Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται μια σκληρή αεροναυτική αναμέτρηση πάνω από το Αιγαίο, με την Αθήνα και την Άγκυρα να ανταλλάσσουν διαδοχικές αεροπορικές οδηγίες (NOTAM), σε μια προσπάθεια επιβολής κυριαρχικών δικαιωμάτων και δικαιοδοσιών στην καρδιά του Αρχιπελάγους.
Όλα ξεκίνησαν όταν η Τουρκία, μέσω της οδηγίας A3788/26, επιχείρησε μονομερώς να δεσμεύσει πέντε εκτενείς περιοχές στο κεντρικό Αιγαίο για τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων, για το μεγάλο χρονικό διάστημα από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Οκτωβρίου 2026.
Οι τουρκικές ζώνες, οι οποίες εκτείνονται προκλητικά κατά μήκος του 25ου μεσημβρινού, όχι μόνο «κόβουν» το Αιγαίο στη μέση, αλλά σε αρκετά σημεία εφάπτονται ή εισχωρούν εντός του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου των 10 ναυτικών μιλίων.
Η στρατηγική «απάντηση» της Αθήνας
Η ελληνική πλευρά αντέδρασε άμεσα σε διπλό επίπεδο. Πέρα από την έκδοση της καθιερωμένης αντι-NOTAM, με την οποία καταγγέλλει την τουρκική ενέργεια ως παράνομη λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας εντός του FIR Αθηνών, η Αθήνα πέρασε στην αντεπίθεση στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Συγκεκριμένα, εξέδωσε τη δεσμευτική οδηγία A3595/26, με την οποία «κλειδώνει» δύο μεγάλες περιοχές για τη διεξαγωγή ελληνικών αεροναυτικών ασκήσεων από τις 12 έως τις 20 Οκτωβρίου.
Όπως αποτυπώνεται στους σχετικούς χάρτες, οι ελληνικές ζώνες έχουν τοποθετηθεί στρατηγικά ακριβώς πάνω (overlap) από το βόρειο τμήμα των τουρκικών περιοχών, ακυρώνοντας στην πράξη τον σχεδιασμό της Άγκυρας.
Η Άγκυρα «ακυρώνει» την ελληνική NOTAM
Η κίνηση αυτή προκάλεσε τον εκνευρισμό της Τουρκίας, η οποία εξέδωσε μια πρωτοφανή νέα οδηγία, την A4388/26. Με αυτήν, η Άγκυρα ισχυρίζεται προκλητικά ότι ζήτησε από τις ελληνικές αρχές να τροποποιήσουν τα όρια των περιοχών τους επειδή συμπίπτουν με τις δικές της στρατιωτικές ζώνες σε διεθνή εναέριο χώρο.
Καθώς η Ελλάδα αρνήθηκε, η Τουρκία δηλώνει μονομερώς πως η ελληνική NOTAM είναι «άκυρη και κενή περιεχομένου» (null and void), επιμένοντας ότι η δική της οδηγία παραμένει σε ισχύ.
Σταθερή παραβίαση των διεθνών κανόνων
Στρατιωτικές και διπλωματικές πηγές ξεκαθαρίζουν στα ΝΕΑ ότι οι τουρκικοί ισχυρισμοί στερούνται οποιασδήποτε νομικής βάσης. Σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια αρχή για τη διαχείριση του εναέριου χώρου και την έκδοση NOTAM εντός του FIR Αθηνών.
Η προσπάθεια της Τουρκίας να αυτοανακηρυχθεί σε αρχή έκδοσης οδηγιών δυτικά της οριογραμμής του FIR συνιστά ευθεία αμφισβήτηση του διεθνούς δικαίου. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά την κατάσταση.