Σαράντα πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν χθες (Κυριακή) από την ιστορική εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, στις 18 Οκτωβρίου 1981, και την έλευση της «Αλλαγής», μιας πολιτικής και κοινωνικής τομής που σημάδεψε ανεξίτηλα τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.
Μιας εποχής που συνδέθηκε με την ελπίδα, την κοινωνική δικαιοσύνη, την εθνική αυτοπεποίθηση και την προσδοκία ότι ο λαός θα αποκτούσε ουσιαστικότερο λόγο στη διαμόρφωση της πολιτικής και κοινωνικής ζωής του τόπου.
Το ΠΑΣΟΚ, με ηγέτη τον Ανδρέα Παπανδρέου, δεν πέτυχε απλώς μια μεγάλη εκλογική νίκη. Εξέφρασε τις προσδοκίες μιας κοινωνίας που αναζητούσε την υπέρβαση των πολιτικών διαχωρισμών του παρελθόντος, την αποκατάσταση της ισοτιμίας των πολιτών και τη διεύρυνση της δημοκρατίας. Το σύνθημα «Αλλαγή» έγινε το σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, ενώ η φράση «Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες» αποτύπωνε την ανάγκη για εθνική ανεξαρτησία και αυτονομία στη λήψη των αποφάσεων.
Στο διάγγελμά του, μετά τη μεγαλειώδη νίκη, ο Ανδρέας Παπανδρέου έθεσε ως στόχο την οικοδόμηση της «Νέας Ελλάδας». «Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι θα μείνουμε στις επάλξεις αυτού του αγώνα για τη Νέα Ελλάδα, που όλοι προσδοκούμε. Μιαν Ελλάδα που θα ανήκει στον λαό της, μιαν Ελλάδα που θα τη διαφεντεύει ο λαός της», τόνιζε, δίνοντας το στίγμα της πολιτικής αλλαγής που υποσχόταν.
Η ιστορική εκείνη νίκη, ωστόσο, δεν πανηγυρίστηκε μόνο στην Ελλάδα. Το κύμα ενθουσιασμού ταξίδεψε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, μέχρι την ελληνική παροικία της Μελβούρνης, όπου η πολιτική εξέλιξη στην πατρίδα αντιμετωπιζόταν ως υπόθεση ολόκληρου του Ελληνισμού.
Τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 1981, πολλοί Έλληνες συγκεντρώθηκαν στην Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης για να γιορτάσουν τη νίκη του ΠΑΣΟΚ. Ανάμεσά τους βρίσκονταν ο τότε αρχηγός του Εργατικού Κόμματος της Βικτώριας και μετέπειτα πρωθυπουργός της πολιτείας, John Cain, ο πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Γιώργος Φουντάς, ο πρώην πρόεδρος της Κοινότητας και της Ελλάς Μελβούρνης Σάββας Παπασλάββας, καθώς και οι Γιάννης Γραμπάς, Θανάσης Πλιάτσικας και πολλοί ακόμη εκπρόσωποι της παροικίας.
Ήταν μια βραδιά που έμεινε χαραγμένη στη μνήμη όσων την έζησαν. Σε μια εποχή χωρίς διαδίκτυο, χωρίς τα σημερινά ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια και χωρίς την αμεσότητα της ψηφιακής ενημέρωσης, η είδηση από την Ελλάδα έφτανε με διαφορετικούς, αλλά εξίσου συγκινητικούς τρόπους.
Για πρώτη φορά, το 3ΕΑ, που αργότερα εξελίχθηκε στο SBS, μετέδιδε ζωντανά τα εκλογικά αποτελέσματα, σε σύνδεση με την ΕΡΤ. Οι Έλληνες της Μελβούρνης παρακολουθούσαν με αγωνία την καταμέτρηση, συμμετέχοντας νοερά σε μια ιστορική στιγμή της πατρίδας τους. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας κυκλοφόρησε και ο «Νέος Κόσμος» με τα εκλογικά αποτελέσματα, και η εφημερίδα έγινε ανάρπαστη. Κάθε αριθμός, κάθε ποσοστό, κάθε είδηση είχε ξεχωριστή σημασία.
Για τους Έλληνες της Αυστραλίας, η «Αλλαγή» δεν ήταν απλώς μια κυβερνητική εναλλαγή. Ήταν μια ευκαιρία να αισθανθούν ότι η Ελλάδα άλλαζε σελίδα και ότι η δική τους αγωνία για την πατρίδα συναντούσε τις προσδοκίες εκατομμυρίων συμπατριωτών τους.
Σαράντα πέντε χρόνια μετά, η ιστορική εκείνη νίκη προσφέρεται τόσο για αναπόληση όσο και για πολιτικό προβληματισμό. Το ΠΑΣΟΚ της πρώτης περιόδου άφησε σημαντικό αποτύπωμα στη διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων, στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και στην αναγνώριση κοινωνικών ομάδων που για δεκαετίες αισθάνονταν αποκλεισμένες. Παράλληλα, η διαδρομή των επόμενων δεκαετιών ανέδειξε αντιφάσεις, αστοχίες και επιλογές που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο κριτικής.
Η ιστορία, άλλωστε, δεν δικαιώνεται με την άκριτη εξιδανίκευση ούτε αποτιμάται με την εύκολη απαξίωση. Χρειάζεται μνήμη, γνώση και ειλικρίνεια.
Η «Αλλαγή» του 1981 παραμένει ένα ισχυρό σημείο αναφοράς, επειδή υπενθυμίζει ότι η πολιτική μπορεί να γεννά ελπίδα όταν συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Και για όσους έζησαν εκείνες τις ημέρες στη Μελβούρνη, η ανάμνηση δεν αφορά μόνο μια εκλογική νίκη. Αφορά μια κοινότητα που, παρά την απόσταση, ένιωθε την καρδιά της να χτυπά μαζί με την Ελλάδα.
Γιατί, τελικά, οι μεγάλες πολιτικές στιγμές δεν μένουν στην ιστορία μόνο για τα ποσοστά τους, αλλά κυρίως για τα όνειρα που ενέπνευσαν και τις προσδοκίες που γέννησαν.
The post 18 Οκτωβρίου 1981: Η «Αλλαγή» που σημάδεψε μια εποχή – Από την Ελλάδα μέχρι τη Μελβούρνη appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.