Ο κόσμος στον οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά σήμερα δεν είναι ο ίδιος με εκείνον πριν από 20 ή 30 χρόνια.
Οι κίνδυνοι που γνωρίζαμε – η βία στο σπίτι, ο εκφοβισμός, η παραμέληση και η κακοποίηση – εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά δίπλα τους έχουν εμφανιστεί νέες, συχνά αόρατες απειλές.
Ένα παιδί μπορεί πλέον να βρεθεί αντιμέτωπο με grooming, κακοποίηση μέσω εικόνων, deepfakes ή σεξουαλικό υλικό που δημιουργείται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, χωρίς καν να έχει βγει από το δωμάτιό του.
Την ίδια στιγμή, πόλεμοι, εκτοπισμοί και μια ολοένα πιο ασταθής διεθνής πραγματικότητα επηρεάζουν τη ζωή εκατομμυρίων παιδιών.
Πώς προστατεύουμε, λοιπόν, τα παιδιά σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτερα από τα συστήματα που έχουν σχεδιαστεί για να τα προστατεύουν;
Αυτό είναι το ερώτημα που φέρνει στην Αθήνα, στις 5 και 6 Οκτωβρίου, το διεθνές συνέδριο «Connect to Protect – Children & Youth at Risk», συγκεντρώνοντας ειδικούς των Ηνωμένων Εθνών, ακαδημαϊκούς από κορυφαία πανεπιστήμια, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και επαγγελματίες της παιδικής προστασίας από περισσότερες από 30 χώρες.
Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ
ΤΗΝ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
Το συνέδριο, που διοργανώνεται από την ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ και τελεί υπό την υποστήριξη της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, θα έχει έντονη αυστραλιανή παρουσία. Την έναρξη των εργασιών θα χαιρετίσει η πρέσβης της Αυστραλίας στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, Alison Joy Duncan. Στον διεθνή διάλογο θα συμμετάσχει και η αναπληρώτρια καθηγήτρια Georgina Dimopoulos του Southern Cross University.
Μέσα από το ερευνητικό της έργο και την πρωτοβουλία Family Law 4 Kids, η κα Dimopoulos έχει συνεργαστεί άμεσα με παιδιά και νέους για τον από κοινού σχεδιασμό πρακτικών εργαλείων που βοηθούν τους επαγγελματίες να κάνουν πράξη τα δικαιώματα των παιδιών στο πλαίσιο της οικογενειακής δικαιοσύνης.
Ο ομότιμος καθηγητής, Phillip Thomas Slee του Flinders University, ο οποίος έχει συνεργαστεί στενά με συναδέλφους και πρωτοβουλίες στην Ελλάδα, θα παρουσιάσει το διεθνές πρόγραμμα ψηφιακής ψυχικής υγείας «Big Talks for Little People».
Παράλληλα, η Julie Inman Grant, επίτροπος Ηλεκτρονικής Ασφάλειας της Αυστραλίας (eSafety Commissioner), θα συμμετάσχει εξ αποστάσεως με κεντρική ομιλία για την ασφάλεια στο Διαδίκτυο και την προστασία των παιδιών σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακός.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΣΤΟΝ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΑΛΟΓΟ
Για την Ελλάδα, η φιλοξενία μιας τέτοιας διεθνούς συνάντησης αποτελεί ευκαιρία να συμμετάσχει ενεργά στον παγκόσμιο διάλογο για το μέλλον της παιδικής προστασίας.
«Είναι μια μοναδική ευκαιρία για τη χώρα να γίνει ένα διεθνές σημείο συνάντησης, όπου η επιστήμη, η πολιτική και η πρακτική θα συναντηθούν για να συζητήσουν το μέλλον της παιδικής προστασίας», δήλωσε στον «Νέο Κόσμο» ο επικεφαλής επιστήμονας της ΙΑΣΙΣ, Δρ Στέφανος Αλεβίζος.
Ο Δρ Αλεβίζος είναι ψυχολόγος με ειδίκευση στην παιδική προστασία και μεταδιδακτορικός ερευνητής, με περισσότερα από 15 χρόνια εμπειρίας στον τομέα.
Για τον ίδιο, η πρόκληση είναι διπλή.
