RBA: «Ορισμένα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες»

Η πτώση στις τιμές κατοικιών συνεχίζεται στην Αυστραλία, ωστόσο, η Αποθεματική Τράπεζα (RBA) εκτιμά ότι παρά την απότομη άνοδο των επιτοκίων, λιγότερο από το 1% των δανειοληπτών αντιμετωπίζει κίνδυνο αρνητικής καθαρής αξίας (negative equity).

Οι κάτοχοι στεγαστικών δανείων, οι οποίοι επιβαρύνθηκαν την Τρίτη με νέα αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης (και συνολικά 1% από την αρχή του έτους), είναι σε θέση «να απορροφήσουν, ρεαλιστικά, κραδασμούς στην αγορά», σύμφωνα με την εξαμηνιαία Financial Stability Review της RBA.

Επισημαίνεται ότι «παρότι ορισμένα νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες», λόγω και της αύξησης των επιτοκίων, «το εκτιμώμενο ποσοστό των δανειοληπτών στεγαστικών δανείων που βρίσκονται σε σοβαρή οικονομική πίεση ή έχουν καθυστερήσει τις πληρωμές τους έχει μέχρι στιγμής παραμείνει χαμηλό, με τη στήριξη της ισχυρής αγοράς εργασίας και των αποταμιεύσεων και των αποθεμάτων καθαρής αξίας των δανειοληπτών».

Πιο «ευάλωτοι» εμφανίζονται όσοι αγόρασαν πρόσφατα ένα σπίτι ή διαμέρισμα.

«Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι αγοραστές πρώτης κατοικίας που συμμετέχουν στο κυβερνητικό πρόγραμμα εγγύησης με προκαταβολή 5%», σύμφωνα με την RBA, αν και τα στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό αυτών των δανειοληπτών που καθυστερούν τις πληρωμές τους παραμένει «περιορισμένο».

Οι τιμές των κατοικιών στην Αυστραλία υποχωρούν, όπως προαναφέρθηκε, μετά τις πολλαπλές αυξήσεις των επιτοκίων φέτος, παράλληλα με τις αλλαγές στη φορολόγηση των επενδύσεων σε ακίνητα και την παρατεταμένη οικονομική αβεβαιότητα που προκαλείται από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.

Η «ανάλυση σεναρίων» της RBA έδειξε ότι, σε περίπτωση ενός οικονομικού σοκ από το εξωτερικό – κατά το οποίο το ποσοστό ανεργίας αυξάνεται στο 6,3%, ο πληθωρισμός στο 7% και το επιτόκιο μετρητών στο 5,6% – το ποσοστό των δανειοληπτών στεγαστικών δανείων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεών τους εκτιμάται ότι θα αυξανόταν περίπου στο 5%, μόλις λίγο υψηλότερα από την τελευταία κορύφωση του 2023.

Σε αυτό το σενάριο, εκτιμάται ότι περίπου τα δύο τρίτα αυτών των δανειοληπτών θα είχαν ανεπαρκές εισόδημα για να καλύψουν τα έξοδά τους, αλλά θα διέθεταν επαρκή αποθέματα ώστε να εξυπηρετούν τα χρέη τους και να καλύπτουν τις βασικές τους δαπάνες για τουλάχιστον έξι μήνες.

Ωστόσο, σε ένα σενάριο κατά το οποίο οι τιμές των κατοικιών θα υποχωρούσαν κατά επιπλέον 20%, «λίγα νοικοκυριά θα βρίσκονταν σε αρνητική καθαρή αξία».

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της HSBC, Paul Bloxham, και άλλοι οικονομολόγοι της αγοράς προβλέπουν ως βαθύτερη πτώση περίπου 13% από την κορυφή έως το χαμηλότερο σημείο.

Επίσης, μοντελοποίηση που βασίστηκε σε στοιχεία της Australian Prudential Regulation Authority και της RBA έδειξε ότι τα ποσοστά καθυστερήσεων αποληρωμών παρέμειναν γενικά χαμηλά, ενώ οι δανειστές διατήρησαν υψηλά πρότυπα από τότε που η Ρυθμιστική Αρχή θέσπισε περιθώριο ασφαλείας το 3%.

Η άνοδος των τιμών των κατοικιών μετά την πανδημία σήμαινε επίσης ότι η συντριπτική πλειονότητα των ιδιοκτητών διαθέτει θετική καθαρή αξία, ανέφερε η RBA.

«Με λίγα λόγια, παρότι υπάρχουν θύλακες πίεσης στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, και οι δύο τομείς παρουσιάζουν συνολικά υψηλό επίπεδο ανθεκτικότητας».

Ακόμη, οι κίνδυνοι για τη σταθερότητα από τις επιχειρήσεις που έχουν δάνεια έχουν μετριαστεί χάρη στα υψηλότερα από τον μέσο όρο ταμειακά αποθέματα, τα οποία αυξήθηκαν σημαντικά μετά την πανδημία.

Ο συνολικός αριθμός των πτωχεύσεων είχε υποχωρήσει περίπου στον μέσο όρο κατά το τελευταίο έτος, αν και παραμένει αυξημένος στους κλάδους της εστίασης/φιλοξενίας, των κατασκευών και των μεταφορών.

