής με του Περιοδικού Πίνακα. Θα περίμενε κανείς να έχει φτιαχτεί κάτι τέτοιο εδώ και 200 χρόνια αλλά δυστυχώς δεν το είχαμε».
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΤ᾽ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ «ΑΛΛΟΥ» ΕΙΔΟΥΣ
Στα 81 του, ο γεννημένος στην Ιθάκη Παξινός συνεχίζει να παράγει ερευνητικό έργο για την κατανόηση του ανθρώπινου εγκεφάλου, έχοντας εδώ και δεκαετίες αναγνωριστεί παγκοσμίως ως ο επιστήμονας που χαρτογράφησε τον εγκέφαλο του ανθρώπου και των κυριότερων πειραματόζωων.
Οι αντιστοιχίες μεταξύ των εγκεφάλων και οι ομοιότητες που αυτές καθορίζουν ανάμεσα στον άνθρωπο και άλλα είδη είναι πολύ περισσότερες από όσες φανταζόμαστε, εξηγεί.
Τόσες που δεν δικαιολογείται να μην αποτελούν καμπανάκι αφύπνισης της χαμένης ταπεινότητάς μας ως ανθρώπινο είδος.
«Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Έχω μελετήσει ιδιαίτερα το marmoset, ένα μικρό θηλαστικό που έχει το μέγεθος του αρουραίου αλλά είναι πρωτεύον θηλαστικό και έχει εγκέφαλο παρόμοιο με τον δικό μας.
«Στις καταγραφές θα δεις ότι οι αντιστοιχίες είναι κοντά στο 100%! Δηλαδή πες ο αρουραίος από τις 1000 περιοχές του εγκεφάλου θα έχει περίπου τις 800 κοινές, άρα έχουμε διαφορές στον εγκεφαλικό φλοιό κυρίως, όχι στον υποφλοιό, αλλά στην περίπτωση του marmoset είναι σχεδόν όλες».
«Αν αυτό δεν μας δίνει αρκετά πειστήρια, τότε τί; Η πίστη στον εξαιρετισμό του ανθρώπου πηγάζει από τις θρησκείες, όχι από την επιστήμη. Και οι θρησκείες κάνουν λάθος σ᾽αυτό».
Τί του διατηρεί άραγε μέχρι σήμερα το ενδιαφέρον να συνεχίζει την έρευνα;
Η απάντηση είναι ειλικρινής όσο και αφοπλιστική.
«Δεν είναι ότι το κάνω για το καλό της ανθρωπότητας. Με ενδιαφέρει να δω εξελικτικά τον άνθρωπο, να ανακαλύψουμε για παράδειγμα μια περιοχή του εγκεφάλου που δεν είναι γνωστή.
«Αυτό το ενδιαφέρον με τραβάει. Το να μελετάω τον εγκέφαλο μου δίνει την ίδια ευχαρίστηση που νιώθει κάποιος για παράδειγμα όταν μπαίνει στο μουσείο της Ακρόπολης ή όταν αντικρίζει μια όμορφη οροσειρά. Κοιτάω τον εγκέφαλο ως μια τοποθεσία».
The post Ο Ελληνοαυστραλός νευροεπιστήμονας Γιώργος Παξινός γιορτάζει το 62ο βιβλίο του appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.