Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης κάλεσε τον Πρόεδρο της Τουρκίας, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, να επιτρέψει ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό εντός του πλαισίου που έχει συμφωνηθεί από τον ΟΗΕ, ενώ παράλληλα τόνισε ότι η διχοτόμηση δεν θα γίνει αποδεκτή.
Προσφωνώντας την 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, ο Πρόεδρος υπογράμμισε ότι παραμένει πλήρως προσηλωμένος στην επίτευξη μιας συνολικής λύσης, εκφράζοντας ετοιμότητα για την επανέναρξη διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου είχαν διακοπεί το 2017, αξιοποιώντας το ουσιαστικό έργο που έχει ήδη επιτελεστεί, εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Αναφερόμενος στην ομιλία του Προέδρου της Τουρκίας στη του ΟΗΕ, είπε ότι “ακουσα πολύ προσεκτικά την ομιλία του Προέδρου Ερντογάν χθες: αναφορές στο διεθνές δίκαιο, στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών. Στην παράνομη κατοχή, στο δράμα των προσφύγων. Εντούτοις, σε σχέση με την Κύπρο, η Τουρκία πράττει το ακριβώς αντίθετο. Μέγιστη υποκρισία”.
Ο Πρόεδρος Ερντογάν, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, “έκανε επίσης εκτενή αναφορά στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αλλά οι πολιτικοί κρίνονται όχι από τα λόγια αλλά από τις πράξεις τους. Και εάν ο κ. Ερντογάν, επιθυμεί να επικαλείται τον Χάρτη, πρέπει πρώτα να εφαρμόζει τον Χάρτη”.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, τόνισε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, έχει καθορίσει το πλαίσιο για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Το πλαίσιο αυτό, είπε, μιας Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα παραμένει η μοναδική βάση επί της οποίας πρέπει να επιτευχθεί μια συνολική λύση.
“Παραμένω πλήρως προσηλωμένος στην επίτευξη μιας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης. Είμαι έτοιμος για την επανέναρξη διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου είχαν διακοπεί το 2017, αξιοποιώντας το ουσιαστικό έργο που έχει ήδη επιτελεστεί. Η κοινή βάση υπάρχει: τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές δίκαιο, καθώς και το δίκαιο, οι αξίες και οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, συνέχισε ο Πρόεδρος.
Αυτό που απαιτείται τώρα, τόνισε, είναι πολιτική βούληση από όλα τα μέρη. “Μια ειλικρινής προθυμία να επιστρέψουμε σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Να εμπλακούμε σοβαρά. Να οικοδομήσουμε πάνω στο έργο που έχει ήδη επιτευχθεί. Και να καταλήξουμε σε μια λύση που θα επανενώσει τη χώρα μας και τον λαό μας”.
Μια λύση, ανέφερε, που θα επιτρέπει στους Ελληνοκύπριους, στους Τουρκοκύπριους, στους Μαρωνίτες, στους Αρμένιους και στους Λατίνους να ζουν μαζί με ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία.
“Από την πλευρά μου, επιτρέψτε μου να το επαναλάβω, δηλώνω απόλυτα δεσμευμένος. Διότι η διχοτόμηση δεν θα γίνει αποδεκτή. Δεν μπορεί και δεν θα είναι αυτό το μέλλον της πατρίδας και του λαού μου. Ποτέ. Η αποφασιστικότητά μας να επανενώσουμε το νησί μας είναι ακλόνητη”, τόνισε.
Συνεπώς, πρόσθεσε, “καλώ τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μου να αντιληφθούν το κοινό μας μέλλον ως μια μοναδική ευκαιρία για ευημερία. Και καλώ τον Πρόεδρο Ερντογάν να επιτρέψει ουσιαστικές διαπραγματεύσεις εντός του πλαισίου που έχει συμφωνηθεί από τον ΟΗΕ”.
Υπογραμμίζοντας ότι η αξιοπιστία του ΟΗΕ πρέπει να διαφυλαχθεί είπε ότι η αξιοπιστία απαιτεί συνέπεια στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
“Για τη χώρα μου, την Κύπρο, αυτό δεν είναι μια αφηρημένη αρχή. Είναι μια οδυνηρή, υπαρξιακή πραγματικότητα”, συνέχισε ο Πρόεδρος, λέγοντας ότι 52 χρόνια έχουν περάσει από την παράνομη τουρκική εισβολή στην Κύπρο, μια πράξη επιθετικότητας, που παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ.
“Μια συνεχιζόμενη, κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, με περισσότερο από το ένα τρίτο του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας να παραμένει υπό τουρκική κατοχή. Εδώ και 52 χρόνια, δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι και οι απόγονοί τους εμποδίζονται από το να επιστρέψουν στα σπίτια τους”.
Εδώ και 52 χρόνια, είπε αναφερόμενος στα Βαρώσια, αυτά “παραμένουν περίκλειστα, με την Τουρκία να αψηφά ακόμη τις σαφείς και πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις της που ορίζονται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ”.
“Εδώ και 52 χρόνια, βιώνουμε παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων· την καταστροφή της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και την οργανωμένη μεταφορά εποίκων που συνιστά δημογραφική αλλοίωση”.
Μίλησε για τον πόνο και την τεράστια οδύνη που αποτελούν την καθημερινή πραγματικότητα των συγγενών των αγνοουμένων, οι οποίοι μέχρι και σήμερα απαιτούν απαντήσεις σχετικά με την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων.
“Και εδώ και 52 χρόνια, οι αρχές που διακυβεύονται παραμένουν οι ίδιες. Ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας δεν είναι ρητορικά σχήματα. Ούτε πρέπει να εφαρμόζονται επιλεκτικά, ανάλογα με το ποιος είναι ο δράστης”.