Να ενισχυθούν τα συστήματα που έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τα παιδιά, αλλά και να διασφαλιστεί ότι οι παρεμβάσεις που γίνονται για την προστασία τους δεν θα τους προκαλούν, άθελά τους, νέο τραύμα. Το «Trauma of Violent Removal» (Τραύμα της βίαιης απομάκρυνσης) είναι μια έννοια που ανέπτυξε στο πλαίσιο της διδακτορικής του έρευνας, μελετώντας τις εμπειρίες ενηλίκων που είχαν απομακρυνθεί από τις οικογένειές τους ως παιδιά. Η έννοια αυτή θα αποτελέσει τη βάση της παρουσίασής του στο συνέδριο.
Η ΙΑΣΙΣ δραστηριοποιείται εδώ και δύο δεκαετίες, έχοντας προσφέρει στήριξη σε περισσότερους από 500.000 ωφελούμενους.
«Όλα αυτά τα χρόνια, η δουλειά μας στο πεδίο μάς έχει προσφέρει όχι μόνο εμπειρία, αλλά και δεδομένα, ερωτήματα και γνώση. Νιώσαμε ότι αυτή η γνώση δεν θα έπρεπε να παραμείνει μέσα σε έναν μόνο οργανισμό ή σε μία μόνο χώρα».
Η ομάδα θέλησε να φέρει την εμπειρία της σε διάλογο με τη διεθνή έρευνα και να θέσει στους συναδέλφους της από άλλες χώρες μια σειρά από σημαντικά ερωτήματα: Τι βλέπετε εσείς; Τι λειτουργεί στο δικό σας πλαίσιο; Τι μπορεί να μας διαφεύγει;
Η αρχική ιδέα ανήκε στον Γενικό Διευθυντή της ΙΑΣΙΣ, Νίκο Μπαλτά, ο οποίος πίστεψε από την πρώτη στιγμή στην ιδέα και στήριξε την ανάπτυξή της.
Η ΔΥΝΑΜΗ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ
ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ
«Ισχύς εν τη ενώσει» είναι η φράση που, σύμφωνα με τον Δρ Αλεβίζο, αποτυπώνει καλύτερα το πνεύμα του συνεδρίου.
«Καμία χώρα δεν έχει όλες τις απαντήσεις. Και κανένα επάγγελμα από μόνο του δεν έχει όλες τις απαντήσεις», λέει.
Ένας ψυχολόγος μπορεί να κατανοεί σε βάθος το τραύμα, αλλά να μην αντιλαμβάνεται πλήρως τις πρακτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας εισαγγελέας. Ένας δικαστής μπορεί να γνωρίζει καλά τις νομικές δικλίδες προστασίας, αλλά να μην μπορεί να κατανοήσει τι σημαίνει για ένα επτάχρονο παιδί η ξαφνική απομάκρυνσή του από το σπίτι.
Ένας ειδικός στην ψηφιακή ασφάλεια μπορεί να εντοπίσει μια νέα μορφή εκμετάλλευσης προτού ακόμη τα παραδοσιακά συστήματα παιδικής προστασίας αποκτήσουν τη γλώσσα για να την περιγράψουν. Αντίστοιχα, ένας επαγγελματίας που εργάζεται με παιδιά που έχουν εκτοπιστεί μπορεί να βλέπει κινδύνους οι οποίοι παραμένουν σχεδόν αόρατοι σε ένα πιο σταθερό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας.
«Αυτό είναι που μπορεί να προσφέρει ένα διεθνές συνέδριο», λέει ο Δρ Αλεβίζος. «Μας επιτρέπει να συγκρίνουμε συστήματα, εμπειρίες και ιδέες, χωρίς να θεωρούμε ότι ένα μοντέλο μπορεί απλώς να μεταφερθεί αυτούσιο από τη μία χώρα στην άλλη».
ΓΙΑΤΙ Η ΑΘΗΝΑ
ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ;
Το συνέδριο πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα σημαντική συγκυρία για την Ελλάδα, καθώς εντείνεται η δημόσια συζήτηση γύρω από τη βία που αφορά παιδιά και νέους.
Το 2025, η Ελλάδα υιοθέτησε την Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας των Ανηλίκων 2025–2030, η οποία καλύπτει τη βία στην οικογένεια, στο σχολείο, στο Διαδίκτυο και στην κοινότητα, καθώς και την παραβατικότητα των ανηλίκων.
Για τον Δρ Αλεβίζο, ωστόσο, η επιλογή της Ελλάδας ως χώρας φιλοξενίας έχει και συμβολική σημασία.