Ωστόσο, η RBA δεν εξέφρασε ανησυχία ότι θα υπάρξουν μεγαλύτερες πιέσεις σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

«Οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτές παραμένουν περιορισμένοι», ανέφερε η έκθεση.

«Η έκθεση των τραπεζών παραμένει περιορισμένη, καθώς πρόκειται για μικρές εταιρείες και εταιρείες με μικρό τραπεζικό δανεισμό».

Πέρα από τη σταθερή θέση της Αυστραλίας, η RBA εντόπισε τις χρηματοπιστωτικές υποδομές ως βασική πηγή ανησυχίας.

Τα παγκόσμια συστήματα είναι ολοένα και περισσότερο αλληλένδετα, λόγω της ταχείας τεχνολογικής καινοτομίας.

Αλλά, στο εσωτερικό του συστήματος, τα διαφορετικά επίπεδα ετοιμότητας εκθέτουν τις διεθνείς αγορές σε αυξημένους κινδύνους.

«Αυτό μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις λειτουργικών διαταραχών και να μεταδώσει ευρείας κλίμακας χρηματοπιστωτική πίεση», σημειώνει η έκθεση της RBA.

Οι παρατεταμένες διακοπές λειτουργίας θα είχαν σοβαρές συνέπειες για τις υποδομές πληρωμών, καθώς και για τη ροή και την προσβασιμότητα του χρήματος.

Οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να προκύψουν από τεχνολογικά προβλήματα, κακόβουλους παράγοντες ή δίκτυα κοινής ωφέλειας.

«Ο λειτουργικός κίνδυνος … αποτελεί ολοένα και σημαντικότερο παράγοντα για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», επισημαίνεται.

Άλλοι βασικοί κίνδυνοι προέρχονται από το εξωτερικό, σύμφωνα με την έκθεση.

Η RBA προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος για τη χώρα από ένα μεγάλο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σοκ αυξάνεται, την ώρα που η οικονομική δύναμη των νοικοκυριών διαβρώνεται από τον υψηλό πληθωρισμό.

«Οι απειλές για τη διεθνή χρηματοπιστωτική σταθερότητα συνεχίζουν να αυξάνονται».

Επισημαίνεται ότι μια αλλαγή στο κλίμα γύρω από την επενδυτική άνθηση στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία χρηματοδοτείται ολοένα και περισσότερο μέσω δανεισμού και τροφοδοτείται από τις προσδοκίες για ταχεία αύξηση των κερδών, αποτελεί πιθανό έναυσμα για διεθνή οικονομική αναταραχή.

ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Ακόμη, όπως ανέφερε η RBA, το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Αυστραλία – μετά τους φόρους και τις πληρωμές τόκων και προσαρμοσμένο για τον πληθωρισμό – μειώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού και των αυξήσεων των επιτοκίων.

«Οι προϋπολογισμοί όλων των νοικοκυριών έχουν επηρεαστεί από τον υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος διαβρώνει την αγοραστική δύναμη», επισημαίνεται.

«Ωστόσο, αυτό είναι πιθανότερο να προκαλέσει οικονομική πίεση στα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος, πολλά από τα οποία είναι ενοικιαστές, επειδή τα έξοδά τους τείνουν να αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματός τους».

ΠΙΕΣΗ

Στο μεταξύ, όπως ανέφερε το ABC, η στεγαστική πίεση εντείνεται, καθώς οι αυξήσεις των επιτοκίων προστίθενται στις ήδη αυξημένες δαπάνες για ασφάλιση, τρόφιμα και καύσιμα.

Η Mortgage Stress Victoria ανακοίνωσε ότι η ζήτηση για τις υπηρεσίες της έχει διπλασιαστεί μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου του τρέχοντος οικονομικού έτους, με αποτέλεσμα να αναστείλει προσωρινά την αποδοχή νέων αιτημάτων, εκτός από τις πιο επείγουσες περιπτώσεις.

Περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που απευθύνονται στην υπηρεσία εργάζονται, ενώ ορισμένοι ζητούν οικονομική βοήθεια για πρώτη φορά. Παράλληλα, οι κλήσεις στη National Debt Helpline αυξήθηκαν σε 4.153 τον Αύγουστο, από 2.990 την ίδια περίοδο πέρυσι.

Αρκετά προάστια της Μελβούρνης συγκαταλέγονται στις περιοχές με τη μεγαλύτερη στεγαστική πίεση στη Βικτώρια, ενώ συνταξιούχοι στο Horsham δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν βασικά έξοδα και τις δόσεις του στεγαστικού τους.

Η στεγαστική πίεση επηρεάζει και τους ενοικιαστές, ενώ η Victorian Council of Social Services χαρακτηρίζει την κατάσταση «σοβαρή και ευρέως διαδεδομένη». Παρότι οι πιθανότητες νέας αύξησης των επιτοκίων τον Νοέμβριο έχουν μειωθεί, ο ετήσιος πληθωρισμός παραμένει στο 4%, με την CPA Australia να προειδοποιεί ότι τα επιτόκια ενδέχεται να παραμείνουν υψηλά ή ακόμη και να αυξηθούν περαιτέρω.

The post RBA: «Ορισμένα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες» appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.