Τόνισε ότι αυτές οι αρχές δεν καθίστανται λιγότερο σημαντικές με το πέρασμα του χρόνου, ούτε και τα Ψηφίσματα του ΟΗΕ. “Τα Ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν μπορούν να εφαρμόζονται σε μια περίπτωση και να αγνοούνται πλήρως σε μια άλλη. Και η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους δεν μπορούν να εξαρτώνται από το μέγεθός του, τη δύναμή του ή το πέρασμα του χρόνου. Αυτό δεν είναι μόνο ένα ζήτημα που αφορά την Κύπρο. Αφορά την αξιοπιστία του ίδιου του διεθνούς συστήματος”, επισήμανε ο Πρόεδρος.
Αναφερόμενος στις σημερινές παγκόσμιες προκλήσεις, είπε ότι αυτές απαιτούν συνεργασία και εταιρικές σχέσεις που βασίζονται στη γνώση των περιφερειών και των πραγματικοτήτων τους.
“Η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει με συνέπεια να πράξει ακριβώς αυτό. Και έχει αναπτύξει τις απαραίτητες δυνατότητες που απαιτούνται για να το πράξει”, είπε και αναφέρθηκε εκτενώς στις ενέργειες της Κύπρου μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, λέγοντας ότι η Κύπρος, έχει θέσει σε εφαρμογή τον Θαλάσσιο Ανθρωπιστικό Διάδρομο, Αμάλθεια.
“Η Κύπρος μπορούσε να προσφέρει κάτι συγκεκριμένο: τη γεωγραφική της θέση, τις υποδομές της, τις άριστες σχέσεις της με όλες τις χώρες της περιοχής και τη βούληση να συνεργαστεί με διεθνείς εταίρους” τόνισε.
Είπε ότι μέσω της συνεργασίας, μεταξύ άλλων, με τον Μηχανισμό 2720 του ΟΗΕ, η ιδέα αυτή έγινε πρόταση και εξελίχθηκε σε λειτουργική ανθρωπιστική διαδρομή. Μια διαδρομή που συνεχίζει να αποφέρει αποτελέσματα ακόμη και αυτή τη στιγμή.
Αναφέρθηκε ακόμα στον ρόλο της Κύπρου για απομάκρυνση πολιτών, λέγοντας ότι “μόνο τα τελευταία τρία χρόνια, βοηθήσαμε στην εκκένωση χιλιάδων πολιτών από 70 διαφορετικές χώρες”.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ακόμη τον ρόλο της Περιφερειακής Πρωτοβουλίας της Κύπρου για την Κλιματική Αλλαγή που έχει ως σκοπό να φέρει κοντά τις χώρες της περιοχής, ενισχύοντας έτσι τη συλλογική δυνατότητα προσαρμογής, μετριασμού και ανθεκτικότητας, ενώ αναφέρθηκε και στον Περιφερειακό Σταθμό Αεροπυρόσβεσης Κύπρου.
Είπε ότι η δέσμευση για ενεργό περιφερειακή συνεργασία καταδεικνύεται και μέσω του CYCLOPS, το οποίο συστάθηκε από κοινού με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του, έχει προσφέρει εξειδικευμένη εκπαίδευση σε χιλιάδες κυβερνητικούς αξιωματούχους από περισσότερες από 50 χώρες, από τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, και την Ευρώπη, επισήμανε.
Αναφερόμενος στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, είπε ότι η ικανότητα να γεφυρώνει διαφορετικά συμφέροντα ήταν επίσης στο επίκεντρο της Προεδρίας.
“Η Κύπρος απέδειξε ότι είναι ένας ενεργός και υπεύθυνος παράγοντας στη διεθνή κοινότητα. Έχει συνεισφέρει στη διαχείριση κρίσεων, στην ανθρωπιστική βοήθεια, στις περιφερειακές συνέργειες, στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πολυμέρειας”, τόνισε.
Αναφερόμενος στην ολοκλήρωση μιας δεκαετίας στο πηδάλιο του ΟΗΕ από τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο Πρόεδρος είπε ότι η Κύπρος εξαίρει την ηγεσία του κατά τη διάρκεια μιας περιόδου και πρωτοφανών παγκόσμιων εξελίξεων, την ακλόνητη δέσμευσή του στην πολυμέρεια και τις προσπάθειές του για την ενίσχυση και τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ.
Η Κύπρος, είπε ο Πρόεδρος, πιστεύει σε έναν Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών που προστατεύει τις αρχές του Χάρτη του και έχει τη δυνατότητα να ενεργεί σύμφωνα με αυτές και ότι τα μικρά κράτη έχουν να διαδραματίσουν έναν ιδιαίτερο ρόλο: όχι στο περιθώριο των διεθνών υποθέσεων, αλλά ως ενεργοί συμμετέχοντες στη διαμόρφωση του κοινού μας μέλλοντος.
“Για την Κυπριακή Δημοκρατία, αυτό σημαίνει να υπερασπιζόμαστε τις αρχές στις οποίες στηριζόμαστε, να συνεισφέρουμε στους θεσμούς στους οποίους πιστεύουμε, να οικοδομούμε εταιρικές σχέσεις για το κοινό καλό, να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες για τη δημιουργία χρήσιμων συνεργειών και να ενεργούμε υπεύθυνα όπου μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά”.
Παρά τις προκλήσεις λόγω της τουρκικής κατοχής, παραμένουμε ανθεκτικοί και ακλόνητοι στην πίστη μας στο πολυμερές σύστημα, κατέληξε ο Πρόεδρος.