«Ως Έλληνες, είτε ζούμε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, αισθανόμαστε φυσικά υπερήφανοι για την πολιτιστική και πνευματική κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας», αναφέρει.
Όπως εξηγεί, παρότι η αρχαία Ελλάδα δεν δημιούργησε τα δικαιώματα του παιδιού με τη σύγχρονη έννοια του όρου, ήταν ένας τόπος όπου διατυπώθηκαν και συζητήθηκαν, πριν από χιλιάδες χρόνια, ορισμένες από τις σημαντικότερες ιδέες γύρω από τη δημοκρατία, την ιδιότητα του πολίτη, την εκπαίδευση, την ευθύνη και τη σχέση του ατόμου με την κοινωνία.
«Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Αθήνα είναι ένας τόπος με ιδιαίτερο νόημα για να θέσουμε ένα σύγχρονο ερώτημα: Τι είδους κοινωνία και τι είδους δημοκρατία μπορούμε να οικοδομήσουμε, αν τα παιδιά δεν είναι ασφαλή, δεν γίνονται σεβαστά και δεν ακούγεται η φωνή τους;».
Η χρονική συγκυρία είναι εξίσου σημαντική και σε διεθνές επίπεδο.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού υιοθετήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1989. Σχεδόν 37 χρόνια αργότερα, οι θεμελιώδεις αρχές της παραμένουν οι ίδιες, όμως η παιδική ηλικία έχει αλλάξει δραματικά.
«Η αντίληψή μας για τη γονεϊκότητα και την πειθαρχία έχει αλλάξει. Η κατανόησή μας για το τραύμα έχει αλλάξει. Σήμερα αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά τη συμμετοχή των παιδιών και το δικαίωμά τους να έχουν φωνή», σημειώνει ο Δρ Αλεβίζος.
«Ταυτόχρονα, έχουν εμφανιστεί εντελώς νέες μορφές κακοποίησης και εκμετάλλευσης. Τα παιδιά περνούν πλέον σημαντικό μέρος της ζωής τους στο Διαδίκτυο, όπου έρχονται αντιμέτωπα με κινδύνους όπως το grooming, η κακοποίηση μέσω εικόνων, τα deepfakes και το σεξουαλικό υλικό που παράγεται από Τεχνητή Νοημοσύνη – κίνδυνοι που δεν θα μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί όταν συντάχθηκε η Σύμβαση το 1989».
Και αυτές οι τεχνολογικές αλλαγές συντελούνται σε ένα διεθνές περιβάλλον αστάθειας, πολέμων και εκτοπισμών, που επηρεάζει εκατομμύρια παιδιά.
«Αυτή είναι ακριβώς η κατάλληλη στιγμή για να ξαναδούμε τη Σύμβαση», τονίζει ο Δρ Αλεβίζος, προσθέτοντας:
«Ο κόσμος γύρω από τα παιδιά έχει αλλάξει δραματικά. Τα θεμελιώδη δικαιώματά τους, όμως, όχι. Τώρα είναι τα συστήματά μας που πρέπει να προσαρμοστούν».
Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΠΕΡΑ
ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Ο στόχος, όπως λέει, δεν είναι απλώς να συγκεντρωθούν άνθρωποι στην Αθήνα για δύο ημέρες και στη συνέχεια όλα να τελειώσουν εκεί.
«Θέλουμε οι συνδέσεις που θα δημιουργηθούν να συνεχιστούν. Θα υπάρξουν ευκαιρίες για ανταλλαγή γνώσεων, ανάπτυξη νέων συνεργασιών, σύνδεση της έρευνας με την πρακτική και δημιουργία νέων διεθνών δράσεων. Θέλουμε να οικοδομήσουμε μια κοινότητα που θα συνεχίσει να θέτει δύσκολα ερωτήματα, να μοιράζεται γνώση και τεκμηριωμένα στοιχεία και να συνεργάζεται για να βρει καλύτερους τρόπους προστασίας των παιδιών».
«Για μένα, η επιτυχία αυτού του συνεδρίου θα μετρηθεί από το τι θα συμβεί μετά, επειδή αυτοί οι άνθρωποι συναντήθηκαν».
The post Η Αθήνα στο επίκεντρο παγκόσμιου διαλόγουγια την προστασία των παιδιών appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.